monique-in-rwanda.reismee.nl

Ontslag 2.0, Summer Camp Rwanda, de droom van Justus en hard hoofd

In mijn vorige verhalen schemerde het al door! En afgelopen donderdag heb ik de laatste stap gezet. Mijn ontslagbrief ingediend bij AVES. Dat is dan mijn 2e ontslagbrief, ik heb het 4,5 jaar geleden ook al een keer gedaan. Het voelt wel anders om het nu weer te doen.

De bedoeling is wat langere periodes in Rwanda te zijn (2-3 maanden) én periodes in Nederland. In de Nederlandse periodes werk ik gewoon bij AVES op 0-uren basis. Ook dat heb ik al eerder gedaan, toen ik terugkwam uit Rwanda in de COVID-tijd.
Het voelt wel beetje dubbel; mijn hart ligt óók echt bij de kinderen van de Carrousel, met alle culturen en NT2-onderwijs. Maar ik wil ook graag uit het keurslijf van 5 dagen werken, 2 dagen huishouden en wat privé én weer door. Door omstandigheden op het werk afgelopen jaar ben ik van 3 dagen, naar 4 dagen, naar 5 dagen werk gegaan. Nodig in het werk, maar privé is het niet wat ik wil/nodig heb. En ook uit het keurslijf van alles wat moet, in een trein stappen die vervolgens een jaar doordendert. Het in de vakanties naar Rwanda willen, heeft daar ook mee te maken. Dat is superleuk, maar bij thuiskomst stap ik meteen weer in diezelfde trein en maakt dat ik achter de feiten aanloop.

Na de gesprekken met Bosco in de meivakantie en het idee dat ik daar ook echt wel iets te brengen heb, heb ik nu toch de knoop doorgehakt. Meerdere opties zijn onderzocht (al eerder over geschreven) en deze voelt het beste.

Nog een keer het concept uitleggen maar.
Akagera Good Neighbours is een lokale liefdadigheidsinstelling op het gebied van sociale bescherming, die zich voornamelijk richt op de
kwestie van kinderen die in Rwanda gewoonlijk ‘abamarine’ worden genoemd. Deze bijnaam komt van
hun bendegedrag, waaronder het met geweld grijpen van draagbare eigendommen van voorbijgangers en
verdwijnen in voornamelijk wetlands in de buurt van wegen of straten. De meesten van hen gaan niet naar school en
leven in erbarmelijke omstandigheden, ver weg van hun families. Ook onze kinderen hebben dit als voorgeschiedenis en niet iedereen leeft bij hun ouders, maar bij een pleeggezin (die het ook niet breed hebben).
De kinderen komen in het weekend en tijdens de vakantie bij elkaar voor coaching en counseling op het gebied van waarden. De sleutel is dat van de straat moeten blijven en ze bezig moeten blijven, zodat ze niet terugvallen in straatgewoonten.
En hun ouders/verzorgers volgen het vrouwenprogramma, waarbij die vaardigheden leren om goed voor zichzelf en de kinderen te kunnen zorgen, sociaal-emotioneel en financieel.

Partner bij Akagera Good Neighbourhood moet je breed zien. Ondersteuning en advies bij het begeleiden van de kinderen en de moeders, social media onderhouden en teksten schrijven en foto's/video's maken voor het programma met kinderen en hun verzorgers, maar ook voor de toeristische tak van Akagera Good Neighbourhood. .
En natuurlijk wil ik ook tijd maken voor Twiga dukina en Gerjanne, daar ook af en toe weer even zijn. Over en weer kunnen beide projecten ook van elkaar leren.

Bosco, Divine en Alexi hebben me een begroting gestuurd voor 2 maanden zomerkamp. De plannen zien er echt heel goed uit, het benodigde budget is fors! Ik heb al verschillende bezuinigingen voorgesteld maar tegelijk ook wat kwaliteitsvoorstellen, die vervolgens maken dat het budget nog steeds fors is. Zó fors, dat ik het niet kan voorleggen aan mijn netwerk, alleen op wat concrete dingen zou ik mijn netwerk kunnen bevragen. Zo zou ik graag Zalingo een week laten komen voor de djembés, liedjes schrijven en zingen én armbandjes leren maken. Mike, de vriend van Zalingo, is kunstenaar en die zou ik graag een week willen laten komen om met de kids te tekenen en te schilderen. Ze gaan beiden een voorstel doen voor de benodigde materialen, maar ik zou ze ook graag vrijhouden van de kosten van kost en inwoning én een dagelijkse vergoeding. Want hun huur en andere kosten gaan wel gewoon door.

Het complete zomerkampplan is ronduit ambitieus!
Er zullen in totaal 40 kinderen aan meedoen. Dit zijn de 15 (straat)kinderen die al in het programma zaten, plus 5 kinderen die onlangs zijn toegevoegd. Aangevuld met 20 kinderen uit de gemeenschap rondom Akagera Neighbours. Niet alleen voor de gezelligheid maar om te leren van elkaar op sociaal-emotioneel gebied: vaardigheden als samenwerken, inlevingsvermogen, doorzettingsvermogen etc. Het kamp zal een positieve impact hebben op de omgeving én op de kinderen als groep én individueel. Maar ook op de positionering van de NGO bij lokale leiders en in de gemeenschap. Wat weer belangrijk is voor hun bestaansrecht.
De grootste kostenpost zijn de coaches die de kinderen moeten gaan begeleiden. Op 40 kinderen zijn minimaal 4 coaches nodig, vind ik, liever nog 1 of 2 extra. Voor 44 - 46 mensen is eten nodig. Een beker melk en een mandazi (soort oliebol die hier veelal als ontbijt wordt gegeten) bij de start en één maaltijd per dag (met 1x vlees in de week en 1x een ei in de week).
Het programma gaat bestaan uit spelen, sporten, lezen, muziek, dans, knutselen, trauma tapping én het aanleren van en oefenen met sociale vaardigheden.

Er is 1 excursie opgenomen naar Akagera National Park, met het park is al afgesproken dat de kinderen gratis naar binnen mogen. We moeten alleen zorgen voor eten én transport. Dat er gratis entree is geregeld, is zó bijzonder! Het zal hoogstwaarschijnlijk de eerste én de laatste keer zijn voor deze kinderen dat ze het park kunnen bezoeken. Veel van mijn Rwandese vrienden en kennissen zijn er nog nooit geweest én zullen er waarschijnlijk ook nooit naar toegaan. Ook al hanteert het park minimumprijzen voor Rwandezen, het is alsnog voor velen te duur.
Eén van onze 3 safarigidsen, Justus (die ook bij mijn verjaardag was) is een hartstochtelijk pleitbezorger om kinderen kennis te laten maken met de wonderen van het park en de wilde dieren. Zijn droom is om elke 6 maanden 30 kinderen naar het park te brengen, zodat ze uit eerste hand ervaringen en kennis over het park en de wilde dieren kunnen opdoen. Dit streven weerspiegelt zijn diepe toewijding aan natuurbehoud en zijn hoop om de volgende generatie natuurliefhebbers te inspireren. Hopelijk zijn onze kinderen het begin van het uitkomen van zijn droom.
Een ander project waar we de kinderen in mee willen nemen, is het leren metselen van een muur. Voor de oudere kinderen een belangrijke vaardigheid (zelfstandigheid, ondernemerschap, doe-het -zelf skills), voor de jongere kinderen een gelegenheid om te experimenteren met stenen, water en cement.

Ik zie absoluut de waarde van dit zomerkamp!! Het gaat echt het verschil maken voor deze kinderen in hun vrije zomermaanden.
Van alles leren in plaats van misschien wat taakjes thuis én rondhangen op straat met alle gevolgen van dien.
Maar het staat of valt met het vinden van het benodigde budget.

Aankomend weekend komt de Hongaarse "partner" organisatie Close to Africa op bezoek bij Akagera Good Neighbours. Het zomerkamp wordt ook aan hun voorgelegd. . Hun sponsors sponsoren een aantal van onze kids én ze kopen als het goed is deze keer alle manden die gemaakt zijn door de vrouwen. Hopelijk komt er van hen ook een bijdrage aan het budget?
Er wordt ook nog gebeld met Laszlo, ook een Hongaar die de zondagse maaltijd voor een aantal kinderen sponsort.
Maar ik heb er een hard hoofd in dat hiermee het zomerkamp haalbaar wordt.

En dus !?? Ben ook ik op zoek naar sponsors en fondsen!
Wie kan ons helpen óf zet ons op het spoor van fondsen? Ik hoor het graag!

Laatste blik op Kigali


Het is 18.00 en ik zit op het vliegveld.

Het goede nieuws is dat ze nu alle controles voor de koffie doen. Dat is lekker, zit een stuk rustiger. Het minder goede nieuws is dat ik mijn reiskoffer en rugzak niet allebei mee mocht nemen het vliegtuig in. Samen waren ze te zwaar. In Amsterdam hebben ze het niet gewogen, hier moest het wel.

Het mag 12 kg zijn, het was 16 kg.

Blijkbaar heb ik geluk gehad op de heenweg, want ik neem echt niet meer mee terug dan heen. Alhoewel, ik heb natuurlijk wel wat cadeautjes gekregen. Maar heb zelfs net mijn slippers achtergelaten en 3 paar wollen sokken. Zalingo wilde de slippers voor me bewaren, maar ik vind je t ook prima als hij ze aan iemand geeft. Ik wil al 2 jaar nieuwe kopen, zal toch een keer moeten. De roze wollen sokken, oh en nog een paar dikke rode van mijzelf, heeft Divine gekregen. En Zalingo de andere 2 paar.

Zij hebben als het koud is, last van koude voeten en dragen ze dus in bed. Iets waar ik niet aan moet denken. Maar zij zijn er heel blij mee.

Nu maar duimen dat ik niet weer 3 uur op mijn koffer moet wachten zoals vorige zomer.


Vanmorgen zijn we na het ontbijt naar Gikondo gegaan. Ik wilde graag naar Talking through hands. Een project waar lichamelijk gehandicapten prachtige manden en muurdecoratie weven.

Zalingo vraagt een bevriende motordriver die in onze buurt zijn werkgebied heeft om ons te brengen, samen met een 2e motordriver. Die geeft mij een helm zonder sluiting. Haha, dat gaat natuurlijk niet lukken, gezien mijn vorige ervaring met een te grote helm. En die had een sluiting!

Dus krijg ik weer die van de driver, want anders ga ik niet met hem mee.

Ik loop een tijdje rond bij Talking through arts, mooi project. Het is opgezet door Per, een jonge Tsjech in 2015. Ze zijn eerst begonnen met schilderen, maar nu zijn het voor geweven spullen. Van natuurlijk materiaal, gedroogd gras wordt omgewikkeld met touw van de Sisalplant. Dat touw wordt gekleurd met bijv thee of met verf in allerlei kleuren. Het is prachtig!

Je kunt er ook zelf een mandje weven of een tour doen in de buurt. Doe ik niet, wil de tijd hebben aan mezelf.

We wandelen wel zelf door de buurt. Zalingo heeft er gewoond van 2015 totdat COVID kwam. Toen verloor hij zijn baan en werd het daar te duur voor hem.

We lopen ook langs het Gikondo community center, waar ze veel doen voor vluchtelingen. Wie het verhaal van Zalingo in de politiecel kent, de advocaat die hem daar heeft uitgehaald, komt daar vandaan.

Ik kan merken dat hij daar heeft gewoond, er worden veel handen geschud.

Daarna drinken we ergens iets maar omdat er regen dreigt, gaan we daarna terug naar Tea House. Eric, de motordrivervriend, komt ons weer halen.


Als ik de sleutel van mijn kamer ga halen, krijg ik 2 kleine briefjes in mijn handen gedrukt. Ik heb Jado vanmorgen verteld van de kinderen die 2 uur aan het ruzie maken waren ( ik overdrijf echt niet). En nu geeft hij mij twee briefjes, op de ene een excuus van de ouders en op de andere een sorry van de kinderen (2 meisjes van 2 en 7 jaar).

We gaan lunchen in Gimisenti en tijdens het eten komen we tot de conclusie dat het ons stug lijkt dat de ouders dit hebben geschreven. Ik vroeg nog aan Jado: heb je ze gebeld? Waar ik niet echt een antwoord op heb gekregen.

We denken dat Jado het zelf heeft bedacht om iets op te schrijven. De namen van de kids staan er ook niet bij: girl 2 jaar en girl 7 jaar. Die zal gedacht hebben, straks komt ze de volgende keer niet hier overnachten.


Ik heb al eerder gezegd dat ik het oude personeel mis. De nieuwe lichting is jong, wel vriendelijk en bescheiden. De service is ook nog steeds prima. Een rustige plek achter het drukkere gedeelte in Remera. Maar mis de uitbundigheid en knuffels van de rest .


Bij terugkomst ga ik inpakken en daarna slaap ik een uur. De taxidriver is er al om 16.15 uur, ook al heb ik 17.00 uur aangegeven. Hij vindt het geen probleem om te wachten gelukkig. Ik wil niet langer dan nodig op het vliegveld zitten.

Zalingo gaat als eerste weg, die vindt afscheid nemen lastiger dan ik.

Vijf minuten later ga ik ook weg met de taxi. Het is elke keer dezelfde taxidriver, is op zich wel grappig. We weten samen precies hoe alles moet. Bij de ingang auto stoppen, mijn koffers op een soort pallet. Dan allebei langs de personencontrole. In de tussentijd wordt mijn bagage besnuffelt door een hond en de taxi rondom met apparatuur gecheckt . Dan mogen we zelf weer inladen en verder rijden naar de aankomst/vertrekhal. Ik hoef nu maar 15000 te betalen in plaats van 20000. Dat scheelt weer.

Hij blijft wachten op een nieuwe logee.


Het is nu 19.23 en ik zit in de vertrekhal. Heb net nog een boekje gekocht in de boekenshop. Dat kan ik dan niet laten. Small country van Gaël Faye. Een verhaal van een 10 jarig jongetje in Burundi, 1992. Zijn vader is Frans, zijn moeder Rwandees en ze wonen in de expatbuurt van Bujumbara. Hier komt Zalingo vandaan. En dan breekt er oorlog uit tussen Burundi en Rwanda. Niet het meest ontspannen verhaal, maar werpt misschien wat licht op de geschiedenis van beide landen.


Ik verheug me nu al op allerlaatste moment van in Rwanda zijn. Uit de bus stappen en naar de trap van het vliegveld lopen in het donker. En dan bovenop nog een keer kijken naar de lichtjes op de heuvels van Kigali. Heb al eens geprobeerd een foto te maken, maar dat beeld is niet vangen.


Ik ga dit posten en dan mijn telefoon nog even aan de lader leggen. Morgenochtend om 07.30 uur land ik op Schiphol.


Tot ziens in Nederland….

Reünie

Slechte nacht gehad!

De regen viel met bakken uit de lucht. Op het moment dat je denkt dat het niet harder kan, gaat het nog harder.

Dit duurde van 3 uur tot 5 uur vanmorgen.

Daarna was het een half uurtje rustig en toen begonnen kinderen in een andere kamer ruzie te maken en te huilen.

Dat heeft twee uur geduurd! Drama!


Ik ben dol op kids, maar was blij dat ik ze vanmorgen bij mijn ontbijt de koffers zag inladen en vertrekken.

Daarna vertrok Zalingo naar een repetitie met zijn band. En ik ben gaan werken vanaf mijn buitenkantoor.


Bij mijn gasthuis wordt ondertussen alles gereed gemaakt voor een examenfeestje, graduation. Halverwege de middag komt Zalingo terug en gaan we verderop ergens lunchen.

Ondertussen heb ik ook contact met Elie en die komt eind van de middag mijn kant op.

Mijn allerbeste maatje hier in Rwanda.

Hij woont in Kabarondo met zijn gezin, maar werkt in Kigali op een internationale school.

Plan was om afgelopen weekend bij hem op bezoek te gaan. Maar hij moest in Kigali blijven. Ik had graag zijn vrouw en kids bezocht, maar Pacifique praat heel weinig Engels en is, denk ik, zonder Elie erbij heel nerveus. Dus heb ik daar vanaf gezien.

Ze heeft wel aan me gedacht, Elie laat bij zijn bezoek de profielfoto zien die Pacifique sinds deze week op haar Whatsapp heeft. Een foto van mij en Dorcas, hun dochtertje. Vorig jaar genomen toen Mieke en ik op bezoek waren.

Tijdens het wandelen in Kaborondo heb ik wel naar haar uitgekeken, maar er lopen daar zoveel mensen…….


Zalingo gaat naar zijn eigen huis op zijn eigen initiatief. Attent! Het is heel gezellig met Elie, er is van alles bij te praten!

We hebben dezelfde humor en begrijpen elkaar goed. Het gaat goed met ze!

Helaas heeft Elie nog steeds geen vast contract, daar hadden we wel op gehoopt in april.

Nu is het nog onzeker of hij het volgend jaar wel kan blijven. Ik heb gezegd dat als ze hem niet houden, ik op bezoek ga daar om ze vertellen dat ze zo’n geweldige leerkracht niet kunnen laten gaan. Hij geeft les op zowel primary als secondary en ik weet hoe goed hij is.

Als hij mag blijven, probeert Pacifique te solliciteren als leerkracht Kinyarwanda op een school in Kigali. Zodat ze weer als gezin samen kunnen zijn. Wel een hele verandering, de kinderen moeten dan ook van school veranderen. Behalve Anderson, die blijft op boarding school in Kayonza.

Afgelopen jaar ging Elie voor het eerst vliegen naar Zuid Afrika voor een bijscholing. We hebben toen een heel gesprek gehad over het vliegen. Had hem voor de terugvlucht wat adviezen gegeven, die vlucht ging daardoor een stuk beter dan de heenreis, volgens hem.

En ook leuk om te vertellen, zijn zus gaat naar de Olympische spelen in Parijs. Ze is coach van het zitvolleybalteam van Rwanda. Hierdoor is ze al in meerdere landen geweest, o.a. in Egypte. Ik kan zien dat hij trots op haar is!


Helaas moeten we ook weer afscheid nemen. Hopelijk voor niet al te lang.


We duiken hier ons bed in, hopelijk wordt dit een rustige nacht.



Jambo beach en terug naar Kigali

Vandaag terug naar Kigali.

Eerst nog even de dag van gisteren, dinsdag.


Zalingo gaat met de moeders nog weer armbandjes maken, voor wie dat wil. We hebben gevraagd of alle moeders om 14.00 willen komen. Om af te sluiten met elkaar.

Ik zit om 09.00 uur al met Bosco te werken. We nemen de website door, is de informatie helder, zit er een logische opbouw in, etc.

De tekst over Akagera Park en de gidsen hebben we besproken en nog wat aanpassingen gedaan.

Daarna een brainstormsessie. Bosco wil in de zomervakantie Summercamp voor de kids, zodat ze elke dag kunnen komen. We bedenken hoe dat eruit kan zien. Zien we later wel of de financiën er ook zijn.


‘s Middags om 15.30 zijn alle moeders er. In de grote ruimte hebben we een tafel mooi versierd en er is chapati en een sapje voor iedereen. Het begint natuurlijk met speeches, van mij, van een aantal vrouwen en Zalingo. Ik hou een verhaal over de kracht van samenwerken, wat je samen meer kan bereiken dan alleen. Dat we snelle leerders hebben gezien en langzame. Dat de kracht zit in iedereen op hetzelfde niveau te krijgen, zodat je in korte tijd veel kunt maken. De vrouwen hebben allemaal een eigen persoonlijk verhaal. Wat ons echt raakt. Bij Josef, de naaister, ga ik bijna huilen. Omdat ik haar de klus van de hoezen heb gegeven, is ze 2 dagen niet geweest. Ze heeft hier natuurlijk geld mee verdiend. 2000 (1/5) daarvan geeft ze aan de vrouwencoöperatie. Ik vind het een mooi gebaar. Al het gemaakte spul is weer ingeleverd en geregistreerd.

Er komt een plankje in de shop voor de verkoop. Van wat verkocht wordt gaat 50% naar de maakster, 50% naar de gezamenlijke bankrekening van de vrouwen. Hier kan weer materiaal van worden gekocht. Als er straks een klein giftshopje komt voor ze, gaat er 25% naar de bankrekening en 25% naar Akagera Neigbors voor het faciliteren. De matten die gemaakt zijn, heeft Akagera Neighbours nu ook van ze gekocht met winst (gaan we gebruiken voor het plafond in het nieuwe kantoortje).

De winst gebruiken we gelijk om de chapati en de sapjes te betalen. Ik betaal de ontbrekende kosten nog daarvoor.

Het materiaal dat over is gebleven, overhandig ik aan de presidente. Dat mag gebruikt worden om de langzamere vrouwen verder te laten oefenen. Met hulp van de anderen. Eén of twee vrouwen hebben weg de neiging om voor zichzelf te gaan, die gaan wij niet voorzien van materiaal. Bosco gaat met één van hen nog een gesprek voeren, want ze is niet eerlijk geweest de afgelopen dagen. Benieuwd of ze onderdeel blijft van de groep.

Ik krijg zelfs ook nog een presentje. Een mandje van gras en decoratie voor aan de muur. Ze hebben goed opgelet, het mandje dat ik heb opgepakt tijdens de presentatie, krijg ik nu. En een kaart met bedankje.

En natuurlijk een groepsfoto maken buiten!


Bosco stelde gisteravond voor om met zijn vieren vandaag te lunchen bij Jambo beach en dan vandaar uit naar Kigali te reizen.

Leuk idee!


Ik heb gisteravond Igor niet meer gezien, die lag al te slapen. Anotschka was nog wel op, die wil steeds pas slapen als Monique en Zalingo zijn geweest. Maar goed dat we weer vertrekken, kunnen zij gewoon weer op tijd naar bed. Maar afscheid nemen is een lastig begrip voor haar. Hebben we gisteravond gedaan. Vanmorgen zei ze dat we moesten wachten met weggaan totdat ze uit school kwam.

Helaas voor haar, we vertrekken om 12.15 uur met het publieke transport, een busje dat Bosco aanhoudt. Met zijn vieren en onze bagage op de achterbank naar Kayonza.

Vandaar uit met 4 motoren naar Jambo beach.

Voor mij een herkenningspunt! Als ik vanaf mijn woonplaats Kabarore naar Kayonza moest (waar ons VSO districtkantoortje zat) wist ik bij Jambo Beach dat ik er over 15 min was. Het ligt aan Lake Muhazi, één van de langgestrekte meren van Rwanda.


Het wordt een gezellige middag. Met djembé en gitaar, samen zingen, verhalen vertellen. een grote tilapia op tafel en patat. Heerlijk aan het water.

Ik zie Bosco en Divine ook in de relaxmodus zakken. Fijn!


Rond 16.00 stappen we op.

Aan de kant van de weg wachten we op een bus die we aan kunnen houden om naar Kigali te gaan. Er stopt een auto met 2 jongens erin. De bestuurder gaat naar Kigali en we mogen meerijden. Als gast!

Ik vind dat zó bijzonder, dat je gewoon 2 vreemde mensen 2 uur rijden meeneemt.

Hij spreekt geen Engels, jammer.

Maar hij vertelt aan Zalingo dat hij zelf ook altijd mee mocht rijden met mensen en dat hij nu hij zelf autorijdt dat ook doet. Gewoon een vorm van vriendelijk en helpend zijn.

De andere passagier stapt in Kayonza uit.

In Kigali stappen we nog 2 keer een passagier in. Super! In Nederland kan dit al jaren niet meer.

Hij zet ons af op het busstation van Remera en met 2 motors gaan we naar Tea House.


We checken in, Zalinga gaat spullen naar huis brengen. Morgen heb ik afgesproken met Elie, mijn Rwandese maatje. Zin in!

De finale

Een blog nog over gisteren.

We zijn vroeg opgestaan om met Divine en de kids naar de kerk te gaan. Die begon om 07.00 uur. Ze zien er prachtig uit.

De kerk is ongeveer 20 minuten lopen. Anotschka wordt als snel moe en gaat bij haar moeder op de rug. Even later komt Bosco ons inhalen, zittend achterop een fiets. Divine neemt zijn plek over en Bosco loopt verder met ons mee.


Het is ongeveer de 5e kerk die we moeten hebben. Igor neemt ons aan de hand mee en zigzaggend door alle mensen vinden we Divine achteraan. Dat is een fijn plekje voor mij, beetje uit het zicht van de meute. De kerk zit stampvol! Kinderen zitten soms bij anderen dan hun ouders op school. Ik zie wel dat er wat jongens rondlopen die iedereen een zitplek willen bezorgen.

Ook al begrijp ik het Kinyarwanda niet, de sfeer begrijp ik wel. Van buiten is het een heel groot gebouw met een zinken dak, beetje als een loods.

Van binnen ademt het één en al katholieke kerk door de glas in lood ramen. Voor het kerkkoor (alleen mannen nu) staat een heel jonge dirigent. Het zingen is prachtig, zeker als de hele kerk mee gaat doen. Er wordt veel gezongen en niet teveel gepraat.

De dienst verloopt als een katholieke dienst bij ons, heel herkenbaar.


Na de kerkdienst, die precies 2 uur heeft geduurd, lopen we terug. Noot: deze priester begint stipt op tijd en stopt op tijd. Al zou de kerk leeg zijn, hij begint!

Pacifique, één van de kinderen, is me blij komen begroeten. En loopt mee terug.

Voor het ontbijt gaan we naar het huis van Bosco.


Daarna lopen we terug en is het wachten op de presentatie. Op het nieuwe terrein van Akagera Good Neighbours wordt druk gewerkt. De beide poorten worden blauw gespoten, de kozijnen en deur van het kantoortje worden blauw en ze zijn nog wat aan het metselen.

Bosco stelt me voor aan Gideon, de landlord. En een goede. Voor Akagera Neighbours huurt Bosco de gebouwen en de grond. Dit stuk, voor Akagare Good Neighbours, mag voor 2 jaar in ieder geval, gratis worden gebruikt. Gideon vertelt dat hij alleen gebruikte voor opslag van grind, hout en stenen. Hij staat helemaal achter het doel van AGN en is blij dat hij kan bijdragen.


Ondertussen is Divine bezig met het voorbereiden van de presentatie. O.a. met het maken van enkelbanden met flesdopjes. Van Anotschka krijg ik ketting met één flesdopje, Zalingo ook. Bosco krijgt er twee aan zijn ketting, verschil moet er zijn.


De presentatie heeft helaas maar 3 genodigden, wat uit te leggen is. We waren heel laat met dit bedenken. De meesten hadden al een ander plan. Maar we waren blij met de landlord, een leerkracht van de lagere school en een afgevaardigde van de lokale leiders. Niet de VIPs die we graag hadden gewild, maar deze drie waren wel erg onder de indruk. We vertrouwen erop dat zij goede boodschappers zijn in de community.


In de presentatie komt alles bij elkaar: de djembé’s, de armbanden en kettingen én het lied: mistakes are part of learning. Mooie afsluiting van de week.


Vandaag heb ik vooral gewerkt aan een post op de Akagera Neighbours Facebook pagina. Kostte een paar uurtjes, netwerkproblemen. En een vide die het geluid niet wilden meenemen. Maar de aanhouder wint!
En vanavond vergadering van 2 uur: dit keer om een plan te bedenken voor de vrouwen coöperatie. Hoe motiveren we ze ? Hoe zorgen we dat het eerlijk gaat? Hoe verdelen we de kosten? Hoe bepalen we de winstdeling?
O.a. afgesproken dat ze de komende twee weken de meetings op dinsdag en donderdag gebruiken om te blijven oefenen met de armbandjes zodat ze eerst zorgen dat iedereen op hetzelfde niveau komt. Productie maken kan dan in hun eigen tijd.

Morgen neem ik afscheid van ze.


Vanavond al afscheid genomen van Alexi. Hij moet naar een kliniek in Kigali en is er morgen en woensdag niet.


Tot slot spelen Zalingo en ik een potje kwartet met het kwartetspel van project Rwanda van Esther en Nienke. Dat had ik hier willen laten, maar ik heb geen tijd gehad om het ze te leren. Dus dat wordt de volgende keer. Voor ons is het vooral leuk om elkaar beetje Kinyarwanda en Nederlands te leren.





Au!

Wekker om 07.00 uur. Blijf nog heel even liggen, maar stap er dan uit. Om 08.00 uur ontbijt. Ik heb om mandazi (lijkt wel wat op de oliebol) gevraagd, ik kan niet in Rwanda zijn en dan geen mandazi hebben gegeten.


Na het ontbijt is het nog even wachten op de vrouwen. Ze zijn wat later dan anders en het is nu om 10.18 uur nog steeds een klein groepje.


Ik zit nu voor het wedkantoor, nee, geen typefout. Er wordt hier veel gewed.

Maar ik ben achter de router aan gegaan om aan de website te kunnen werken.

Alexi heeft hem mee om de meiden in de shop ernaast (het kleine winkeltje) het nieuwe systeem van belastingen uit leggen. Daar is hij nu al 3 dagen mee bezig.

Als ik me net heb geïnstalleerd buiten op de stoep in mijn stoel, valt de elektriciteit uit.

Dus kan niemand meer verder.

Nou ja, dan maar alvast een stukje van de blog schrijven. Ik heb wel internet op mijn telefoon, maar op mijn laptop heb ik de wifi nodig om bij mijn Grammarly en Google Translate te kunnen komen.


Op straat is het heel erg rustig.

Het plein voor de winkeltjes is leeg en er rijden wat busjes langs. Af en toe stopt er een omdat iemand iets wil kopen.

Bosco loopt langs, hij heeft een lokale leader uitgenodigd. Die weet nog niet of hij morgen wel op tijd klaar is, er is een meeting op het district in de ochtend. Met een beetje pech duurt dat de hele dag.


Omdat de elektriciteit nog steeds weg is, koop ik een grote fles water in de shop en ga terug naar mijn kamer. Dan maar wat lezen. Maar als ik stilzit val ik in slaap, dus doe ik een kort dutje op het bed.


Later hoor ik Bosco’s stem buiten die me roept. Hij wil me iets laten zien.

De 1e djembéhoes is klaar! Hij ziet er goed uit. Ik heb er een rits aan toegevoegd om lucht binnen te laten. Die kan dan openblijven als ze op de djembé’s zitten. Aan de onderkant een koord om de hoes dicht te trekken.

We gaan hem passen! De kleermaakster staat bij de djembé’s te wachten.

De diameter is wel wat te groot. En de rits heeft ze nu om de hele cirkel gedaan. Dat moet een kleinere zijn. We hebben dat niet nodig. Het is alleen om te luchten.

De djembé’s hebben niet allemaal dezelfde diameter. Dus meet ze ze allemaal op en ik geef haar geld om stof te gaan kopen.

Dit 1e exemplaar kan om Zalingo’s djembé.


Daarna loop ik naar de vrouwen. Ze zijn nu bezig met grote kralen armbandjes en kettingen te maken.

Divine vertelde gisteren in de feedback meeting dat de hele groep goed gefocused is op dit werk. De telefoon wordt niet aangeraakt en als er iemand belt, wordt het een kort gesprek. “Ik heb nu geen tijd”.


Nog vergeten van gisteren: de groep was groot, onze 17 vrouwen en nog een paar extra. Zalingo had het druk en was beetje kortaf tegen een vrouw die iets niet goed had gedaan. Een aantal vrouwen begonnen daarop zijn eigen Twiga Dukina song te zingen: “mistakes are part of learning”. Haha! Ik hou hier zó van!


Als we gaan lunchen, lukt het me tijdens de wandeling, plat voorover te vallen. Ik blijf op mijn slippers haken achter mijn wijde broekspijp. Ah jakkes. Er is geen houden aan, ook al wil ik mijn evenwicht weer pakken. Ik ga gewoon. En de grond hier is natuurlijk niet plat en heeft veel stenen. Gevolg: zere handen en een bloedende knie. Bosco en Divine takelen me weer omhoog. De kinderen die het hebben gezien, geven ons goede raad. Rustig lopen!

We vervolgen onze weg. Na het eten maakt Divine mijn knie schoon met alcohol (au!) en plakt er vakkundig pleisters op. Ik hoop maar die knie een beetje soepel blijft.


Als ik weer terug loop naar Akagera Neighbors, appt Alexi dat de router beschikbaar is. Terwijl de kids hun traditionele dansen gaan oefenen, ga ik buiten verder met mijn werk voor de website. Een kerk in de buurt zorgt voor de muzikale omlijsting.

Van een leien dakje gaat het niet, mijn VPN knalt er steeds uit. Na een uur strugglen geef ik het maar op. Het heeft geen zin om hierdoor geïrriteerd te raken. Wel jammer, want ik vind dat schrijven echt ontzettend leuk om te doen.


Zalingo is ondertussen op zoek naar iemand die zijn horloge kan maken. Ondertussen zijn de kids aan het dansen, zingen én drummen. Dat klinkt op een gegeven moment zó goed dat ik eerst maar eens ga kijken of dit nu met of zonder Zalingo is.

Nou, die is er wel, maar als publiek!

Christine, Candi en Divine zijn de grote aanjagers en ook Aline (de oudste van de kids) is een echte motivator.

Als de presentatie doorgaat morgen, wordt het een hele goede. Het geeft me ook alle vertrouwen dat deze djembé’s veel gebruikt gaan worden!


Ik ga weer terug naar mijn kamer en verplaats mijn kantoor én de router naar binnen. Argh, dat had ik dus eerder moeten doen. Super goede verbinding en ik kom weer helemaal in de flow van het schrijven. Met hulp van Grammarly, echt niet alle credits voor mij. Maar ik hoop hiermee aan de eerder zakelijk geschreven teksten een meer entertainend tintje te kunnen geven waar de westerse en Amerikaanse tourist door geprikkeld wordt.


Het is al laat, rond 19.30 als Bosco appt over het avondeten. Zalingo is nog niet terug. Die is naar het centrum gelopen om foto’s te maken van een soort haarband die de bruid en en de bruidsmeisjes dragen bij een bruiloft. De moeders willen dat ook nog leren.

Ik app hem en hij zegt dat hij op de terugweg is. Ik wacht even, maar aangezien de Nederlandse paar minuten nogal verschilt van de Afrikaanse minuten, app ik Bosco na 30 minuten dat hij maar even iemand mee moet sturen. En zoals het altijd gaat, staat hij buiten te kletsen met iemand.


We eten lekker, tilapia, met de kop er nog aan. Ziet er beetje vreemd uit voor mij, ik ga dat stuk ook niet eten. Maar de vis is lekker, wel heel goed opletten op de graten.


Anotschka (dochtertje van bijna 4) vraagt of de pleisters nog op mijn knie zitten . Die zitten nog goed, maar ze geeft haar moeder de opdracht dat ze nieuwe pleisters moet halen. Klein pittig dametje.


We gaan slapen, morgen om 07.00 uur gaan we met Divine mee naar de kerk. De moeders gaan daar zingen, als ik het goed begrepen heb.

Prima dag!

Lekker dagje vandaag!

Zalingo is weer druk geweest met de moeders. Vandaag leerden ze een sluitinkje te maken aan een ketting of armbandje en weer een andere techniek van kralen rijgen.

De bedoeling was om ze om 11.00 uur alleen te laten en met Divine en Alexi te zitten om input te krijgen voor een Agakera Kids song. Maar de moeders zijn heel fanatiek en willen er niet mee stoppen.


Ik ben ernaast aan het werk met de router naast me. Teksten redigeren en schrijven voor de website en ik zit er lekker in, dus laat ik het voor nu maar.


De moeders hebben nu ook een coöperatie met elkaar, met een voorzitter, een penningmeester én een bankrekening! Ze hebben met elkaar geld gespaard, zo’n 200 euro al. Heel knap! Van dat geld is 8 euro naar het openen van de bankrekening gegaan. Met dit geld kunnen ze materialen kopen om de armbandjes te maken, hun manden van gerecycled plastic en de kleine schaaltjes van vlas. Ik heb de materiolen voor nu zelf gesponsord en laat alles hier achter.

Voordeel van deze groep is dat ze grotere orders kunnen aannemen. Als iemand 100 armbandjes in de kleuren van Rwanda wil, kunnen ze dat met elkaar doen.

Voor de schaaltjes en de manden heeft een organisatie uit Hongarije beloofd dat zij alles wat er is gemaakt, bij hun volgende bezoek kopen en meenemen naar Hongarije.


Als het bijna 13.00 uur is, vraag ik Bosco die naast me zit te werken, of we niet moeten gaan lunchen? Hij is de tijd vergeten.

Gelukkig hebben ze iemand in huis die schoonmaakt en kookt, dus het eten is wel klaar. We lopen gauw naar huis, snel eten én snel terug.


Vandaag kunnen we met de kids weer op de nieuwe plek aan de slag. Het is droog. Christine is al met ze gestart met voetballen. Ik maak een filmpje voor de plusklassen van AVES die waarschijnlijk geld in gaan zamelen voor de schommel.

En wat filmpjes van de kringspellen omdat ik ze heel erg leuk vind. Vooral de energie die er vanaf spat.


Daarna kan Zalingo met ze aan de slag.

Terwijl zij bezig zijn, overleg ik met Bosco over het idee om onze aanwezigheid af te sluiten met een presentatie. Het is ook goed voor de community om te weten wat we aan het doen zijn hier. Ze zien Bosco elke dag met mij door de buurt lopen én ze horen natuurlijk ook de djembé’s. Er zijn al mensen die op de poort kloppen omdat ze willen zien wat er gaande is. Die poort gaat natuurlijk open, mensen zijn welkom.


Om aan de activiteit van vandaag een einde te breien, is er besloten om een wedstrijd te houden. Hier gaan ze voor competitie en de beste te zijn. Het schoolsysteem is daar onder andere een voorbeeld van.

Ik besluit ervoor te zorgen dat iedereen zich een winnaar voelt. De criteria zijn goed drummen, uit volle borst zingen én genieten daarvan. Zo kunnen we iedereen punten geven. Want iedereen blinkt in ieder geval uit in één van die dingen.

En we mixen het winnende team (gewonnen met een halve punt) met het team dat 2e is geworden. En volgt er een 2e ronde. Daarna vertel ik dat iedereen beter is geworden! Want we geven nu iets hogere punten. Het winnende team en de 2e plekken drummen en dansen voor elkaar als een felicitatie.


Aan het begin van de avond hebben we weer een meeting om terug te blikken en vooruit te kijken. Wat de presentatie betreft, nemen we morgen een beslissing. Nu zal het een kleine presentatie zijn met zo’n 10 genodigden. Om de NGO aan de lokale leiders te laten zien en het schoolhoofd en de leerkracht te bedanken dat ze ons de kinderen hebben gegeven. Maar misschien besluiten we ook om het te verplaatsen naar de zomer en er dan een groter gebeuren van te maken.


Morgen geen djembé, de moeders komen voor hun laatste dag, de kinderen gaan morgen oefenen met dansen.

Wordt vervolgd.

Niet mijn beste dag so far

Niet mijn beste dag, ik ben moe.

Gisteravond heb ik Justus nog geappt of hij 20 minuten voordat hij naar Akagera Neighbours komt, mij wil appen. Ik wil niet klaar staan en dan een hele tijd moeten wachten.

Zalingo tikt me om 06.15 uur aan dat ik eruit moet. Er is nog geen bericht van Justus. Dus blijf ik liggen. Om 06.25 appt Justus dat hij er om 06.45 is. Kreun! Eruit dan maar!

Precies om 06.45 appt hij dat hij er is. Ik kom er aan!

Om 07.00 uur ben ik alweer in mijn kamer.


Ontbijt is om 08.00 uur en ik kruip niet terug in bed. Had ik beter wel kunnen doen. We lopen om 08.00 naar het ontbijt. Maar dat komt pas tegen 08.50 uur, helaas.

Zalingo wil bij het zien van de 1e moeder al aan het werk zonder ontbijt, maar daar steek ik een stokje voor. Echt niet, je gaat eerst eten.

De moeders kunnen eerst zelf aan de slag met het maken van hun manden.

Na het ontbijt neem ik eerst een warme douche, ik heb het koud en moet mijn haar wassen. Daarna probeer ik te werken aan de website. Maar Alexi heeft de wifi weer mee, die moet rekeningen maken. Had ik al gezegd dat die regelmatig op onze kamer staat of dat ik die meeneem naar “mijn” kantoortje? En ik blijk echt te moe. Ik duik dan toch maar mijn bed in.


Daarna post ik mijn video met een oproep voor de grote schommel die ik heel graag hier wil neerzetten. Tjonge, in no time 2 reacties.

Van 1 bijdrage kan ik nu eerst de hoezen laten maken. Bedankt! Eén van de moeders is kleermaker. Bosco is gelijk gaan vragen naar een prijsopgave. Ik ga die nog kritisch bekijken, maar de hoezen komen er in ieder geval!

En een Aves collega wil met de plusklassen een actie starten om geld in te zamelen. Wat leuk!! Ik heb geen deadline voor de schommel. We starten als er genoeg geld binnen is.


Het is inmiddels gaan regenen. Ze zijn met gestopt met de armbandjes maken, Zalingo is naar de markt. Hij komt niet ver. Iedereen is gevlucht voor de regen.

Met Bosco gaan we naar huis voor de lunch, maar ook laat vanwege de regen. We zijn dus ook wat later terug voor het starten van het middagprogramma. Maar Christine is met de kinderen al gestart, top! Zij is één van de kandidaten voor coach. Omdat de grond nu nat is, gaan we met de djembé’s weer terug naar de oude ruimte.

Ik wil weer zonder de djembé’s beginnen. We doen hun eigen welkomstsong, waarbij iedereen wordt begroet. Dan weer Amerikaans liften, nu voor de 4e dag, het gaat een stuk beter. Alleen nieuwe kids vinden het lastig. We doen de kruisloop en Bosco zet daarbij een lied in, super leuk.

En ik leer van hen een activiteit dat ze gebruiken om te checken hoe iedereen zich voelt. Leuk! Gaan we op school doen!

Bij de djembé’s maken we een heel grote kring zodat iedereen in de kring kan zitten, moeders, kinderen, nieuwe aanloop. Alle credits naar Zalingo!

Een jongen valt weg op vandaag. Hij is er voor het eerst. Het wekt mijn interesse, ik bevraag Bosco erover. Deze jongen heeft wat meer nodig dan dit programma. De raderen draaien, wordt vervolgd.


Na de djembé’s wandelen Zalingo en ik naar een ATM om geld te pinnen. Bij de 1e ATM lukt het niet, dus dan maar voorbij het busplein naar een andere ATM. Dat lukt wel gelukkig.

We zijn pas om 18.15 weer terug, 4 km heen en 4 km terug. Goed voor mijn stappenteller.


We doen weer diner bij Bosco thuis.

Snel weer naar huis, deze blog afschrijven en ons bedje in. Toch weer later dan ik eigenlijk wil ……… welterusten.