monique-in-rwanda.reismee.nl

Voorlopig laatste blog


Met 1 been in Rwanda en 1 been in Nederland

Het is goed om in Nederland te zijn. In mijn eigen huisje, met dochter Ilse en schoonzoon Daan. In de buurt van mijn moeder, ook al kan ik die voorlopig niet bezoeken. Zwangere dochter Marloes na het vliegveld niet meer gezien, maar de telefoon blijft gewillig. Die is na 14 dagen quarantaine omdat ze verkouden was, weer aan het werk in haar eigen 1 op 1 bedrijf om gehandicapte kinderen te begeleiden. En daar waren ouders hard aan toe. Schoonzoon Bart zit tussen 2 banen in, net als zoon Jasper. Dat wordt nog even afwachten hoe zich dat gaat ontwikkelen. Ilse en Daan hebben hun studie waar ze zich op kunnen richten. Eén van hen doet 1x in de 3 dagen de boodschappen en af en toe doen we een wandelingetje in het lentezonnetje, dat onbezorgd elke dag verschijnt.

Het idee dat ik dichtbij ben, mocht er iets met ze gebeuren, maakt me rustig.
Ik vermaak me op zich nog wel. In Rwanda had ik naast mijn werk, ook niet echt een social life.
Je moet het met jezelf doen in deze periode en dat kan ik.

Maar……….. ik ben ook nog in Rwanda. Waar, net als in Nederland, maatregelen nog steeds worden aangescherpt. Op het moment van posten van deze blog kent Rwanda 50 gevallen van corona, die het allemaal stabiel zijn (geen IC voor zover ik weet) en zich allemaal in Kigali bevinden. Het zijn reizigers die via het vliegveld binnengekomen zijn nu óf mensen die bij hen horen. VSO Rwanda heeft een geweldige prestatie geleverd om 11 Internationale Volunteers binnen 1 dag het land uit te krijgen, waaronder ik. Maar er zitten er ook nog 12 en ik ben op afstand nog betrokken. DTAs die nog niet in de grote DTA Whatsapp groep zaten, voeg ik snel nog toe. Het is belangrijk dat ze met zijn allen makkelijk contact kunnen maken. Mary, die echt aan het andere uiterste van het land zit, is wars van Whatsapp. Dus met haar hou ik mailcontact en er zijn andere IVs die haar regelmatig even een SMSje doen of bellen.

VSO Rwanda heeft deze week een vergadering gehouden met alle IVs, staf en managers via ZOOM. Dat is redelijk gelukt, niet iedereen kon die verbinding maken vanaf zijn placement. Maar Joan (collega uit Spanje) heeft notulen gemaakt en met iedereen gedeeld. Voor zover ik het vanaf hier kan bekijken, wordt er van alles bedacht om goed voor iedereen te zorgen. Top!

Alleen over Frackson, mijn college uit Malawi, maak ik me grote zorgen. Ik heb vanaf zijn start in Rwanda al twijfels over hem. Hij is erg wisselend in zijn gedrag en zijn uitingen. Gisteravond appte hij om 23.00 uur in onze groepsapp met Elie, Frackson en mij, dat hij al langere tijd vanaf 12 uur ’s nachts geluiden hoort in zijn huis. Alsof iemand de borden aan het wassen is in de keuken, maar het geluid komt uit zijn woonkamer. Als hij gaat kijken en de deur opendoet van zijn slaapkamer, stopt het geluid en is er niemand te bekennen. Ook heeft hij steeds het gevoel dat iemand het raam opendoet, maar in werkelijkheid is dat niet zo. Heeft zijn nachtwaker al een paar keer alles laten checken, maar die geeft ook aan dat er niets is.
Het verhaal zit me niet lekker. Het is een druk mannetje, hij slaapt maar 3-4 uur per nacht en heeft me al eens verteld dat hij dat in Malawi ook al deed. Nu zegt hij dat hij bang is om te gaan slapen. Ik weet dat wanneer je maandenlang niet slaapt, je langzaam gek wordt: je hoofd gaat je voor de gek houden, je raakt gefrustreerd, boos en angstig. En het klinkt alsof hij al flink op weg is.

Dus……. app ik hem dat ik me zorgen maak. En of het niet verstandig is om contact op te nemen met het medical team. Hij wordt natuurlijk beetje boos dat ik zijn verhaal niet geloof. Het gaat er niet om of ik het wel/niet geloof. Maar hij hoort geluiden die er bij het checken ervan niet meer zijn…… dus zijn ze er niet…….. Ik ben normaal, zegt hij, en ik heb geen dokter nodig. Maar bedankt me voor mijn bezorgdheid. Dan app ik hem maar dat hij dan gewoon die geluiden moet accepteren en moet zorgen dat hij slaapt! Omdat het anders ten koste gaat van zijn gezondheid. En hij zit ook echt geïsoleerd daar, kan nergens naar toe, omdat hij met een motor moet rijden. En die mogen geen mensen meer meenemen.

Ik sla alarm bij David, mijn manager. Vraag of hij Frackson wil bellen om te checken. Dat doet hij. Als antwoord krijgt hij dat het goed gaat, dat zijn gas op was. Maar dat zijn motordriver nieuwe heeft gehaald en hij nu weer kan koken. Geen woord over geluiden in huis.

Ook David heeft er geen goed gevoel meer bij. Tijdens de meeting via ZOOM heeft Frackson specifiek gevraagd naar noodnummers, die je kon bellen als er iets was. Gisteravond was hij echt bang, getuige zijn appje en nu is er niets aan de hand en gaat het allemaal prima. Stemmingswisselingen?
Dus belt David hem nog een keer en vraagt hem nu specifiek naar het appje van gisteravond. Hij krijgt het hele verhaal nu wel te horen. En ook dat zijn nachtwaker het checkt maar echt niets kan ontdekken. Geen geluiden en geen mensen in de buurt.
Wel bijzonder: Elie heeft hiervoor in dit huis gewoond en herkent het verhaal wel. Maar zegt hij: Ik heb het kunnen accepteren door elke keer als ik er wakker van werd te bidden. En op gegeven moment stopte het. Ik kan alleen maar respect hebben voor deze oplossing. Ben nog geen Rwandees tegengekomen die niet gelovig is en compleet vertrouwt op God. Zelfs na de genocide.
Een goed voorbeeld dat geloven in iets, je vertrouwen ergens vandaan halen, een hele grote krachtbron is. Misschien klinkt dit wat oneerbiedig maar ik denk dat het niet uitmaakt waar je dat vertrouwen vandaan haalt: van God, van je religie, uit je levenservaring, uit de natuur.
Vertrouwen op en je overgeven aan dat wat je niet kunt beïnvloeden is een belangrijke eigenschap, zeker in deze rare, onwerkelijke tijd. Voor de hele wereld, rijk of arm land, welvarend land of ontwikkelingsland, verschillen maakt Corona niet. Als je er op kunt vertrouwen dat het uiteindelijk weer goed komt, je nu even pas op de plaats maakt, kun je waarschijnlijk redelijk goed omgaan met deze crisis. Niemand weet hoe de wereld er hierna uit ziet, misschien dat maar goed ook?
Geloof, hoop en vertrouwen, zeggen ze toch?

Nog even terug naar Rwanda.
Ik heb het idee dat Frackson in Malawi al psychische problemen had. Door zijn verhalen en zijn gedrag. Die verdwijnen niet door naar Rwanda te gaan. Die neem je dan gewoon mee.
David vindt dat hij een paar sessies moet doen met een psycholoog van het medical team.
Zo blij dat hij dit er een beetje doordouwt. Nu maar hopen dat hij het ook echt gaat doen.
Waarschijnlijk ben ik nu het contact met Frackson kwijt, we gaan het zien.

Mijn team begeleid ik nu op afstand. Twee van mijn SLFs willen hun Engelse schrijfvaardigheid verbeteren (ook hard nodig) en die krijgen nu elke dag de opdracht 5 zinnen te schrijven over een bepaald onderwerp. Daar maken ze een foto van en ik stuur het weer terug met opmerkingen waar ze zich kunnen verbeteren qua zinsbouw, spelling en grammatica. Damascene is een online cursus gestart over forensic psychology? Hij wil daar straks een master in doen. Niet helemaal het werkgebied van BLF.  Maar goed, hij doet in ieder geval wat. Jean de Dieu kan zich nu storten op zijn master Special Educational Needs. Tharcille en Immaculee zijn bezig met het lezen en de opdrachten van de Toolkits.
Ik ga, zolang ik hier niet aan het werk kan, ze nog aansturen in hun zelfstudie en de klussen die BLF nu voor ze bedenkt.

Sneco Tony heeft het nu echt heel zwaar. Hij was al in het ziekenhuis met zijn vrouw omdat ze een miskraam dreigt te krijgen. Doktoren hebben nu besloten dat ze niet gaan ingrijpen en dat ze moeten hopen op een wonder. Ze is nu 23 weken, met 28 weken zou het kindje geboren kunnen worden om overlevingskansen te hebben. Dus blijft ze in het ziekenhuis. Met Tony. Want die mag door alle maatregelen het ziekenhuis niet meer verlaten. En thuis is 4 jarig dochtertje met de huismeid. Onnodig om te zeggen dat zij er niets van snapt en maar blijft vragen waarom ze niet naar huis komen. En vandaag hoor ik dat zijn dochtertje is geboren: 24 weken. Of het meisje het gaat halen, is onduidelijk. Hij is nu druk met heen en weer rennen, zegt hij, om medicijnen voor zijn vrouw en dochtertje te regelen.

In Rwanda wordt strak gehandhaafd. Ben je onnodig op straat (dus niet om voedsel of medicijnen te halen) dan loop je de kans dat de politie je van straat haalt. Niet altijd even vriendelijk. Vervoer je toch iemand op je motor dan loop je het risico op een gevangenisstraf van 6 maanden. Rij je in een auto zonder geldige reden dan wordt je auto in beslag genomen. Onduidelijk is voor hoe lang.
Het land is gewend om te gaan met de gevaren van malaria en heeft ebola buiten de deur weten te houden. Ik maak me wel ernstig zorgen over de gevolgen daar: het onderwijs is voor velen een onmisbare dagelijkse bron, voor opvoeding, voor voedsel, voor hun veiligheid en gezondheid, om dat wat ze leren over te dragen aan hun ouders. n hoe gaan al die gezinnetjes hun dagelijkse inkomen voor elkaar boksen nu ze niets meer kunnen verdienen aan het rijden met hun motor of het groente en fruit dat ze op hun kleine lapje land niet meer kunnen verkopen.
In de westerse wereld zullen de gevolgen ook groot zijn, maar waarschijnlijk van een andere orde.
Enige wat we nu kunnen doen, is afwachten.

Tot zover Rwanda. Dan Nederland.

Ik heb me weer ingeschreven in Nederland. Eén van de vragen was; hoelang blijf je in Nederland? Ja dat is wel een dingetje. Ik ben in ieder geval 6 maanden hier, tot na de bevalling van Marloes. Ga ik daarna dan weer terug? Het hangt natuurlijk af van alle ontwikkelingen de komende maanden, zowel in Rwanda, als in Nederland en van mijn persoonlijke omstandigheden op dat moment. Heb nu ingevuld: 6 maanden of langer (jaren).

Weer inschrijven betekent ook dat ik alle verzekeringen ook weer moet gaan regelen en de kosten weer gaan oplopen. Dus volgende stap is zorgen voor werk.

Waar het onderwijs in ontwikkelingslanden nu gewoon echt is gestopt, gaat het onderwijs hier door. Thuis blijven en toch onderwijs krijgen in een andere vorm. Respect voor al mijn onderwijscollega’s en ouders die dit samen voor elkaar proberen te boksen. Vergeet niet dat je in de 1e plaats ouder bent en geen leerkracht. Alles wat lukt, is mooi meegenomen maar de balans en de verbinding met je kinderen is vele malen belangrijker, weet ik uit eigen ervaring.
Ik meld me dus bij AVES. Hou mezelf eerst nog een week op self quarantaine vanwege het vliegen en het wachten op het vliegveld. Enige obstakel is natuurlijk dat de scholen dicht zijn!! Afhankelijk van hoelang dat gaat duren, moet ik misschien voor de tussentijd een uitkering aanvragen? Kan dat? In principe heb je maar weinig nodig voor levensonderhoud. Ik kan het financieel best nog een paar weken uithouden, maar het is nu onzeker hoelang dit gaat duren.

AVES houdt zich aan hun belofte van een baangarantie en meld dan ook dat ik als invaller aan de slag kan. Graag zelfs!! de nood is nog steeds hoog. En dat ik vanaf 1 augustus 2020 weer een aanstelling heb van 0,8 wtf.
En dat bericht overvalt me…….. en ik moet even uitpuzzelen waarom.

Ik wilde voor VSO werken omdat het me nieuwe ervaringen en nieuwe mensen zou gaan opleveren. En ik ben daar nog niet klaar mee, er kunnen nog nieuwe ervaringen en mensen bij……
En ook nog niet klaar met Rwanda. Heb al eerder gezegd dat je met dit werk waarschijnlijk nooit klaar bent en elk afscheid waarschijnlijk te vroeg komt. Maar nu was het zo abrupt dat ik het hele terugkeerproces heb overgeslagen. Iets waar je je, als je weet dat je periode er bijna op zit, op voor gaat bereiden en ook VSO heeft daar een traject voor. Met o.a. hoe om te gaan met een omgekeerde cultuurschok. Die ervaar ik nu niet, maar bedenk me dat zo’n terugkeertraject niet voor niets is.
Heb ook niet het idee dat ik niets voor elkaar heb gekregen in Rwanda, ik weet dat het juist gaat om die kleine stapjes die je maakt, als is het maar met 1SLF, 1 leraar of 1headteacher.
Het is meer dat ik er zelf nog niet klaar voor ben. En dus de optie van teruggaan, open wil houden. En niet een verplichting aan wil gaan, die ik misschien niet waar kan maken.

Terug willen en kunnen hangt nu van zoveel factoren af! Hoe ziet de wereld er straks uit? Ik lees bijzondere verhalen over de natuur die zich nu in rap tempo lijkt te herstellen: minder stikstof in de lucht, dieren die tevoorschijn komen op plekken waar ze lang niet meer gezien zijn, de ozonlaag die zich nu sneller kan herstellen. Feiten of nepnieuws? Ik heb geen idee, maar hou rekening met het idee dat vliegverkeer nu toch aan banden wordt gelegd? Totdat iemand een betere, schonere oplossing heeft gevonden? Kan BLF zich wel staande houden in deze periode? Wat gaan sponsors doen? Moeten die straks ook andere keuzes gaan maken? Kan ik het financieel straks nog een keer doen? Kan ik de draad zo weer oppakken of moet ik eerst weer allerlei trajecten door? Wat gaat dat kleine hummeltje straks met mijn gevoel doen?

Allemaal vragen waar ik nu geen antwoord op krijg. Maar tot dat die antwoorden er zijn, wil ik de optie van teruggaan open houden. En dus vraag ik of de aanstellingsbrief nog even kan wachten……… En gaat de focus eerst op het hier zijn........

Eén been in Rwanda en één been in Nederland

Het is goed om in Nederland te zijn. In mijn eigen huisje, met dochter Ilse en schoonzoon Daan. In de buurt van mijn moeder, ook al kan ik die voorlopig niet bezoeken. Zwangere dochter Marloes na het vliegveld niet meer gezien, maar de telefoon blijft gewillig. Die is na 14 dagen quarantaine omdat ze verkouden was, weer aan het werk in haar eigen 1 op 1 bedrijf om gehandicapte kinderen te begeleiden. En daar waren ouders hard aan toe. Schoonzoon Bart zit tussen 2 banen in, net als zoon Jasper. Dat wordt nog even afwachten hoe zich dat gaat ontwikkelen. Ilse en Daan hebben hun studie waar ze zich op kunnen richten. Eén van hen doet 1x in de 3 dagen de boodschappen en af en toe doen we een wandelingetje in het lentezonnetje, dat onbezorgd elke dag verschijnt.

Het idee dat ik dichtbij ben, mocht er iets met ze gebeuren, maakt me rustig.
Ik vermaak me op zich nog wel. In Rwanda had ik naast mijn werk, ook niet echt een social life.
Je moet het met jezelf doen in deze periode en dat kan ik.

Maar……….. ik ben ook nog in Rwanda. Waar, net als in Nederland, maatregelen nog steeds worden aangescherpt. Op het moment van posten van deze blog kent Rwanda 50 gevallen van corona, die het allemaal stabiel zijn (geen IC voor zover ik weet) en zich allemaal in Kigali bevinden. Het zijn reizigers die via het vliegveld binnengekomen zijn nu óf mensen die bij hen horen. VSO Rwanda heeft een geweldige prestatie geleverd om 11 Internationale Volunteers binnen 1 dag het land uit te krijgen, waaronder ik. Maar er zitten er ook nog 12 en ik ben op afstand nog betrokken. DTAs die nog niet in de grote DTA Whatsapp groep zaten, voeg ik snel nog toe. Het is belangrijk dat ze met zijn allen makkelijk contact kunnen maken. Mary, die echt aan het andere uiterste van het land zit, is wars van Whatsapp. Dus met haar hou ik mailcontact en er zijn andere IVs die haar regelmatig even een SMSje doen of bellen.

VSO Rwanda heeft deze week een vergadering gehouden met alle IVs, staf en managers via ZOOM. Dat is redelijk gelukt, niet iedereen kon die verbinding maken vanaf zijn placement. Maar Joan (collega uit Spanje) heeft notulen gemaakt en met iedereen gedeeld. Voor zover ik het vanaf hier kan bekijken, wordt er van alles bedacht om goed voor iedereen te zorgen. Top!

Alleen over Frackson, mijn college uit Malawi, maak ik me grote zorgen. Ik heb vanaf zijn start in Rwanda al twijfels over hem. Hij is erg wisselend in zijn gedrag en zijn uitingen. Gisteravond appte hij om 23.00 uur in onze groepsapp met Elie, Frackson en mij, dat hij al langere tijd vanaf 12 uur ’s nachts geluiden hoort in zijn huis. Alsof iemand de borden aan het wassen is in de keuken, maar het geluid komt uit zijn woonkamer. Als hij gaat kijken en de deur opendoet van zijn slaapkamer, stopt het geluid en is er niemand te bekennen. Ook heeft hij steeds het gevoel dat iemand het raam opendoet, maar in werkelijkheid is dat niet zo. Heeft zijn nachtwaker al een paar keer alles laten checken, maar die geeft ook aan dat er niets is.
Het verhaal zit me niet lekker. Het is een druk mannetje, hij slaapt maar 3-4 uur per nacht en heeft me al eens verteld dat hij dat in Malawi ook al deed. Nu zegt hij dat hij bang is om te gaan slapen. Ik weet dat wanneer je maandenlang niet slaapt, je langzaam gek wordt: je hoofd gaat je voor de gek houden, je raakt gefrustreerd, boos en angstig. En het klinkt alsof hij al flink op weg is.

Dus……. app ik hem dat ik me zorgen maak. En of het niet verstandig is om contact op te nemen met het medical team. Hij wordt natuurlijk beetje boos dat ik zijn verhaal niet geloof. Het gaat er niet om of ik het wel/niet geloof. Maar hij hoort geluiden die er bij het checken ervan niet meer zijn…… dus zijn ze er niet…….. Ik ben normaal, zegt hij, en ik heb geen dokter nodig. Maar bedankt me voor mijn bezorgdheid. Dan app ik hem maar dat hij dan gewoon die geluiden moet accepteren en moet zorgen dat hij slaapt! Omdat het anders ten koste gaat van zijn gezondheid. En hij zit ook echt geïsoleerd daar, kan nergens naar toe, omdat hij met een motor moet rijden. En die mogen geen mensen meer meenemen.

Ik sla alarm bij David, mijn manager. Vraag of hij Frackson wil bellen om te checken. Dat doet hij. Als antwoord krijgt hij dat het goed gaat, dat zijn gas op was. Maar dat zijn motordriver nieuwe heeft gehaald en hij nu weer kan koken. Geen woord over geluiden in huis.

Ook David heeft er geen goed gevoel meer bij. Tijdens de meeting via ZOOM heeft Frackson specifiek gevraagd naar noodnummers, die je kon bellen als er iets was. Gisteravond was hij echt bang, getuige zijn appje en nu is er niets aan de hand en gaat het allemaal prima. Stemmingswisselingen?
Dus belt David hem nog een keer en vraagt hem nu specifiek naar het appje van gisteravond. Hij krijgt het hele verhaal nu wel te horen. En ook dat zijn nachtwaker het checkt maar echt niets kan ontdekken. Geen geluiden en geen mensen in de buurt.
Wel bijzonder: Elie heeft hiervoor in dit huis gewoond en herkent het verhaal wel. Maar zegt hij: Ik heb het kunnen accepteren door elke keer als ik er wakker van werd te bidden. En op gegeven moment stopte het. Ik kan alleen maar respect hebben voor deze oplossing. Ben nog geen Rwandees tegengekomen die niet gelovig is en compleet vertrouwt op God. Zelfs na de genocide.
Een goed voorbeeld dat geloven in iets, je vertrouwen ergens vandaan halen, een hele grote krachtbron is. Misschien klinkt dit wat oneerbiedig maar ik denk dat het niet uitmaakt waar je dat vertrouwen vandaan haalt: van God, van je religie, uit je levenservaring, uit de natuur.
Vertrouwen op en je overgeven aan dat wat je niet kunt beïnvloeden is een belangrijke eigenschap, zeker in deze rare, onwerkelijke tijd. Voor de hele wereld, rijk of arm land, welvarend land of ontwikkelingsland, verschillen maakt Corona niet. Als je er op kunt vertrouwen dat het uiteindelijk weer goed komt, je nu even pas op de plaats maakt, kun je waarschijnlijk redelijk goed omgaan met deze crisis. Niemand weet hoe de wereld er hierna uit ziet, misschien dat maar goed ook?
Geloof, hoop en vertrouwen, zeggen ze toch?

Nog even terug naar Rwanda.
Ik heb het idee dat Frackson in Malawi al psychische problemen had. Door zijn verhalen en zijn gedrag. Die verdwijnen niet door naar Rwanda te gaan. Die neem je dan gewoon mee.
David vindt dat hij een paar sessies moet doen met een psycholoog van het medical team.
Zo blij dat hij dit er een beetje doordouwt. Nu maar hopen dat hij het ook echt gaat doen.
Waarschijnlijk ben ik nu het contact met Frackson kwijt, we gaan het zien.

Mijn team begeleid ik nu op afstand. Twee van mijn SLFs willen hun Engelse schrijfvaardigheid verbeteren (ook hard nodig) en die krijgen nu elke dag de opdracht 5 zinnen te schrijven over een bepaald onderwerp. Daar maken ze een foto van en ik stuur het weer terug met opmerkingen waar ze zich kunnen verbeteren qua zinsbouw, spelling en grammatica. Damascene is een online cursus gestart over forensic psychology? Hij wil daar straks een master in doen. Niet helemaal het werkgebied van BLF.  Maar goed, hij doet in ieder geval wat. Jean de Dieu kan zich nu storten op zijn master Special Educational Needs. Tharcille en Immaculee zijn bezig met het lezen en de opdrachten van de Toolkits.
Ik ga, zolang ik hier niet aan het werk kan, ze nog aansturen in hun zelfstudie en de klussen die BLF nu voor ze bedenkt.

Sneco Tony heeft het nu echt heel zwaar. Hij was al in het ziekenhuis met zijn vrouw omdat ze een miskraam dreigt te krijgen. Doktoren hebben nu besloten dat ze niet gaan ingrijpen en dat ze moeten hopen op een wonder. Ze is nu 23 weken, met 28 weken zou het kindje geboren kunnen worden om overlevingskansen te hebben. Dus blijft ze in het ziekenhuis. Met Tony. Want die mag door alle maatregelen het ziekenhuis niet meer verlaten. En thuis is 4 jarig dochtertje met de huismeid. Onnodig om te zeggen dat zij er niets van snapt en maar blijft vragen waarom ze niet naar huis komen. En vandaag hoor ik dat zijn dochtertje is geboren: 24 weken. Of het meisje het gaat halen, is onduidelijk. Hij is nu druk met heen en weer rennen, zegt hij, om medicijnen voor zijn vrouw en dochtertje te regelen.

In Rwanda wordt strak gehandhaafd. Ben je onnodig op straat (dus niet om voedsel of medicijnen te halen) dan loop je de kans dat de politie je van straat haalt. Niet altijd even vriendelijk. Vervoer je toch iemand op je motor dan loop je het risico op een gevangenisstraf van 6 maanden. Rij je in een auto zonder geldige reden dan wordt je auto in beslag genomen. Onduidelijk is voor hoe lang.
Het land is gewend om te gaan met de gevaren van malaria en heeft ebola buiten de deur weten te houden. Ik maak me wel ernstig zorgen over de gevolgen daar: het onderwijs is voor velen een onmisbare dagelijkse bron, voor opvoeding, voor voedsel, voor hun veiligheid en gezondheid, om dat wat ze leren over te dragen aan hun ouders. n hoe gaan al die gezinnetjes hun dagelijkse inkomen voor elkaar boksen nu ze niets meer kunnen verdienen aan het rijden met hun motor of het groente en fruit dat ze op hun kleine lapje land niet meer kunnen verkopen.
In de westerse wereld zullen de gevolgen ook groot zijn, maar waarschijnlijk van een andere orde.
Enige wat we nu kunnen doen, is afwachten.

Tot zover Rwanda. Dan Nederland.

Ik heb me weer ingeschreven in Nederland. Eén van de vragen was; hoelang blijf je in Nederland? Ja dat is wel een dingetje. Ik ben in ieder geval 6 maanden hier, tot na de bevalling van Marloes. Ga ik daarna dan weer terug? Het hangt natuurlijk af van alle ontwikkelingen de komende maanden, zowel in Rwanda, als in Nederland en van mijn persoonlijke omstandigheden op dat moment. Heb nu ingevuld: 6 maanden of langer (jaren).

Weer inschrijven betekent ook dat ik alle verzekeringen ook weer moet gaan regelen en de kosten weer gaan oplopen. Dus volgende stap is zorgen voor werk.

Waar het onderwijs in ontwikkelingslanden nu gewoon echt is gestopt, gaat het onderwijs hier door. Thuis blijven en toch onderwijs krijgen in een andere vorm. Respect voor al mijn onderwijscollega’s en ouders die dit samen voor elkaar proberen te boksen. Vergeet niet dat je in de 1e plaats ouder bent en geen leerkracht. Alles wat lukt, is mooi meegenomen maar de balans en de verbinding met je kinderen is vele malen belangrijker, weet ik uit eigen ervaring.
Ik meld me dus bij AVES. Hou mezelf eerst nog een week op self quarantaine vanwege het vliegen en het wachten op het vliegveld. Enige obstakel is natuurlijk dat de scholen dicht zijn!! Afhankelijk van hoelang dat gaat duren, moet ik misschien voor de tussentijd een uitkering aanvragen? Kan dat? In principe heb je maar weinig nodig voor levensonderhoud. Ik kan het financieel best nog een paar weken uithouden, maar het is nu onzeker hoelang dit gaat duren.

AVES houdt zich aan hun belofte van een baangarantie en meld dan ook dat ik als invaller aan de slag kan. Graag zelfs!! de nood is nog steeds hoog. En dat ik vanaf 1 augustus 2020 weer een aanstelling heb van 0,8 wtf.
En dat bericht overvalt me…….. en ik moet even uitpuzzelen waarom.

Ik wilde voor VSO werken omdat het me nieuwe ervaringen en nieuwe mensen zou gaan opleveren. En ik ben daar nog niet klaar mee, er kunnen nog nieuwe ervaringen en mensen bij……
En ook nog niet klaar met Rwanda. Heb al eerder gezegd dat je met dit werk waarschijnlijk nooit klaar bent en elk afscheid waarschijnlijk te vroeg komt. Maar nu was het zo abrupt dat ik het hele terugkeerproces heb overgeslagen. Iets waar je je, als je weet dat je periode er bijna op zit, op voor gaat bereiden en ook VSO heeft daar een traject voor. Met o.a. hoe om te gaan met een omgekeerde cultuurschok. Die ervaar ik nu niet, maar bedenk me dat zo’n terugkeertraject niet voor niets is.
Heb ook niet het idee dat ik niets voor elkaar heb gekregen in Rwanda, ik weet dat het juist gaat om die kleine stapjes die je maakt, als is het maar met 1SLF, 1 leraar of 1headteacher.
Het is meer dat ik er zelf nog niet klaar voor ben. En dus de optie van teruggaan, open wil houden. En niet een verplichting aan wil gaan, die ik misschien niet waar kan maken.

Terug willen en kunnen hangt nu van zoveel factoren af! Hoe ziet de wereld er straks uit? Ik lees bijzondere verhalen over de natuur die zich nu in rap tempo lijkt te herstellen: minder stikstof in de lucht, dieren die tevoorschijn komen op plekken waar ze lang niet meer gezien zijn, de ozonlaag die zich nu sneller kan herstellen. Feiten of nepnieuws? Ik heb geen idee, maar hou rekening met het idee dat vliegverkeer nu toch aan banden wordt gelegd? Totdat iemand een betere, schonere oplossing heeft gevonden? Kan BLF zich wel staande houden in deze periode? Wat gaan sponsors doen? Moeten die straks ook andere keuzes gaan maken? Kan ik het financieel straks nog een keer doen? Kan ik de draad zo weer oppakken of moet ik eerst weer allerlei trajecten door? Wat gaat dat kleine hummeltje straks met mijn gevoel doen?

Allemaal vragen waar ik nu geen antwoord op krijg. Maar tot dat die antwoorden er zijn, wil ik de optie van teruggaan open houden. En dus vraag ik of de aanstellingsbrief nog even kan wachten……… En gaat de focus eerst op het hier zijn........

Gewoon én raar, hetzelfde én anders.......

Deze blog komt vanaf mijn bank in Nederland, hoe onwerkelijk.

Probeer vanaf hier mijn indrukken van gisteren en vandaag nog even weg te schrijven, voordat ik er geen woorden meer aan kan geven. Want zit sinds mijn komst hier al meteen in een totaal andere werkelijkheid die vooralsnog een nog onbekende werkelijkheid lijkt.

Ik ben er om 05.00 uur weer uit en pak mijn koffers in. Ondertussen werk ik wat eten voor de vuist weg: pinda's, biscuits, banaan. Ben te rusteloos om even te zitten en te ontbijten. Om half acht zijn mijn koffers ingepakt en doe ik nog wat laatste dingen op mijn laptop. Dan staat Damascene als eerste in mijn poort en even later Tharcille. Die pakken gelijk door: alle BLF zaken wordt weggereden door hun motordrivers naar het huis van Tharcille. Daarna komen ook Bigabo en Emanuel. Jean de Dieu heeft het niet het veld in kunnen benut om naar zijn familie te reizen.

Er staat natuurlijk van alles in mijn keuken aan potten, pannen, serviesbadkamerspullen etc. Geef aan dat als ze iets zien wat ze willen, ze dat mee kunnen nemen. Laat mijn geneesmiddelen voorraad en kantoorspullen ook hier. Probeer met zo weinig mogelijk terug te reizen.
Dat is niet aan dovemansoren gezegd, ik kan nog net het schemerlampje voor mama Ali redden.
Af en toe even zeggen dat ze ook eerlijk moeten delen. Binnen een uur is al het spul mijn huis uit en al het eten wat ik dinsdag op de markt had gehaald verdeeld of al opgegeten. En dan moeten we wachten op FOO Theogene en driver Augustin die vanuit Kigali me komt halen.
Mama Ali is niet in de buurt, het schemerlampje geef ik aan Queenie die samen met Arie met grote ogen staat te kijken wat er allemaal gebeurd. Ik wil haar in ieder geval nog 1 keer haar 2000 geven, omdat dit zo onverwacht is. Geef het geld daarom aan Tharcille en haar telefoonnummer. Zij regelt het verder.
Kan geen afscheid nemen van mijn motordriver Augustin. Kon het gisteren niet aan hem vertellen, was te druk en had aan mijn SLFs gevraagd of ze hem wilden bellen. Hebben ze niet gedaan. Dus belt Bigabo hem nog even. Hij is met zijn vader naar het ziekenhuis en zó teleurgesteld dat hij nu geen afscheid kan nemen. Waarom hebben jullie het me niet gezegd?
Hij belt me 3 keer om afscheid te nemen! Heb er zelf ook een rotgevoel van.

's Nachts ook nog in de weer geweest met collega Tess uit Australië. Die is in paniek, emotioneel en heeft nu toch besloten dat ze terug naar huis wil. Ze is net een week in haar huis in Kayonza, zit nog helemaal in de gewenningsfase en na een gesprek met Papa Diouf die aangeeft dat het werk de komende weken stil ligt, besloten heeft dat ze weg wil. Geen werk hebben maakt dat je de structuur niet hebt, je relaties niet kunt bouwen en doelloos bent. Goed besluit, denk ik.
Maar wel lastig en stressvol! Om 02.00 uur 's nachts is er ook voor haar een ticket, dat geeft wat rust. Maar haar paspoort is nog bij immigratie en die zijn gesloten? Arme Tess, die heeft het niet gemakkelijk.
Tijdens wachten op de VSO car, maken mijn SLFs nog wat foto's en ik app met Elie en Tess. Ik wil persé afscheid nemen van Elie en om het goed op elkaar af te stemmen, blijven we appen. Laat Theogene weten dat ik afscheid wil nemen van Elie. Nee, geen meeting, zegt hij. En geen onnodig reizen. Hij kan hoog of laag springen, het gaat wel gebeuren! Ik snap dat hij geen tijd wil verliezen. Maar als Elie en ik het goed op elkaar afstemmen, kan het in vijf minuten.

Als Theo en Augustin er zijn, vliegt Theo het huis door. Snelle check en dan afsluiten en weg.
Wat een vreemd gevoel dat ik hier nu voor het laatst rij! De waterlanders komen alweer omhoog, maar ik wil beide mannen niet in verlegenheid brengen. Dat lukt totdat Theogene zich omdraait en zegt: let's cry together! Ik wuif hem weg en in stilte rijden we verder. Meldt Elie dat we onderweg zijn en waar we steeds rijden. Ik hoor Theo bellen met Elie in het Kinyarwanda en app hem. Wat Theo ook zegt, if he is telling you we can't meet, just ignore! I want to say goodbye because you are important to me.

En wat een timing! Wij rijden met de car achteruit door de carport van Tess en Elie rijdt met zijn motordriver ook de poort binnen. Hij stapt af en zegt: welke begroeting gaan we doen? En voor nu negeer ik even de Rwandese cultuur en beleefdheden en zeg: ik wil nu gewoon een dikke knuffel! Dus dat doen we.
Daarna geef ik hem mijn Rwandese bankpasje. Heb namelijk bedacht dat daar een aardig bedrag nog staat en ik heb in alle hectiek niet de gelegenheid gehad om dat eraf te halen. Ik kan er ook niets mee verder. Omwisselen gaat qua tijd niet meer lukken ,dat moet in Kigali en die tijd hebben we niet. Eerst bedacht dat ik dan misschien een flinke aanbetaling op de motor van Augustin kan doen. Maar het geld zo aan hem geven, is een groot risico. En kan niet meer naar de bank met hem om dat te regelen. Het geld aan Bigabo geven dan en hem vragen het te regelen? Ook dat risico vind ik te groot. De enige die ik echt vertrouw en waarvan ik weet dat het geld een goede bestemming gaat krijgen, is Elie. Dus geef ik hem mijn bankpasje en vertel dat hij dat zometeen moet regelen. Want ik weet niet hoe snel mijn bankaccount gesloten wordt. Hoeveel staat er dan op? Ik heb echt geen idee! Rond de 200000 denk ik. Hij is zeer verbaasd en dankbaar, alleen al voor het gebaar.
Tess staat ondertussen buiten te huilen en ga haar ondersteunen. Dat wordt dus dikke knuffel en meebrullen.
Ze is compleet van slag van de stress en onzekerheid of dit wel gaat lukken omdat ze haar paspoort nog niet heeft. 

Laatste knuffel voor Elie en dan de car in.
Tess heeft het echt heel zwaar, belt met wat mensen thuis en raakt compleet overstuur. Theogene coacht geweldig: Tess, dit is aan niemand te wijten. Dit zijn de omstandigheden en het enige wat we kunnen doen, is die omstandigheden accepteren. En de keuzes die je maakt, omarmen. Je schuldig erover voelen is onnodig. This is how life goes.
Top, Theo! Ze wordt gaandeweg wat kalmer maar ik ben inmiddels ook zo geraakt door alles dat ik mijn tranen nog maar weer eens laat lopen. Gelukkig heeft zij dan weer zakdoekjes bij zich. 

Augustin laat zich niet van de wijs brengen en loodst ons zo snel mogelijk naar Kigali. Naar de immigratie om het paspoort van Tess op te halen. Dat lukt! Ondertussen zien we daar ook Sean die vanmorgen rond 11 uur hoorde dat ook hij naar huis kan. Zelfde reden als bij Tess. Het werk ligt voorlopig stil en niemand kan zeggen voor hoelang.
Dan door naar het vliegveld. Parkeren in een straat verderop omdat voor parkeren bij het vliegveld veel geld kost. Augustin vertilt zich bijna aan mijn backpack. Laatste foto met Theogene. Alle bagage moet buiten op een plateau worden gelegd en dan wordt er met een hond gecontroleerd. Op het vliegveld loopt personeel met plastic handschoenen en maskertjes. Selina is er en ik zie ook Joan. Later blijkt dat we met zijn 10-en met dezelfde vlucht vertrekken.
Er volgt een soort van check; ik moet 4 vragen beantwoorden en mijn temperatuur wordt gemeten. Alles goed. Bij de wachtrij pikt de security mij eruit. Ben jij Cornelia? Ja? Naar Nederland? Ja? Loop maar door. Alle controles verder door en dan wat eten en drinken en het door laten dringen. 

Dan boarden, het vliegtuig in en vertrekken naar Doha in Qatar. We zitten met zijn 3en bij elkaar als Dutchies wat fijn is om elkaars verhalen te horen, emoties te delen en ook lol te hebben. Maaike laat haar vriend achter, net als Maria. Joan heeft inmiddels al een baan op een internationale school in Kigali en komt in augustus terug. Maaike wil natuurlijk ook terug en was al aan het solliciteren. De vriend van Maria heeft een Rwandees-Franse nationaliteit en vliegt morgen op zijn Franse paspoort. Selina, Sarah en Sean vliegen naar London. Sean moet in Londen opnieuw bekijken hoe hij zijn pensioen gaat invullen. Sarah gaat haar baan als docente weer oppikken. Selina hoopt in augustus in Vietnam op een internationale school te beginnen. Haar broer blijft trouwens nu achter in Kigali, haar familie was op bezoek. Haar ouders zijn dinsdag al hals over kop teruggevlogen. Maar haar broer heeft nog steeds geen vlucht, spannend. Maria zou hierna een volunteerjob in Griekenland gaan oppikken, maar dat is nu onzeker. Tess heeft geen idee wat ze gaat doen in Australië en voor mij is het ook nog niet duidelijk hoe de komende maanden gaan worden. Ga het dag voor dag doen, heb ik al bedacht. Altijd goede strategie.

Het vliegtuig zit vol met expats en NGO vrijwilligers, met allemaal eigen verhaal.
Overigens weet iemand in het vliegtuig me te vertellen dat de Peace Corps meiden vastzitten in Kigali! Konden geen vlucht krijgen tot nu toe. Als ik in Nederland ben, check ik bij Sally. Klopt, zegt ze. Maar we vliegen vanmiddag met een privévliegtuig. 

In Doha gaan we uit elkaar. De Engelsen kunnen gelijk door, Maria vertrekt naar Frankfurt. Tess en wij Dutchies hebben 8 uur wachttijd. Ben ik voor het eerst van mijn leven in het Midden-Oosten. Brengen het door met wat eten en drinken, kletsen en gewoon stil zitten en niets zeggen. Dan kan Tess weg, die moet nog 14 uur door. Helaas moet zij in quarantaine bij thuiskomst. Ze heeft dat bij haar ouders gepland (haar huis is verhuurd aan iemand) in Canberra. Maar Sjanne weet te vertellen dat ze bij aankomst in Sydney in quarantaine moet en niet door mag naar Canberra. Heb het haar niet meer geappt, omdat ze anders de hele reis in de stress zou zitten. Ze komt daar vannacht na middernacht aan.
In Doha zijn de meest vreemde maskers te zien. Sommige mensen lijken we een ruimtevaarder.

Op Schiphol gaat het vlot, geen gekke dingen. We knuffelen toch gewoon onze families en nemen afscheid van elkaar. Sjanne naar Rotterdam, Maaike naar Leiden en ik naar de Noordoostpolder. Marloes en Ilse hebben me opgehaald. 

Het is nu de kunst om én als DTA op afstand nog het linkje met Rwanda te houden én te gaan ontdekken hoe het nu is om in Nederland te zijn. Het voelt als heel snel als normaal. Maar dat is het natuurlijk niet. Gewoon en raar, hetzelfde én anders. Hoe match ik mijn beeld uit de media met de nu dagelijkse werkelijkheid.
Ik hoef niet in quarantaine maar wel zoveel mogelijk thuis blijven en de voorschriften opvolgen.

Volgende week exit uit Rwanda maar online en via de mail proberen te regelen, uit vogelen hoe en of ik hier weer ingeschreven kan worden en hoe ik aan het werk kan.  Lastig nu de scholen dicht zitten en het land toch is ontregelt nu ...….. Wordt het een tussenstap? Ga ik straks weer terug? Mijn verzekeringen, belastingen, andere regelingen? Allemaal vragen, waar ik nu toch geen antwoord op krijg. 

Ik zit meteen al in de werkelijkheid die nog een nieuwe werkelijkheid moet hebben.

Gewoon én raar, hetzelfde én anders...….. Was ik echt 6 maanden in Rwanda? 








 





















Op het nippertje!! Pfff

Terwijl Gloria een vlucht probeert te boeke voor maandag voor Sjanne, Maaike en mij, kondigt de Rwandese regering om 20.30 aaan dat ze het vliegveld dichtgooit. Vrijdag om middernacht!!

Nu moet ik ineens morgen of overmorgen vliegen. Sjanne belt 3 minuten daarna: nu inpakken! Morgenvroeg klaar staan. En het os maar de vraag of we iets geboekt krijgen. VSO Rwanda werkt met man en macht nu.

Ik ga opruimen, inpakken, mijn werk verder afmaken moet maar in Nederland. 

Mijn SLFs staan morgen om 08.00 voor de deur met hun drivers. Overdracht van materialen en alles wat ik niet mee kan nemen. Afrika doet nog even goed zijn best om Afrika te zijn: water op, elektriciteit valt to 4x toe uit.

Bel met David in het donker, die doet nu ongelofelijk zijn best om me emotioneel bik te staan. 

Om 23.54 meldt Sjanne dat we geboekt zijn, morgen om 16.30 vliegen met Qatar. Bel David uit zijn bed en stuur Theo 2 SMS and een Whatsapp. Kids ingelicht. 

Elie kan niet slapen, die probeert in mijn schoenen te staan en te voelen hoe moeilijk het is, zegt hij. Die stuur ik om 01.00 naar bed. Wellicht zie ik hem morgen nog als ik Tess uit Australië oppik met de auto. Ze heeft op het laatste moment nog besloten te vertrekken. Maar nog geen vlucht en haar paspoort is nog bij immigratie. Ze is hier nog maar net. 

Ga nu eerst slapen, wekker om 05.00 om verder in te pakken. 01.22 nu en Theo is wakker en gaat vervoer regelen....

Kogel door de kerk..... eigen beslissing gesteund door de gebeurtenissen van de dag

Het heeft (en dat doet het nog) geregend van de reacties…… waarvoor DANK!

Flinke steun in de rug, bellen met wat mensen in Nederland en hier. Reacties lezen op mijn blog en Whatsapp.

Rollercoaster aan emoties; redelijk geslapen maar met betraand gezicht wakker worden. Blijkbaar in mijn slaap liggen huilen. Mijn team nog niet geïnformeerd omdat ik het nog steeds niet zeker weet op dit moment. En ik wil ze niet nu al in de stress jagen.
Mijn manager weet het, laat niets van zich horen.
Elie informeert steeds, stuurt me een mooie tekst en weet verder niet zo goed wat hij ermee moet: Als je weggaat, kom je dan wel terug? Moet je echt weg? Wanneer ga je dan?
Collega Emmanuel blijft heel nuchter: “Coronavirus changed everything. For sure, you have to go earlier”. Als hij dan vraagt wanneer ik dan weg zou gaan en ik zeg volgende week zegt hij: Oh my God.  

Gisteravond via de app nog afscheid genomen van Sarah, Peace Corps girl hier. Zij is klaar met pakken en is vanmorgen vroeg met een privébus vertrokken. Peace Corps wil ze niet in het openbaar vervoer hebben. Vraag haar hoe headteacher Gilbert er tegenaan kijkt. Die denkt dat we allemaal met een maand weer terug zijn, zegt ze.

Ben er om 7 uur al uit en startklaar achter de laptop.
Wil alle nog liggende klussen afwerken vandaag en zoveel mogelijk al overdragen aan mijn manager en mijn team, zodat zij er in ieder geval mee verder kunnen.

Maaike laat nu ook weten samen met Sjanne te vertrekken. Sjanne geeft aan dat ze er, nu de kogel door de kerk is, erg rustig onder is. Maar ik ben nog niet zover…..
Mijn gevoel zegt dat ik moet gaan. Mijn hoofd probeert nog steeds mogelijkheden te bedenken zodat ik niet hoef te gaan. Erg vermoeiend!

Gerjanne blijft voorlopig nog, zij woont hier. Maar als de organisatie van haar vrienden hier ze terug gaat roepen, gaat zij ook naar Nederland.
App met wat Internationale Volunteers die hier nog niet zo lang zijn. Iedereen is in de war en vraagt zich af wat nu wijsheid is. De Filipijnse ladies kunnen niet terug, want Manilla zit al op slot. Afrikaanse collega’s kunnen eventueel met de bus naar hun homecountries reizen. In Engeland is het chaos en heeft de regering nog geen enkele maatregel getroffen?

Ministerie van Buitenlandse zaken wijzigt  net het reisadvies van code geel (gister) naar oranje.
Brussel Airways vliegt vanaf morgen niet meer of sterk verminderd tussen Rwanda en België. Rwanda Air en Turkish Airline hebben nog niets besloten, maar zouden zomaar kunnen volgen, wordt er gezegd. Maandag vliegen Sjanne en Maaike, VSO Rwanda heeft hun vlucht geboekt, maar is dat met KLM?

Maria (VSO Nederland) meldt dat Tanzania, Kenia en Oeganda VSO-ers vraagt om te vertrekken.
Gaat Rwanda dat ook doen?

Om 12.00 uur hak ik de knoop door. Licht Head of People Justus van VSO Rwanda in dat ik denk dat ik zo snel mogelijk moet vertrekken. Hij gaat me terugbellen.
Het is nu 13.00 uur en ik heb het gevoel dat het al 17.00 uur is.

Ik schiet op de automatische piloot. Oh, 13.00 uur, ik moet lunchen. Kijk nu ook steeds mijn huis rond en probeer te bedenken wat ik mee ga nemen, wat ik hier moet laten, aan wie ga ik wat geven? Sta ik dat straks echt in te pakken? Kan ik straks nog persoonlijk afscheid nemen van mensen of moet dat via een appje?

Mijn telefoon wil maar lastig opladen en internet vliegt er steeds uit!!
Ik probeer mezelf te dwingen om die telefoon nu minstens een uur met rust te laten en focus me op mijn boek waar ik zondag in begonnen ben: het waargebeurde verhaal van Susan Travers, eerste en enige vrouw in het vreemdelingenlegioen: Een liefde in Afrika. Het lukt redelijk, merk ik.

Nu mijn bericht naar Justus weg is, kan ik inderdaad ook wat rust vinden. Ik kan het nu loslaten.
Mijn keuze heb ik gemaakt en nu is het aan anderen en het universum om het verder uit te werken……..

Om 15.00 uur hoor ik dat de top van VSO vergadert en morgen laat weten of ze VSO-ers wereldwijd gaat terug roepen.  Vijf minuten daarna een bericht van verschillende kanten dat er nog 1 vlucht naar Amsterdam gaat maandag. En dat Brussels Airline nog een vlucht doet als er genoeg mensen boeken. Tegelijkertijd zie ik dat Nederland debatteert over wel/niet lockdown?
Snel een berichtje naar Justus en die reageert ook gelijk: Net hier erover gehad. We willen je houden, maar als je wilt gaan, moet je gaan! Doe snel een berichtje naar Gloria om alles te regelen. Later zegt hij nog: I do understand!!

Volgende stap: mijn team inlichten……….
En die reageren nuchter: het is zoals het is. Wel lieve berichtjes, sommigen komen morgen even doei zeggen.
Foo Theogene belt me gelijk. Moet je echt gaan? Het duurt vast niet lang, grenzen gaan vast snel weer open. Kan ik je echt niet overhalen? Wil niet dat je gaat! Het is zó lastig om uit te leggen dat de situatie Rwanda versus Nederland niet hetzelfde is. En dat ik nu op dit moment voor mijn gevoel geen andere keuze heb!! Na tijdje praten snapt hij het ook wel en schakelt daarna over in de praktische stand. Wanneer ga je? Want dan weet ik of ik voor april de huur van je huis moet betalen. Eh, even wachten! Stel dat er nog een kink in de kabel komt (of een wonder?) en dan heb ik geen huis?.........
Ok, hij wacht nog even op bevestiging.
David heb ik SMSje gedaan of hij me wil bellen. Vooralsnog geen reactie…….

Wacht nu op Gloria en wat er allemaal geregeld moet worden…..

Ineens is de vraag: blijven of weggaan............?

De dag begon rustig, beetje yoga, buiten lezen, mijn Airtime eindelijk kunnen kopen, naar de markt voor verse groente en fruit, wat werk op de laptop....

En dan komt er, eind van de middag,  gelijktijdig een mailtje van de ambassade en een berichtje van Sjanne. De ambassade vraagt om goed na te denken hoe noodzakelijk het is dat je in Rwanda verblijft. Omdat de mogelijkheden om Rwanda te verlaten, afnemen.
Sjanne vertelt dat ze vandaag besloten heeft om eerder naar huis te gaan. Ze zou eind mei vertrekken, maar nu is onzeker of je dan wel kunt vliegen. Ze is zit in een risicogroep doordat ze medicijnen slikt. Ze loopt het risico dat ze niet terug kan en dat haar medicijnen hier dan niet beschikbaar zijn. VSO Rwanda heeft degenen waarvan het contract bijna afloopt, benadert en geeft de mogelijkheid om te vertrekken.
Beide berichten slaan bij mij in als een bom en ik voel me ineens genoodzaakt een beslissing te nemen.
Gevoel, verstand, verstand, gevoel. Het overspoelt me!

Ik app met Sjanne, ik app met Gerjanne en mijn gevoel zegt: als ik nu moet beslissen, heb ik geen andere keuze dan te gaan.
Wat me gelijk een enorme huilbui bezorgt. Want kan ik wachten met een besluit nemen? 

Afwegingen:
Bang voor Corona? Nee. Dus….. blijven.
Bij de bevalling zijn? Ja. Dus …….nu gaan……
Niet bij de bevalling kunnen zijn? Kom ik wel overheen, als het moet. Maar wanneer kun je dan wel vertrekken? Een maand later, maanden later? Geen optie (ook financieel niet)……… Dus…… nu gaan.
Het werk hier ligt op zijn kont en zal zeker 6 weken duren. Eerst 2 weken scholen dicht. Als ze dan open zouden mogen, is het hier 2 weken vakantie (Pasen en Memorial Genocide week). Daarna moeten de examens ingehaald worden, want die zouden nu zijn. Dat betekent zeker 6 weken geen werk. Dat ga ik niet trekken.
Zes weken niets kunnen doen, behalve hier zitten, boeken lezen, yoga, filmpjes kijken.
Niet kunnen reizen, want alles ligt stil. Deze tijd doorbrengen in Kigali bij Via Via of iets dergelijks is te lang én ga ik financieel niet trekken. Dat betekent dus: 6 weken sociaal isolement? Dat gaat niet. Dus…… gaan.
BLF in de steek laten? En hier komen dan nog meer waterlanders………….. ik was nog niet klaar! Dus……blijven.
Wat als BLF door deze omstandigheden het financieel niet meer rond krijgt? En ik ben dan nog hier en kan niet weg? Dus……… gaan.
Kan ik, na al deze heisa, weer terug naar Rwanda? Wil ik dat dan nog? Kan dat financieel dan wel? Blijven, weggaan, weggaan, blijven……..

De wijzer slaat nu door naar gaan………

Gerjanne en Sjanne geven aan dat nu vertrekken misschien wel de verstandigste keuze is. Ik voel het niet als een keuze meer, maar als geen keuze hebben. Zit ik dan maandag al in het vliegtuig met Sjanne? Onvoorstelbaar!

Ik app Maria van VSO Nederland. Ze belt me gelijk, zo fijn! Ook zij heeft natuurlijk de antwoorden niet. Het zijn allemaal onzekerheden……. Maar het even erover praten, lucht even op. VSO Nederland heeft op dit moment niet het standpunt om mensen terug te halen. Maar als iemand terug wil, faciliteren ze dat.

Stuur mijn DEM David alvast een SMSje om hem erop voor te bereiden dat de kans groot is dat ik naar huis ga, moet. Dat hij me even niet moet bellen, want als ik erover moet praten, stromen die waterlanders weer. Zijn reactie: Nooooo don’t cry please, an option will be found for you.

Morgenochtend moet ik eerst maar bellen met Justus of Beatrice. Gloria is hoogzwanger en regelt nu al deze onverwachte vertrekken. Voordat ze voor mij aan het werk moet, wil ik eerst met Justus of Beatrice praten. En hopelijk gaat dat zonder janken……..

Paniek in Rwanda!

Even een berichtje tussendoor.

Afgelopen weekend is 1 geval van Corona ontdekt in Rwanda. De regering handelt adequaat en snel. Vanaf zondag zijn kerken gesloten en vanaf vandaag zitten scholen dicht. Geen meetingen meer, bruiloften en evenementen zijn afgelast. Begrafenissen mogen maar in kleine kring. Goed en vaak handen wassen of sanitizer gebruiken als er geen zeep is. Bussen rijden nog, maar mogen niet overvol geladen worden. 

Ik zit dus thuis, geen veldwerk voor ons en ik mag, in ieder geval, deze week ook mijn team niet ontmoeten.
Allemaal prima!

Met alle goede bedoelingen heeft Philbert gister een Whatsapp groep aangemaakt en alle DEMs gevraagd hun teams daaraan toe te voegen. Ook prima! Alleen met 256 mensen in een groep, die allemaal hallo willen zeggen en informatie erop gooien, schiet het zijn doel voorbij. Dus...….. heb ik hem gisteravond al een berichtje gedaan dat hij de groepsinstelling kan veranderen, zodat alleen de beheerders kunnen posten. Zodat iedereen duidelijke en betrouwbare informatie krijgt.
Dat lijkt hem een goed plan, maar eerst moet iedereen in de groep zitten, zegt hij. En dan kijkt hij hoe het gaat en dan beslist hij of hij het gaat veranderen. Ok, zit wat in.
Echter, nu na een dag is het nog steeds niet veranderd. Inmiddels heeft Hannah, mijn collega in Rwamagana, dit ook aangegeven bij haar manager en die heeft het al even geprobeerd te veranderen. Maar ook weer terug verandert, omdat hij het eerst met Philbert en alle andere stafmedewerkers moet overleggen.
De hallo's vliegen me dus om de oren en de discussie daarover ook. Hallo zeggen is belangrijk in de Rwandese cultuur. Las een hele mooie uitleg en ik doe hem in het Engels, want dan is hij nog mooier....

Each time a person passes by you and you say "hello" imagine that person turning into a candle. The more positivity, love and light you reflect, the more light is mirrored your way. Sharing beautiful hellos is the quickest way to earn spiritual brownie points. You should start seeing hellos as small declararions of faith. Every time you say hello to a stranger, your heart acknowledges over and over again that we are all family.
Prachtig toch!

Alleen schiet het nu zijn doel voorbij. International Volunteers verlaten nu één voor één de groep.
Ik heb opnieuw Philbert een berichtje gedaan, dus wacht nog even met het verlaten. De hello's zijn op zich prima (zolang ze het niet alle 256 gaan doen) maar alle andere berichten (in feite roddels) over corona vergroten hier de paniek. 

Ik zit thuis en doe wat werk op mijn laptop. Kan gewoon het centrum in, maar het is wel ontzettend rustig op straat. Bij de winkeltjes staat water en zeep en bij elk winkeltje was ik keurig mijn handen. Dat ik het 5 minuten daarvoor in het winkeltje ernaast ook al heb gedaan, vergeet ik voor het gemak maar even. Niet mijn handen wassen betekent dat degene van het winkeltje in paniek raak.

Ik moet Bigabo coachen die hoofdpijn heeft en niet naar Kigali durft te reizen om zich te laten behandelen. Ik kan goed met hem werken, maar in dit soort situaties is hij echt een dragonder. Bij minste of geringste laat hij zich checken op malaria en tot nu toe is dat nog steeds niet het geval geweest. Nu is het hoofdpijn en ik weet bijna zeker dat het van de stress is. Ze maken zich zo druk! Ik spiegel hem voor dat hij geen koorts heeft, niet hoest en geen loopneus heeft. Hij is aan het panieken. Gewoon hoofdpijnmedicijn slikken, veel water drinken en rustig blijven. Eventueel contact opnemen met de VSO staf die 24 uur per dag bereikbaar zijn. Weet bijna zeker dat ze hem het zelfde gaan zeggen.

Vandaag op de terugweg kom ik Corinne tegen, 1 van mijn Peace Corps meiden. En dit is niet blij!!
Het Peach Corps roept wereldwijd iedereen met onmiddelijke ingang terug naar Amerika! Bizar! Vanuit 1 van de veiligste landen op dit moment ( er zijn hier nu 5 gevallen van Corona en die maken het vooralsnog goed) roepen ze je naar één van de epicentra van corona. Dat gaat klauwen vol met geld kosten en levert door al het reizen van iedereen alleen maar meer risico op verspreiding op.
Ze is al aan het pakken, weet nog niet zeker wanneer en hoe ze gaan vertrekken, maar ze verwacht met 2-3 dagen weg te zijn.
Het huilen staat haar nader dan het lachen. Ik wil haar het liefst even flink vasthouden en knuffelen en dat zeg ik haar ook, maar midden op straat en met alle maatregelen is dat nu niet wijs. Ook al heeft ze een dikke knuffel nu echt nodig! In plaats daarvan gaat ze wijn kopen, zegt ze.
Alle meiden zijn te neer geslagen en wanhopig!
Ze willen helemaal niet naar Amerika! Ze waren juist blij daar vandaan te zijn.
De impact op de Rwandezen is dan ook groot. Als ook de Muzungus weggaan, dan is het vast heel erg!

Overigens liet Mary Beth me van het weekend al weten dat ze onderweg was naar Amerika. Uit eigen keus.
Zij was bang dat ze straks Amerika niet meer in mocht van Trump. Zij was vanaf het 1e geval van corona in China al in paniek.

Ik mag toch hopen dat VSO zijn hoofd koel houdt en ons niet massaal terughaalt. Echt, nogmaals, het is hier op dit moment veiliger dan bij jullie. En dat geldt voor al mijn internationale collega's. Velen hebben hun huis verhuurd en geen baan. Die komen in grote problemen als ze terug moeten.
Vooralsnog vertrouw ik erop dat met alle maatregelen coronavirus snel op zijn retour is. In de tussentijd blijven waar je bent en rustig door ademen. 

Wordt vervolgd, vrees ik. 










Week 24: creatief met YouTube, waterkoker en bruine bonen, SSLs orientations en coronavirus

Weekend
In rustig tempo bereid ik me dit weekend alvast voor op het grootste deel van de orientaties. Heb keurig schema uitgewerkt met wat je ervoor, tijdens en erna allemaal moet doen voor de organisatie. Headteachers informeren en alle School Subject Leaders persoonlijk uitnodigen vertellen wat ze mee moeten nemen én dat ze er om 08.00 uur moeten zijn. Flipcharts in tweevoud en 16 flashcards maken. Zalen inrichten, materalen die geleverd worden goed checken, attendance en transportlijsten goed laten invullen en tekenen en goed controleren. Die moeten weer mee met de driver, foto’s ervan opsturen naar Kigali. En na de orientaties rapport schrijven met wat foto’s erin.
Opgestuurd naar Frackson en Elie. Nu is het aan Frackson om er iets mee te doen. Hoop maar voor Elie dat hij er niet woensdag achter komt dat er nog niets mee is gedaan.

Zondag is mama Ali bezig in mijn huis, als Bigabo een berichtje doet dat hij naar de begrafenis gaat van Muvara’s broer. Ik wil er eigenlijk wel naar toe, maar wil het huis niet achterlaten bij mama Ali. En ik weet ook niet of het wel gepast is als ik verschijn. Waarschijnlijk is de aanwezigheid van een Muzungu ook erg afleidend. Dus gaat Bigabo mede in mijn naam en doe ik Augustin nog weer een berichtje dat ik aan hem denk vandaag.
Met behulp van een YouTube tutorial “Easy Animal drawing” begin ik vandaag aan de flashcards voor de Engelse oriëntatie. En ze worden best leuk! Mama Ali staat al zeker een kwartier naast me te kijken wat ik aan het doen ben. Ik bied haar na een tijdje het potlood aan, maar ze wil het niet proberen. Jammer, wie weet had ze talent? Ik ben echt een hele slechte tekenaar maar deze tekeningen zijn echt heel simpel en leuk.

Mijn gas is op! Ga morgen Augustin vragen of hij hem om wil ruilen. Dus vandaag ben ik creatief met mijn waterkoker. Melk in je waterkoker kan niet, probeer nog even een truc uit met water in de waterkoker, een smal glas met melk erin en dan de waterkoker aan. Niet handig, bodem van het glas knapt los. Moet eigenlijk een stalen kokertje zijn, ga eens kijken of ik die kan vinden. Maar ik kan natuurlijk wel het water van mijn koffie alvast mengen met melk, even zoeken naar de goede verhouding.  Eieren en pasta kun je wel in de waterkoker klaarmaken, net als groente koken.

Heb een afwisselend zondagje: buiten lezen, doe wat workouts/yoga (moet echt vaker, merk ik), Floortje terug naar het einde van de wereld kijken, mijn flipcharts maken, lekker! Doordat ik buiten lees, krijg ik de voetbalwedstrijd verderop goed mee en volgens mij is het een hele belangrijke wedstrijd. De doelpunten vallen bij bosjes, het publiek klinkt uitzinnig! Na de wedstrijd komt het winnende team met supporters mijn straat door rennen om de overwinning te vieren met zang en dans. Dat is nog eens wat anders dan op een kampioenswagen rond gereden te worden. Super leuk!

Maandag
Hele dag thuis achter mijn laptop met allerlei klussen die moeten, terwijl ik met eigenlijk wil focussen op de voorbereidingen voor de orientations van de SSLs. Maar goed, verder ook wel prettig om deze klussen af te maken. Elke SLF en ook ik moeten elke maand een planning maken voor onze werkzaamheden. Niet verkeerd. Ik probeer steeds meer structuur in de planning te krijgen om een zo goed mogelijke spreiding te krijgen om scholen te bezoeken. Nu we een SNECO hebben, moeten die maandplanningen op elkaar afgestemd worden. Ondanks die planningen moet je ook heel flexibel zijn, want er komt steeds weer iets tussendoor. Een District Planning Meeting waar we bij moeten zijn. PLCs worden te pas en te onpas verschoven. Zonder communicatie naar de SLFs die hier bij moeten zijn om de presentielijsten en transportkosten af te tekenen. En meer inhoud aan de PLCs kunnen geven, zoals we afgelopen maand hebben gedaan. Het wordt deze maand helemaal niets met de kwaliteit van deze PLCs, merk ik al. We zijn zelf 2 weken niet beschikbaar vanwege onze training in Kigali en deze week de orientaties. Daarna beginnen de toetsweken en zijn HTs druk met dat allemaal te regelen en dus is een PLC lastig te organiseren. Dus…… wat gebeurt er?
VVOB is een Belgische NGO en werkt hier ook in de scholen om met name het schoolleiderschap te versterken in secundary (dus voortgezet onderwijs). Hier bestaan veel scholen uit primary en secundary samen, dus onze HTs zitten ook in dit VVOB programma. Voor VVOB moeten ze 1x in het kwartaal een PLC houden. Gevolg: ze combineren VVOB en PLC in 1 meeting, wat ten koste gaat van de kwaliteit van de inhoud én ze hoeven maar 1x te reizen maar vangen 2x transportkosten.
Ik ga dat natuurlijk niet tackelen in mijn eentje, maar ga toch eens met David overleggen of we dit kunnen aankaarten in District Planning Meeting. Want het is natuurlijk fraude. Ik snap het uit praktische overwegingen, HTS worden overladen met werk! Maar wellicht is het een idee om dan de kosten te delen; dus 1x transport terug vragen waarvan de kosten dan door VVOB én VSO/BLF worden gedragen. Of een hele harde eis stellen: als de SLFs niet aanwezig kunnen zijn (door ons eigen programma of door niet met ons te communiceren) wordt er niet betaald.
Het is behoorlijk dubbel: het gros van de HTs komt voor het geld en niet voor de inhoud. Als er niet betaald wordt, kom ik toch gewoon niet?! En dus komt er een einde aan PLCs? Pfff, lastige keuzes zijn dit. Dus moeten we gewoon gaan voor die HTs die het wel serieus nemen en hun leiderschap en scholen willen verbeteren. Investeren in de gemotiveerden en de rest voor spek en bonen laten meedoen.

Dinsdag
Goede voorbereidingsdag met mijn team!
Vandaag de Engelse orientatie voorbereid: heb voorgesteld om wat activiteiten uit het Engelse pupilactivity book toe te voegen. Merk namelijk dat deze boeken nauwelijks worden gebruikt in de scholen. Laat al mijn SLFs een activiteit uit het boek kiezen, 10 minuten voorbereidingstijd (zijn echt maar hele korte, simpele interactieve activiteiten) en dan moeten ze demonstreren. Daarna kan iedereen zijn feedback geven. Oeps, de helft bakt er weinig van, de andere helft doet het prima.
Werk aan de winkel voor mij dus! Heb me niet gerealiseerd dat het voor een aantal zo lastig is. Dan merk je weer dat het niveau hier erg laag is, uitzondering daar gelaten. Ga dus nu zelf elke week een activiteit als micro-teaching voor de groep doen, die zij dan weer door kunnen geven in de groepsmeetingen met de Engelse leraren.

Heb nog een bijzonder verhaal te delen waar ik vol verbazing naar heb zitten luisteren. BLF heeft elke school 2 mobiele telefoons gegeven; een Techno voor de rekenleraren, een Samsung voor de Engelse leraren. Ze kunnen deze telefoons gebruiken om de audios en videos die bij de Toolkits horen te luisteren en te bekijken. Daarnaast krijgen ze nu ook een SIMcard voor deze telefoons met toegang tot EDMODO, onze online Community of Practice én  de online BLF Toolkits. Er komen straks wat online trainingen voor Engelse leraren waar ze dan via deze telefoon ook bij kunnen.
Met andere woorden: de telefoons zijn bedoeld voor de leraren.
Er zijn echter HTs die de Samsung (de dure) in eigen zak steken en gebruiken voor zichzelf.
Nu blijkt er een HT te zijn die dit inderdaad doet en vierkant weigert om de telefoons aan de leraren te geven. Mijn SLF heeft dit al een paar keer aangekaart. De telefoons zijn gewoon niet op school, waar ze horen te zijn. Hij is al eens op huisbezoek geweest om de telefoons op te halen. Wat voor de relatie met de HT niet bevorderlijk is, maar ik snap het wel! De onderwijsinspecteur heeft de telefoons al eens weggehaald bij de HT en ze aan een lerares gegeven. Maar de HT heeft vervolgens de lerares bedreigd (met slaan) en de telefoons weer teruggevorderd. Het is ongelofelijk!
Heb nu het telefoonnummer van deze HT genoteerd én het telefoonnummer van de onderwijsinspecteur. Heb het plan om hem een vriendelijk maar dringend verzoek te doen om de telefoons eind deze week mee te geven aan de SSLs. Beetje “misbruik” maken van mijn Muzungu-status. Zijn de telefoons niet in de orientaties dan rapporteer ik het aan het Districtkantoor en/of aan REB. Het is een wild idee, ik ken deze HT ook helemaal niet, heb zijn school nog niet bezocht. Wat overigens niet helpt, want hij is er nooit, begrijp ik van mijn SLFs. De Director of Studies draait eigenlijk deze school. Wat een reden te meer is, om hem te rapporteren.
Maar morgen eerst maar eens overleggen met David.

Woensdag
Zal het verhaal gelijk even vervolgen. David was vandaag in Gatsibo, heb het geval met hem besproken. Heb hem de telefoonnummers van deze HT en de onderwijsinspecteur gegeven. Hij heeft ze allebei gelijk gebeld. De headteacher heeft beloofd dat hij de telefoons meegeeft aan de SSLs morgen en vrijdag. Dat gaan we natuurlijk checken! De onderwijsinspecteur heeft beloofd het regelmatig te checken. Als het niet gebeurt, of we horen weer een ander negatief verhaal over deze man, dan rapporteren we hem bij het district. Ben benieuwd.
Inmiddels weet ik ook dat deze HT eigenlijk getraumatiseerd is en grote psychische problemen heeft. Het District weet er van, maar waarschijnlijk wordt hem voorlopig nog het hand boven het hoofd gehouden door iemand. Tijdens de orientaties heeft de SSL de telefoon niet mee! Bigabo belt de HT en draagt hem op de telefoon te komen brengen. En warempel, dat doet hij! Hiermee is het probleem niet opgelost: 10 tegen 1 dat hij de telefoon onmiddellijk weer terugvordert volgende week en dan heeft hij dus een Samsung, nu met 4G SimCard met data.
Van plan om binnenkort deze school te bezoeken, hopen dat de HT er dan ook is (misschien blijft hij als Bigabo hem van tevoren informeert dat de Muzungu meekomt) en dan eens kijken wat de situatie is. Gewoon proberen de relatie op te bouwen.

Mijn verhaal over het rapporteren van het hotel bij VSO, EDT en British Council loopt ook nog steeds. Zoals beloofd hebben EDT en British Council (zij zijn degene die onze kamers boeken en betalen) het hotelmanagement ter verantwoording geroepen. Vandaag kwam er een hele lange email van de general manager van dit hotel met een lange uitleg hoe boekingen gaan, wat voor kamers ze hebben, dat hij dit niet heeft geweten, dat het niet weer zal gebeuren en dat hij de mensen die op dat moment achter de balie bij het inchecken stonden voor 3 dagen heeft geschorst. Dat was natuurlijk niet de bedoeling en het is ook maar de vraag of dit de verantwoordelijken waren, deze mensen voeren ook alleen maar opdrachten van het management uit en het de 2e vraag is of hij dat echt heeft gedaan. Aan alle kanten probeert hij het vrij te pleiten. Waarschijnlijk, zegt hij, heeft iemand voor mij van te voren een kamer op naam geboekt? Waardoor ik gelijk mijn sleutel kreeg. Nou nee, meneer de manager, er worden gewoon 75 kamers geboekt voor 75 mensen zonder namen te geven. Ik heb ook niet van tevoren gebeld om mijn kamer te reserveren. Mijn SLF heeft dat wel gedaan, maar dat helpt dus niet, hij werd gewoon verzocht een kamer te delen of naar het andere hotel. Maar Jean Baptiste achter de balie weet wie ik ben en is zo lief om mij een sleutel te geven. Zijn vrouwelijke collega is hoger van rang en een behoorlijke kenau en stond ondertussen met mijn Rwandese collega’s te discussieren. Hij heeft ook niet de opdracht om met mijn kamer te sjoemelen. Verder geeft de manager aan dat hij niet weet wat SLFs en IVs zijn, dat snap ik. Maar 1 blik op mij en mijn collega’s en je weet meteen dat ik een internationale vrijwilliger ben en de anderen Rwandezen.
Afijn, lang verhaal. Er gaat intern nog overlegd worden na de uitleg van deze manager. Maar verwacht wordt dat zoiets als dit voorlopig niet meer gaat gebeuren. En anders klim ik weer in de pen.

Het verhaal van de broer van Augustin die bij een ongeluk is overleden, maakt echt diepe indruk op ons allemaal. Van Anna hoor ik vandaag het hele verhaal. Hij is overreden door een grote truck in volle vaart terwijl hij langs/op de weg liep in het schemerdonker. Hoe dit precies heeft kunnen gebeuren, is onduidelijk. In het schemerdonker zie je elkaar niet meer, mensen lopen hier gewoon op de weg, vinden ze allemaal heel normaal. En die trucks gaan hard! Augustin en ik moeten soms kinderen van de hoofdweg sturen, die op de middenlijn een fietsband met een stokje aan het voortduwen zijn, slalommend om de strepen. Maar ze hebben hem in stukken op moeten rapen, er was niets meer van hem over, echt afschuwelijk!
Hij laat een gezin met 3 kinderen achter. Augustin heeft een grote familie, ze zijn nu nog met 6 broers/zussen en worden geacht met zijn allen nu voor het gezin te zorgen.
Gisteren liet Augustin vol trots zijn nieuwe motor zien. Het moet hier 400.000 Rwfr voor betalen en doet dat door elke maand 8.000 Rwfr af te dragen. Het ging goed met hem, zei hij. Hij heeft mijn gastank nog omgewisseld en bracht hulp mee. Een doofstomme man die ik regelmatig in een van mijn winkeltjes ontmoet. En die me altijd de Samosas met ei wil verkopen, hij wijst er dan naar en doet een kip na. Met gebaren communiceren we dan een beetje, ik heb liever de aardappel samosas namelijk. Ik moet toch ook mijn SNECO maar eens vragen om me wat meer gebarentaal te leren.
Maar vandaag merk ik dat Augustin van slag is en dat er waarschijnlijk al een biertje in zat toen hij me vanmiddag kwam halen. Kon het helaas niet helemaal duiden, maar toen hij niet mee wilde naar binnen om zijn logboek in te vullen, werd mijn vermoeden nog sterker. Ik stuur hem vanavond nog maar weer een berichtje. Hij moet me om 06.15 oppikken in nuchtere toestand, graag.

Vandaag met mijn SLFs de Math orientations voorbereid en dus ook nog wat micro-teaching voor de Engelse pupilbooks. Er komt namelijk een training consultant van British Council de oriëntatie bijwonen. Die komt observeren hoe we de orientatie geven, volgen we wel de voorgeschreven sessies en hoe doen we dat, vervolgens krijgen de SLFs hier feedback op en worden de bevindingen doorgegeven aan British Council. Deze boodschap is in ieder geval goed voor de motivatie van mijn SLFs. En net bericht dat er ook een trainingsconsultant komt van EDT in de oriëntatie voor Maths. Had het al een beetje door laten schemeren aan mijn team. Ik kan niet peilen of ik ze hier nu ook zenuwachtig over zie worden. Zoals veel mensen hier doen, accepteren ze het gewoon en doen ze gewoon hun ding.
In de Math pupilactivity books staan veel activiteiten waarbij je bruine bonen nodig hebt. Ik wil die toevoegen aan de training om leraren te laten ervaren wat kinderen kunnen doen in die boeken. De boodschap op  de appgroep met mijn SLFs is dan ook; wie kan voor een kilo bruine bonen meenemen? Haha, er volgt een hele discussie; wat wil je ermee doen, een kilo! Dat is veel te veel! Uiteindelijk zeg ik: breng nu maar een kilo mee, komt goed! Heb nu dus 6 lege waterflesjes gevuld met bruine bonen. Heb mijn SLFs het eerst laten ervaren, was goed voor ze! En straks kunnen dus ook de leraren er actief mee zijn. Heel veel plezier en leren met 1 kilo bruine bonen voor 4,5 cent.

Donderdag
Lange vermoeiende dag. En niet eens omdat ik het zo druk heb, ik heb het redelijk relaxt. Maar meer van het lange wachten. Augustin is te laat, als ik hem bel om 06.30, zegt hij, ik kom er aan. En staat hij met 2 minuten voor mijn neus. Zijn tijd verkletst bij de benzinepomp, denk ik. Nog steeds een vage dranklucht (heb ook een hele goede neus!), maar hij rijdt goed.
Ben net voor de regen bij het hotel. Maar regen betekent dat SSLs niet kunnen vertrekken van huis, wegen zijn dan onbegaanbaar en dus komt iedereen pas laat. Toch kunnen we om 09.45 van start, is maar 3 kwartier later dan gepland. Ben even druk met de registratie van de deelnemers en het uitdelen van materalen en het controleren van de presentie- en transportlijsten. En dan zit mijn werk er voor vandaag eigenlijk al op……. Omdat het Mathematics gebeuren in het Kinyarwanda is, kan ik verder niet zoveel doen. Behalve wat foto’s maken en mijn toegevoegde activiteit in de Pupil Activity Books valt in goede aarde. Daar kan ik dan nog wel wat assisteren. Daarna vermaak ik me maar met heel veel kletsen met David die soort van supervisie heeft vandaag. Maar mijn team heeft zich heel goed voorbereid en supervisie is helemaal niet nodig.
Mijn SNECO Tony vertelt me tussen neus en lippen door dat zijn vrouw een miskraam krijgt en in het ziekenhuis in Kigali is. Ik kijk hem verbluft aan?! Wat doe je dan hier? Plichtsgetrouw in zijn net nieuwe functie is hij gewoon aanwezig, terwijl ook hij niet eens iets te doen heeft, behalve mij wat assisteren. Ooh, zegt hij, maar mijn vrouw is sterk. Eh ja, dat geloof ik meteen, maar ze heeft je nu echt nodig. Kunnen jullie samen sterk zijn. Dus hup, spullen pakken en naar Kigali. Als ik het David vertel dat ik Tony weg ga sturen, heeft hij nog het goede idee dat er op het moment een prive-driver onderweg is van Nyagatare naar Kigali. Een telefoontje en Tony wordt opgepikt, scheelt hem een busreis. Arme Tony en zijn vrouw, ze hebben 1 kindje en dit is nu de 4e miskraam op een rij. Ze komen er maar niet achter waarom ze de kindjes niet kan vasthouden in haar baarmoeder. Hij had me vorige week al verteld tijdens onze busreis dat ze medicijnen had gekregen om de baarmoeder dicht te houden, maar het heeft dus niet gewerkt. Zo sneu!!

Augustin valt nu wat terug in biertjes drinken, met Bigabo nog maar weer eens een gesprek gehouden. Ik probeer elke dag wat met hem te kletsen maar gevoelens bloot geven is niet makkelijk voor hem. Een biertje drinken is makkelijker. En ik wil ook niet steeds preken.

Vrijdag
Vandaag de training voor de Engelse SSLs én weer is Augustin te laat! Bel hem om 06.45 uur en zo te horen is hij me vergeten. Kom eraan! Hij is er in 10 minuten en ik zie dat hij snel wat heeft aangetrokken in plaats van fatsoenlijke kleren. Verder oogt hij wel nuchter.
Hij is alleen vergeten te tanken!! Dus halverwege onze klim naar Akagera op de top van de heuvel, houdt zijn motor ermee op……. Ik bel wel even iemand, zegt hij. Maar dat levert hem niet het goede resultaat op. We zijn wel halverwege de weg naar het hotel gekomen, ik kan het in de verte zien liggen. Dus zeg ik: ik loop de rest wel, ga jij maar naar beneden. Zo gezegd, zo gedaan.
Maar natuurlijk verkijk ik me op de steilheid van de heuvel. Wat een klim! Het gaat alleen maar omhoog. Ik moet af en toe even stilstaan om op adem te komen. Oei, is dat mijn conditie? Kan dan wel even genieten van het prachtige uitzicht. Het laatste stuk is zo steil, dat ik het gevoel heb achterover te vallen.
De trainingen gaan op zich goed, ben weer blij dat ik zelf ook 2 sessies kan geven. Wat hebben ze al kunnen doen na de 1e orientatiedag, welke problemen hebben ze ervaren en welke oplossingen bedacht (oplossingen bedenken kunnen ze niet zo goed; dat wordt altijd gezocht bij anderen). En het belang van een rijke leeromgeving besproken en hoe je dat vorm kunt geven, met foto’s en concrete voorbeelden erbij.  Heb een verhaal uit het activity book gepakt dat ik voorlees, maar waar we gebaren hebben bedacht. Zo leuk! Farmer = met schep het land bewerken, Cassave = de cassava uit de grond trekken, Daughter = zwaaien met je handen en met een hoog stemmetje Hi roepen, Chicken = kip nadoen en tokken en Rat = met je heupen draaien. Hilarisch, de cassave wil niet uit de grond, het verhaal wordt opgebouwd door er steeds iemand bij te halen om te trekken.
Later nog weer een verhaal over een poes die met de familie meeverhuist van het zuiden naar Gatsibo, maar van de truck afvalt en onderweg aan allerlei dieren de weg vraagt naar Gatsibo. Go East, is steeds het antwoord. Nu moeten ze de bewegingen zelf bedenken, wat voor een aantal best een drempel is. Maar er is 1 Engelse teacher die geweldig toneel kan spelen. Als hij dit in zijn klas ook zo doet, hebben de leerlingen ongelofelijk veel plezier met hem! Merk wel dat het bewegen bij een verhaal nieuw voor ze is. Hoop dat ze het oppikken.

Tussendoor heb ik nog een telefoongesprek met Tony, mijn SNECO. Ze zijn nog steeds in het ziekenhuis, wachtend op dokters. Die zijn aan het dubben of ze gaan proberen de baarmoeder dicht te maken of de baby gaan halen. Wat betekent dat de baby het niet overleeft, ze is 24 weken nu…… Echt spannend voor ze, heb hem op het hart gedrukt daar te blijven voorlopig!

Samen met Filius observeer ik de sessies van mijn SLFS. En verdorie…… ik hoor heel veel Kinyarwanda! Dat wordt dan ook onze feedback achteraf. Wanneer je deze sessies in het Kinyarwanda doet, ontneem je iedereen de kans om zijn Engels te verbeteren en geef je eigenlijk de boodschap af dat hun niveau van Engels niet goed is. Mijn sessies gaan alleen in het Engels en dat gaat prima. Ze snappen het echt wel! En worden alleen maar gestimuleerd om Engels te spreken.
Af en toe even iets extra in het Kinyarwanda uitleggen mag best. Maar het moet wel beperkt blijven tot het minimum.
En terwijl Filius en ik ons mengen in de groepen van SSLs tijdens groepsopdrachten, zitten de rest van mijn SLFs achterin de zaal op hun telefoon of zelfs een dutje te doen (mijn nieuwe SLF Emmanuel). Als ik een sessie geef, haal ik ze er bij. Ik heb jullie nodig! Maar als hun collega voor de groep staat, zakken ze weer terug. Verbeterpuntje!!

Bij terugkomst thuis (pas om 18.30) ben ik kapot! Kan nog net wat kaas, pinda’s en biscuitjes wegwerken maar duik daarna mijn bed in.

Zaterdag
Geslapen tot 10.00 uur! Dat had ik echt even nodig. De komende week wordt rustig, denk ik. Geen schoolbezoeken voor mij, alleen een District Partnership Meeting op woensdag. Mijn manager David is er niet bij, de Vice Mayor is de voorzitter. Maar waarschijnlijk gaat hij het ook weer delegeren. Het wordt een ochtend met fieldvisit en ‘s middags wordt dat dan besproken. Het plan wat ik had om te presenteren hoe scholen het doen volgens onze BLF criteria moet ik maar even opschorten. Jammer, wat nu wordt het waarschijnlijk gewoon zitten en kan ik niets concreets doen.

Inmiddels is Rwanda zich ook bewust van het Coronavirus. We doen de voetshake of de elleboogshake, continu handen wassen met zeep en sanitizers zijn volop aanwezig, in Kigali mogen grotere meetingen niet meer plaatsvinden.
En nu net kwam het bericht van de Minister van Gezondheid dat het 1e geval van Corona ook is opgedoken. Een man uit India, hier aangekomen op 8 maart (toen zonder klachten), heeft zich gisteren gemeld bij een ziekenhuis. Naar omstandigheden gaat het goed met hem, wordt nu in afzondering behandeld.

Ik volg de berichtgeving vanuit Nederland natuurlijk op de voet, via het nieuws en de kids. Alles en iedereen even pas op de plaats.  Hoop maar dat alle maatregelen ervoor zorgen dat het virus snel de kop wordt ingedrukt!

Veel sterkte allemaal!

Note: “the views expressed in this blog are the author’s own and do not necessarily reflect those of VSO”