monique-in-rwanda.reismee.nl

"Vakantie" ....... hoe is het nu in Rwanda?

“Vakantie”…….hoe ziet die eruit?.......... Rwanda blijven volgen …….. hoe gaat het nu?

Heb de 1e vakantieweek achter de rug. Een week met regen en met bijna dagelijks heen en weer rijden naar het ziekenhuis in Sneek. Mijn moeder blijkt een zeer, zeer laag HB gehalte te hebben en dat moest én verholpen worden én er moest uitgezocht worden hoe dat gekomen is. Ze heeft er een dikke week gelegen maar sinds gisteren zit ze weer op haar eigen stekkie, weten we nog niet waar het eventueel vandaan komt, maar kan ze er waarschijnlijk voorlopig weer even tegen én ondertussen wordt ze goed in gaten gehouden.

Dus nu kan ik starten met mijn vakantie én dat doe ik met eerst even wegschrijven om de boel te ordenen…… dat moet af en toe…….
Het is nu eind van de middag en de zon schijnt! Ik zit lekker in mijn achtertuin die door schoonzoon is voorzien van sfeervolle verlichting. Hopelijk kan ik de komende weken genieten van warme avonden in mijn tuin, boeken, films, wijntje en alles wat daar bij hoort. Af en toe even bijkletsen met anderen, lekkere maaltijden, uitjes in de omgeving én proberen weer in een sportritme te komen. Ik hoef nu niet op vakantie om vakantiegevoel te krijgen, wat me goed past.
Het nieuws in het land én in de wereld volg ik op afstand en verbaas me regelmatig. Het roept best wat vragen op: waar gaan we naar toe? Maar vervolgens keer ik weer terug naar de orde van mijn dag en mijn eigen wereld, waarbinnen ik de touwtjes grotendeels wel zelf in handen heb.

Mijn hoofd vraagt zich nu regelmatig af hoe het er voor mij op de langere termijn uit zal gaan zien. Geen Rwanda voorlopig, wel mijn 1e kleinkind straks begroeten (ong. nog 5-6 weken) en wat verbeteringen in mijn huis, als ik tenminste een bouwbedrijf ga vinden die het werk wil aannemen! Straks voor de klas tot de Kerst in een groep 7/8, waar ik erg veel zin in heb.

Maar ondertussen blijft Rwanda door mijn hoofd spoken. Ik had beloofd om hier te melden óf Rwanda akkoord gaat met mijn terugkomst in januari 2021. Inmiddels wacht ik nog steeds op antwoord en dat maakt het wel lastig. Ik vind het lastig om zo lang in de wachtstand te staan en wil het leven hier ook volop op pakken, stilstaan is achteruitgang namelijk. En uit ervaring weet ik dat ik daar nog steeds niet happy van word! Kan wel leven bij de dag (hoe Rwandees) maar hoe langer het antwoord uitblijft, hoe groter de kans dat er iets anders voorbij komt waar ik geen ‘nee’ tegen wil zeggen. Me teveel vastleggen wil ik in ieder geval niet, heb ik gemerkt. Tijdelijke klussen zijn prima, maar ik wil een vorm van vrijheid houden om buiten de schoolvakanties weg te kunnen of iets anders op te kunnen pakken. Het buitenland blijft in beeld, wel met voorwaarde dat het hier met iedereen goed gaat én dat ik bij nood z.s.m. weer terug kan. Dat zou best nog lang kunnen duren. Internationale vliegvelden zijn/gaan weer langzamerhand open (Kigali per 1 augustus) maar vluchten zijn nog sporadisch en niet gegarandeerd. Hoor om me heen menig verhaal over vluchten die toch weer gecanceld worden of overboekingen naar andere datums etc. Gerjanne moet in augustus een training geven voor Unicef in Kigali, maar het wordt nog heel lastig om daar veilig én op tijd te komen. Spannend voor haar! Ze wil zó graag terug naar haar eigen huis in Rwanda, waar op dit moment van alles gebeurt: Jado opgepakt, onterecht en door jaloezie, en dus ook weer vrijgelaten én er is ingebroken in haar huis waarbij Jado de 3 inbrekers het huis uit heeft moeten werken met geweld. En ze woont in de buurt van Rusizi waar op dit moment nog lockdown is……… spannend.

Het is ontzettend lastig om je vanuit hier te verplaatsen in de situatie daar. Via via (van Nederlanders daar en via Gerjanne) kan ik een beeld schetsen: er is Corona, weliswaar niet op zo’n grote schaal als we hier hebben meegemaakt en tot nu toe zijn er 4 mensen overleden. Maar de maatregelen zijn op bepaalde plekken nu pittig én de gevolgen zijn groot! Gebieden gaan in complete lockdown met de politie voor je huis, markten gesloten, geen bussen of motors, deur aan deur testen en in quarantaine in een school of kerk als je milde Corona hebt of in contact bent geweest met iemand die Corona heeft. Het virus lijkt zich daar wel anders te gedragen dan hier, mensen worden niet zo ziek.
In deze gebieden hebben mensen grote moeite om aan voedsel te komen én ook het uitdelen van voedselpakketten wordt niet altijd toegestaan. Er wordt steeds meer ingebroken én gestolen. Van andere landen komen signalen als het toenemen van kind huwelijken, huiselijk geweld en verkrachtingen. Daar zal ook Rwanda in bepaalde gebieden vast mee te maken hebben. Doordat het onderwijs plat ligt én pas in september van start gaat, lopen de gemoederen bij de armere bevolking op. Er is honger en de armoede neemt toe. Dat geeft een beeld van flinke terugval én straks weer bij 0 beginnen. Overigens heeft Kenia besloten om de scholen pas in januari weer open te doen in plaats van in september (wat ze eerst van plan waren). Ik mag toch hopen dat Rwanda dat niet gaat besluiten! Hoe langer de scholen dicht zijn, hoe groter de gevolgen voor de kinderen en hun families.

Elie vertelt dat het bij hem in Kabarondo redelijk normaal is. Alles is open, behalve kerken, scholen en bars. Ze kunnen boodschappen doen, bussen rijden en motoren mogen passagiers vervoeren. Wel alles met mondkapjes op.
Ook mijn team laat niets blijken van bovenstaande struggles. Zij zijn nog steeds bezig met het op afstand begeleiden van de leraren via de telefoon. Ze doen dit trouw gezien de rapporten die ik krijg, ook al zijn ze er goed zat van en willen het liefst face-to-face gaan begeleiden. Ik hoop dat dat moment er nu bijna is! Headteachers komen nu al wel bij elkaar in de scholen (mét social distancing en mondkapjes) om zich voor te bereiden op de opening van de scholen in september. Het wachten is nu op het moment dat BLF groen licht gaat geven om leraren te ontmoeten op de scholen.
BLF……… daar beginnen bij mij ook vraagtekens te komen. In mijn recente positie als chairperson (voorzitter) van de VOLCOM (volunteerscommissie) van de Eastern Province heb ik een paar dagen geleden een ZOOM meeting gehad waar ik me best zorgen over maak. De grote sponsor DFID in Engeland is samengevoegd met een andere instantie en er wordt flink gekort in de budgetten. BLF is voortdurend bezig met bewijzen aan DFID dat we nog steeds aan het werk zijn in Rwanda. Een ander VSO project voor dove en slechthorende mensen ligt al sinds het 1e Coronageval stil (heel logisch; je kunt deze mensen niet begeleiden met telefoontjes). Er wordt dus niet gewerkt, en dus wordt er ook niet uitbetaald. Het is maar de vraag of dat project straks weer van start kan, dat ligt geheel bij de sponsors. Maar deze vrijwilligers worden nu al 4 maanden niet meer betaald. En weten nu niet of ze ontslagen zijn of dat ze straks weer verder kunnen.

BLF is een groot project waar niet alleen geld in zit van DFID, maar ook van het ministerie van onderwijs daar (MINEDUC) en de regering (Rwandan Education Board), wat zomaar omvallen misschien gaat voorkomen. Maar toch…..
Op dit moment worden er in heel het land 21000 klaslokalen bij gebouwd, omdat ze niet meer met 60-90 leerlingen in een klas willen zitten. Goed streven, maar…… waar halen ze per september 21000 leraren vandaan ?!! Er is, ook daar, nu al een lerarentekort en laat staan dat er opgeleide leraren zijn. Mensen van straat plukken en voor de klas zetten en dan maar zien hoe het komt, lijkt mij nu de enige optie. Bij terugkomst zou ik geen 95 scholen, maar 134 scholen hebben. Haha, hoe moet ik dat in vredesnaam vorm geven! Het is me al niet gelukt om bij 95 scholen 1 bezoekje af te leggen!! Mijn manager lag al in een deuk omdat ik, naast 2 extra SLFs en 1 extra SNECO, ook om een extra DTA (mijn functie) vroeg.
VSO is op het moment wel druk aan het werven voor nieuwe vrijwilligers in Rwanda, Myanmar en Mozambique. Zonder daar datums aan te koppelen omdat nog niemand weet wanneer er weer gereisd en gewerkt mag worden in deze landen.

Ondertussen staat de begeleiding van mijn team wat op een laag pitje, waar ik me af en toe best schuldig over voel. Maar ik kan niet meer 24 uur per dag beschikbaar zijn, omdat het leven hier ook doordraait en ik daar gewoon deel van uit maak. Heb ze nu wel in een goede structuur gekregen met een schema van 2 weken waarin ze alle scholen 1x een begeleidingsmoment kunnen geven, rapportages redelijk op tijd aanleveren en werken aan hun eigen vaardigheden. Met Google Classroom zijn ze nu bezig met een cursus van British Council: Lessons and Teachings. Heb heel die cursus van 4 weken omgezet in 33 kleinere opdrachten waarvan ze er elke week 3 van moeten doen. Ik wil natuurlijk best sneller (nu duurt hij 11 weken!), maar moet het opbouwen, merk ik. Heb ze nu wel bijna allemaal in de leermodus. Alleen Jean de Dieu en Bigabo deden weinig tot niets en daar heb ik van de week wat van gezegd. Eerst complimenten voor de anderen en mijn grote teleurstelling uitgesproken over beide mannen (inderdaad, ‘blame and shame’ in de groep, maar inmiddels weet ik dat ze zich daar wel iets van aantrekken en mijn privé appjes hierover gewoon negeren). Of je gaat aan de slag óf je komt met een goede reden! Iets vertellen over je persoonlijke omstandigheden is eigenlijk ‘not done’. Maar het is gelukt. Jean de Dieu heeft een deadline gekregen voor zijn Master Special Educational Needs en moet een voorstel inleveren over de implementatie van inclusief onderwijs in Gatsibo District en is daar heel druk mee. Snap ik!  Ook heel interessant!!
En Bigabo zat in de frustratie en stress omdat zijn jongste broer was opgepakt en in de gevangenis is gezet. Die maakte deel uit van een grote vechtpartij. Zijn broertje heeft daar 2 maanden gezeten en is pas gisteren vrijgelaten. Bigabo is hoofd van de familie en dus verantwoordelijk voor het reilen en zeilen.  Hij heeft me in het begin verteld dat hij ook graag als internationale vrijwilliger wil werken en zich daar ook voor aangemeld. Maar inmiddels vraag ik me af of hij daar wel geschikt voor is: hij kan eigenlijk niet weg bij zijn familie als familiehoofd. Hij belooft van alles, maar vervolgens moet je hem continu achter de broek zitten. En bij elke vorm van stress of tegenslag gaat hij onderuit met kwellende hoofdpijnen en depressieve buien.

Het is dus nog steeds de vraag óf ik straks terug ga, maar ook óf ik tegen die tijd terug wil. De bal ligt nu nog steeds eerst bij VSO Rwanda, en ik moet ook eerlijk zeggen: ik kan alleen terug als mijn persoonlijke omstandigheden én mijn financiën het toelaten. Maar dat is natuurlijk een basisvoorwaarde die altijd geldt. Wat gebeurt er in de wachttijd in mijn eigen leven hier?  En het hangt er ook vanaf welke voorwaarden VSO Global gaat stellen. Gaan ze een vaccinatie tegen Corona verplichten, net als alle andere vaccinaties die nodig zijn om te reizen/werken in deze landen en die ik dus ook braaf heb laten doen. Want….. hoe lang duurt het nog voordat dat vaccin er is en… nóg belangrijker, wil ik die dan ook?!

Wordt dus wederom vervolgd………

Interview en hoe nu verder? Wel nog of niet meer terug naar Rwanda?

Zeven weken in Nederland! Het voelt als veel langer......

Na 2 weken quarantaine en na wachten op de opening van onze scholen, sta ik inmiddels weer hier voor de klas.
Twee en een halve dag voor een groep 5/6.

Eerste weken met halve klassen gedraaid. De coronamaatregelen waren voor mij, in dit geval, een voordeel want zo kon ik er rustig even inkomen. En dat viel best beetje tegen. Na een half jaar eruit geweest te zijn en in een heel ander tempo te hebben geleefd, moest ik flink schakelen. Mijn routine kwijt, 10x op een dag bedenken: Jeetje, hoe deed ik dat ook alweer?
Gelukkig ook hallelujah momentjes onder het lesgeven: Oh ja, zo ging het!

Maar het is net als fietsen of schaatsen, lesgeven verleer je niet en na een paar dagen kwam de routine en de snelheid weer terug.

Toch waren de afgelopen weken best verwarrend en emotioneel. Na een aantal dagen lesgeven vraagt Rwanda of ik mijn contract na september wil verlengen én 10 minuten later vraagt de directrice van school of ik na de zomervakantie nog een zwangerschapsverlof wil doen in groep 7/8.
Dilemma! Ik kan nu namelijk niet in de toekomst kijken, wat natuurlijk nooit lukt, maar ook met wishful en positief denken, red ik het nu niet. Ik kan alles heel graag willen maar hoe realistisch is het? Wat is wijsheid?

Ik probeer her en der antwoorden te vinden op vragen als: Kunnen we nog wel vliegen straks? Kunnen we terug? Wanneer dan en hoe? Welke maatregelen/beperkingen kom je dan tegen? Moet ik het hele proces qua medische geschiktheid en trainingen weer opnieuw doen? Gaat het me financieel lukken om het nog eens aan te gaan? Het leven hier is veel en veel duurder en ik moet eerst mijn spaartegoed weer aanvullen om een goede buffer te hebben.
Er zijn geen antwoorden op deze vragen, omdat niemand nog weet hoe en wat?

Na een paar dagen worstelen, hak ik de knoop door. Ik ga eerst het zwangerschapsverlof doen, wat duurt tot de Kerst. Goed voor de portemonnee én in de buurt van mijn 1e kleinkind.  Heb bij Rwanda aangegeven dat ik wil verlengen, maar dat ik niet eerder dan januari 2021 terugkom. En dan voor een periode van een halfjaar. Omdat ik toch het gevoel blijf houden dat ik daar nog iets af moet maken, in het project en met de mensen daar. En dat ik tot die tijd als volunteer op afstand betrokken blijf, in het begeleiden van mijn team, het opzetten van een online platform voor de organisatie én het schrijven van artikelen voor het kwartaalblad van Building Learning Foundations.
Het is nu aan Rwanda om aan te geven of ze dat wel/niet willen. En dat antwoord laat voorlopig even op zich wachten, want na 6 weken intensief begeleiden op afstand gedaan te hebben gezet, heeft de VSO-staff besloten iedereen welverdiend 2 weken vrij te geven. Wat hard nodig was, want veel SLFs hebben last van hoofdpijn, oorpijn en depressieve klachten door hun isolatie en het telefoneren met alle teachers. 

De verwachting was dat over 2 weken de motordrivers weer passagiers mogen meenemen én dat leraren op hun scholen samen kunnen komen. Dat mijn SLFs hun schoolbezoeken kunnen afleggen en flink veel tijd kunnen investeren in de zelfstudie van de leraren, nu de leerlingen pas in september weer naar school komen. Maar sinds een paar dagen nemen de zorgen én de coronagevallen toe. Er zijn tot nu toe 439 gevallen van corona, 290 mensen zijn weer genezen, 2 mensen overleden. Dat klinkt goed! Maar........ de laatste dagen lopen de cijfers in 2 districten op, elke dag komen er nu 8 tot 11 gevallen bij. En waar het eerder reizigers waren die via het vliegveld binnenkwamen en later truckchauffeurs uit andere landen die de grens over moesten, zijn het nu gewoon inwoners van Rusizi en Rusumo. En dus neemt de Rwandese regering daar fikse maatregelen! In no-time is iedereen van straat geveegd, alle winkels en markten dicht, je mag niet meer je erf af en de complete Rwandese politiemacht is daar nu aanwezig. Het is mij nu ook even een raadsel waar er nu voedsel vandaan gehaald kan worden. Twee internationale collega's, Priscilla en Letitia, zitten daar nu middenin.
De rest van het land mag nu wel achterop een motor en weer naar het werk, maar voor hoelang? 

Ondertussen heb ik voor VSO een interview gedaan, te lezen via deze link https://community.vso.nl/news/covid-19-head-over-heels-rwandan-departure/ 

Zodra ik antwoord heb van Rwanda, laat ik het hier weten. 


Voorlopig laatste blog


Met 1 been in Rwanda en 1 been in Nederland

Het is goed om in Nederland te zijn. In mijn eigen huisje, met dochter Ilse en schoonzoon Daan. In de buurt van mijn moeder, ook al kan ik die voorlopig niet bezoeken. Zwangere dochter Marloes na het vliegveld niet meer gezien, maar de telefoon blijft gewillig. Die is na 14 dagen quarantaine omdat ze verkouden was, weer aan het werk in haar eigen 1 op 1 bedrijf om gehandicapte kinderen te begeleiden. En daar waren ouders hard aan toe. Schoonzoon Bart zit tussen 2 banen in, net als zoon Jasper. Dat wordt nog even afwachten hoe zich dat gaat ontwikkelen. Ilse en Daan hebben hun studie waar ze zich op kunnen richten. Eén van hen doet 1x in de 3 dagen de boodschappen en af en toe doen we een wandelingetje in het lentezonnetje, dat onbezorgd elke dag verschijnt.

Het idee dat ik dichtbij ben, mocht er iets met ze gebeuren, maakt me rustig.
Ik vermaak me op zich nog wel. In Rwanda had ik naast mijn werk, ook niet echt een social life.
Je moet het met jezelf doen in deze periode en dat kan ik.

Maar……….. ik ben ook nog in Rwanda. Waar, net als in Nederland, maatregelen nog steeds worden aangescherpt. Op het moment van posten van deze blog kent Rwanda 50 gevallen van corona, die het allemaal stabiel zijn (geen IC voor zover ik weet) en zich allemaal in Kigali bevinden. Het zijn reizigers die via het vliegveld binnengekomen zijn nu óf mensen die bij hen horen. VSO Rwanda heeft een geweldige prestatie geleverd om 11 Internationale Volunteers binnen 1 dag het land uit te krijgen, waaronder ik. Maar er zitten er ook nog 12 en ik ben op afstand nog betrokken. DTAs die nog niet in de grote DTA Whatsapp groep zaten, voeg ik snel nog toe. Het is belangrijk dat ze met zijn allen makkelijk contact kunnen maken. Mary, die echt aan het andere uiterste van het land zit, is wars van Whatsapp. Dus met haar hou ik mailcontact en er zijn andere IVs die haar regelmatig even een SMSje doen of bellen.

VSO Rwanda heeft deze week een vergadering gehouden met alle IVs, staf en managers via ZOOM. Dat is redelijk gelukt, niet iedereen kon die verbinding maken vanaf zijn placement. Maar Joan (collega uit Spanje) heeft notulen gemaakt en met iedereen gedeeld. Voor zover ik het vanaf hier kan bekijken, wordt er van alles bedacht om goed voor iedereen te zorgen. Top!

Alleen over Frackson, mijn college uit Malawi, maak ik me grote zorgen. Ik heb vanaf zijn start in Rwanda al twijfels over hem. Hij is erg wisselend in zijn gedrag en zijn uitingen. Gisteravond appte hij om 23.00 uur in onze groepsapp met Elie, Frackson en mij, dat hij al langere tijd vanaf 12 uur ’s nachts geluiden hoort in zijn huis. Alsof iemand de borden aan het wassen is in de keuken, maar het geluid komt uit zijn woonkamer. Als hij gaat kijken en de deur opendoet van zijn slaapkamer, stopt het geluid en is er niemand te bekennen. Ook heeft hij steeds het gevoel dat iemand het raam opendoet, maar in werkelijkheid is dat niet zo. Heeft zijn nachtwaker al een paar keer alles laten checken, maar die geeft ook aan dat er niets is.
Het verhaal zit me niet lekker. Het is een druk mannetje, hij slaapt maar 3-4 uur per nacht en heeft me al eens verteld dat hij dat in Malawi ook al deed. Nu zegt hij dat hij bang is om te gaan slapen. Ik weet dat wanneer je maandenlang niet slaapt, je langzaam gek wordt: je hoofd gaat je voor de gek houden, je raakt gefrustreerd, boos en angstig. En het klinkt alsof hij al flink op weg is.

Dus……. app ik hem dat ik me zorgen maak. En of het niet verstandig is om contact op te nemen met het medical team. Hij wordt natuurlijk beetje boos dat ik zijn verhaal niet geloof. Het gaat er niet om of ik het wel/niet geloof. Maar hij hoort geluiden die er bij het checken ervan niet meer zijn…… dus zijn ze er niet…….. Ik ben normaal, zegt hij, en ik heb geen dokter nodig. Maar bedankt me voor mijn bezorgdheid. Dan app ik hem maar dat hij dan gewoon die geluiden moet accepteren en moet zorgen dat hij slaapt! Omdat het anders ten koste gaat van zijn gezondheid. En hij zit ook echt geïsoleerd daar, kan nergens naar toe, omdat hij met een motor moet rijden. En die mogen geen mensen meer meenemen.

Ik sla alarm bij David, mijn manager. Vraag of hij Frackson wil bellen om te checken. Dat doet hij. Als antwoord krijgt hij dat het goed gaat, dat zijn gas op was. Maar dat zijn motordriver nieuwe heeft gehaald en hij nu weer kan koken. Geen woord over geluiden in huis.

Ook David heeft er geen goed gevoel meer bij. Tijdens de meeting via ZOOM heeft Frackson specifiek gevraagd naar noodnummers, die je kon bellen als er iets was. Gisteravond was hij echt bang, getuige zijn appje en nu is er niets aan de hand en gaat het allemaal prima. Stemmingswisselingen?
Dus belt David hem nog een keer en vraagt hem nu specifiek naar het appje van gisteravond. Hij krijgt het hele verhaal nu wel te horen. En ook dat zijn nachtwaker het checkt maar echt niets kan ontdekken. Geen geluiden en geen mensen in de buurt.
Wel bijzonder: Elie heeft hiervoor in dit huis gewoond en herkent het verhaal wel. Maar zegt hij: Ik heb het kunnen accepteren door elke keer als ik er wakker van werd te bidden. En op gegeven moment stopte het. Ik kan alleen maar respect hebben voor deze oplossing. Ben nog geen Rwandees tegengekomen die niet gelovig is en compleet vertrouwt op God. Zelfs na de genocide.
Een goed voorbeeld dat geloven in iets, je vertrouwen ergens vandaan halen, een hele grote krachtbron is. Misschien klinkt dit wat oneerbiedig maar ik denk dat het niet uitmaakt waar je dat vertrouwen vandaan haalt: van God, van je religie, uit je levenservaring, uit de natuur.
Vertrouwen op en je overgeven aan dat wat je niet kunt beïnvloeden is een belangrijke eigenschap, zeker in deze rare, onwerkelijke tijd. Voor de hele wereld, rijk of arm land, welvarend land of ontwikkelingsland, verschillen maakt Corona niet. Als je er op kunt vertrouwen dat het uiteindelijk weer goed komt, je nu even pas op de plaats maakt, kun je waarschijnlijk redelijk goed omgaan met deze crisis. Niemand weet hoe de wereld er hierna uit ziet, misschien dat maar goed ook?
Geloof, hoop en vertrouwen, zeggen ze toch?

Nog even terug naar Rwanda.
Ik heb het idee dat Frackson in Malawi al psychische problemen had. Door zijn verhalen en zijn gedrag. Die verdwijnen niet door naar Rwanda te gaan. Die neem je dan gewoon mee.
David vindt dat hij een paar sessies moet doen met een psycholoog van het medical team.
Zo blij dat hij dit er een beetje doordouwt. Nu maar hopen dat hij het ook echt gaat doen.
Waarschijnlijk ben ik nu het contact met Frackson kwijt, we gaan het zien.

Mijn team begeleid ik nu op afstand. Twee van mijn SLFs willen hun Engelse schrijfvaardigheid verbeteren (ook hard nodig) en die krijgen nu elke dag de opdracht 5 zinnen te schrijven over een bepaald onderwerp. Daar maken ze een foto van en ik stuur het weer terug met opmerkingen waar ze zich kunnen verbeteren qua zinsbouw, spelling en grammatica. Damascene is een online cursus gestart over forensic psychology? Hij wil daar straks een master in doen. Niet helemaal het werkgebied van BLF.  Maar goed, hij doet in ieder geval wat. Jean de Dieu kan zich nu storten op zijn master Special Educational Needs. Tharcille en Immaculee zijn bezig met het lezen en de opdrachten van de Toolkits.
Ik ga, zolang ik hier niet aan het werk kan, ze nog aansturen in hun zelfstudie en de klussen die BLF nu voor ze bedenkt.

Sneco Tony heeft het nu echt heel zwaar. Hij was al in het ziekenhuis met zijn vrouw omdat ze een miskraam dreigt te krijgen. Doktoren hebben nu besloten dat ze niet gaan ingrijpen en dat ze moeten hopen op een wonder. Ze is nu 23 weken, met 28 weken zou het kindje geboren kunnen worden om overlevingskansen te hebben. Dus blijft ze in het ziekenhuis. Met Tony. Want die mag door alle maatregelen het ziekenhuis niet meer verlaten. En thuis is 4 jarig dochtertje met de huismeid. Onnodig om te zeggen dat zij er niets van snapt en maar blijft vragen waarom ze niet naar huis komen. En vandaag hoor ik dat zijn dochtertje is geboren: 24 weken. Of het meisje het gaat halen, is onduidelijk. Hij is nu druk met heen en weer rennen, zegt hij, om medicijnen voor zijn vrouw en dochtertje te regelen.

In Rwanda wordt strak gehandhaafd. Ben je onnodig op straat (dus niet om voedsel of medicijnen te halen) dan loop je de kans dat de politie je van straat haalt. Niet altijd even vriendelijk. Vervoer je toch iemand op je motor dan loop je het risico op een gevangenisstraf van 6 maanden. Rij je in een auto zonder geldige reden dan wordt je auto in beslag genomen. Onduidelijk is voor hoe lang.
Het land is gewend om te gaan met de gevaren van malaria en heeft ebola buiten de deur weten te houden. Ik maak me wel ernstig zorgen over de gevolgen daar: het onderwijs is voor velen een onmisbare dagelijkse bron, voor opvoeding, voor voedsel, voor hun veiligheid en gezondheid, om dat wat ze leren over te dragen aan hun ouders. n hoe gaan al die gezinnetjes hun dagelijkse inkomen voor elkaar boksen nu ze niets meer kunnen verdienen aan het rijden met hun motor of het groente en fruit dat ze op hun kleine lapje land niet meer kunnen verkopen.
In de westerse wereld zullen de gevolgen ook groot zijn, maar waarschijnlijk van een andere orde.
Enige wat we nu kunnen doen, is afwachten.

Tot zover Rwanda. Dan Nederland.

Ik heb me weer ingeschreven in Nederland. Eén van de vragen was; hoelang blijf je in Nederland? Ja dat is wel een dingetje. Ik ben in ieder geval 6 maanden hier, tot na de bevalling van Marloes. Ga ik daarna dan weer terug? Het hangt natuurlijk af van alle ontwikkelingen de komende maanden, zowel in Rwanda, als in Nederland en van mijn persoonlijke omstandigheden op dat moment. Heb nu ingevuld: 6 maanden of langer (jaren).

Weer inschrijven betekent ook dat ik alle verzekeringen ook weer moet gaan regelen en de kosten weer gaan oplopen. Dus volgende stap is zorgen voor werk.

Waar het onderwijs in ontwikkelingslanden nu gewoon echt is gestopt, gaat het onderwijs hier door. Thuis blijven en toch onderwijs krijgen in een andere vorm. Respect voor al mijn onderwijscollega’s en ouders die dit samen voor elkaar proberen te boksen. Vergeet niet dat je in de 1e plaats ouder bent en geen leerkracht. Alles wat lukt, is mooi meegenomen maar de balans en de verbinding met je kinderen is vele malen belangrijker, weet ik uit eigen ervaring.
Ik meld me dus bij AVES. Hou mezelf eerst nog een week op self quarantaine vanwege het vliegen en het wachten op het vliegveld. Enige obstakel is natuurlijk dat de scholen dicht zijn!! Afhankelijk van hoelang dat gaat duren, moet ik misschien voor de tussentijd een uitkering aanvragen? Kan dat? In principe heb je maar weinig nodig voor levensonderhoud. Ik kan het financieel best nog een paar weken uithouden, maar het is nu onzeker hoelang dit gaat duren.

AVES houdt zich aan hun belofte van een baangarantie en meld dan ook dat ik als invaller aan de slag kan. Graag zelfs!! de nood is nog steeds hoog. En dat ik vanaf 1 augustus 2020 weer een aanstelling heb van 0,8 wtf.
En dat bericht overvalt me…….. en ik moet even uitpuzzelen waarom.

Ik wilde voor VSO werken omdat het me nieuwe ervaringen en nieuwe mensen zou gaan opleveren. En ik ben daar nog niet klaar mee, er kunnen nog nieuwe ervaringen en mensen bij……
En ook nog niet klaar met Rwanda. Heb al eerder gezegd dat je met dit werk waarschijnlijk nooit klaar bent en elk afscheid waarschijnlijk te vroeg komt. Maar nu was het zo abrupt dat ik het hele terugkeerproces heb overgeslagen. Iets waar je je, als je weet dat je periode er bijna op zit, op voor gaat bereiden en ook VSO heeft daar een traject voor. Met o.a. hoe om te gaan met een omgekeerde cultuurschok. Die ervaar ik nu niet, maar bedenk me dat zo’n terugkeertraject niet voor niets is.
Heb ook niet het idee dat ik niets voor elkaar heb gekregen in Rwanda, ik weet dat het juist gaat om die kleine stapjes die je maakt, als is het maar met 1SLF, 1 leraar of 1headteacher.
Het is meer dat ik er zelf nog niet klaar voor ben. En dus de optie van teruggaan, open wil houden. En niet een verplichting aan wil gaan, die ik misschien niet waar kan maken.

Terug willen en kunnen hangt nu van zoveel factoren af! Hoe ziet de wereld er straks uit? Ik lees bijzondere verhalen over de natuur die zich nu in rap tempo lijkt te herstellen: minder stikstof in de lucht, dieren die tevoorschijn komen op plekken waar ze lang niet meer gezien zijn, de ozonlaag die zich nu sneller kan herstellen. Feiten of nepnieuws? Ik heb geen idee, maar hou rekening met het idee dat vliegverkeer nu toch aan banden wordt gelegd? Totdat iemand een betere, schonere oplossing heeft gevonden? Kan BLF zich wel staande houden in deze periode? Wat gaan sponsors doen? Moeten die straks ook andere keuzes gaan maken? Kan ik het financieel straks nog een keer doen? Kan ik de draad zo weer oppakken of moet ik eerst weer allerlei trajecten door? Wat gaat dat kleine hummeltje straks met mijn gevoel doen?

Allemaal vragen waar ik nu geen antwoord op krijg. Maar tot dat die antwoorden er zijn, wil ik de optie van teruggaan open houden. En dus vraag ik of de aanstellingsbrief nog even kan wachten……… En gaat de focus eerst op het hier zijn........

Eén been in Rwanda en één been in Nederland

Het is goed om in Nederland te zijn. In mijn eigen huisje, met dochter Ilse en schoonzoon Daan. In de buurt van mijn moeder, ook al kan ik die voorlopig niet bezoeken. Zwangere dochter Marloes na het vliegveld niet meer gezien, maar de telefoon blijft gewillig. Die is na 14 dagen quarantaine omdat ze verkouden was, weer aan het werk in haar eigen 1 op 1 bedrijf om gehandicapte kinderen te begeleiden. En daar waren ouders hard aan toe. Schoonzoon Bart zit tussen 2 banen in, net als zoon Jasper. Dat wordt nog even afwachten hoe zich dat gaat ontwikkelen. Ilse en Daan hebben hun studie waar ze zich op kunnen richten. Eén van hen doet 1x in de 3 dagen de boodschappen en af en toe doen we een wandelingetje in het lentezonnetje, dat onbezorgd elke dag verschijnt.

Het idee dat ik dichtbij ben, mocht er iets met ze gebeuren, maakt me rustig.
Ik vermaak me op zich nog wel. In Rwanda had ik naast mijn werk, ook niet echt een social life.
Je moet het met jezelf doen in deze periode en dat kan ik.

Maar……….. ik ben ook nog in Rwanda. Waar, net als in Nederland, maatregelen nog steeds worden aangescherpt. Op het moment van posten van deze blog kent Rwanda 50 gevallen van corona, die het allemaal stabiel zijn (geen IC voor zover ik weet) en zich allemaal in Kigali bevinden. Het zijn reizigers die via het vliegveld binnengekomen zijn nu óf mensen die bij hen horen. VSO Rwanda heeft een geweldige prestatie geleverd om 11 Internationale Volunteers binnen 1 dag het land uit te krijgen, waaronder ik. Maar er zitten er ook nog 12 en ik ben op afstand nog betrokken. DTAs die nog niet in de grote DTA Whatsapp groep zaten, voeg ik snel nog toe. Het is belangrijk dat ze met zijn allen makkelijk contact kunnen maken. Mary, die echt aan het andere uiterste van het land zit, is wars van Whatsapp. Dus met haar hou ik mailcontact en er zijn andere IVs die haar regelmatig even een SMSje doen of bellen.

VSO Rwanda heeft deze week een vergadering gehouden met alle IVs, staf en managers via ZOOM. Dat is redelijk gelukt, niet iedereen kon die verbinding maken vanaf zijn placement. Maar Joan (collega uit Spanje) heeft notulen gemaakt en met iedereen gedeeld. Voor zover ik het vanaf hier kan bekijken, wordt er van alles bedacht om goed voor iedereen te zorgen. Top!

Alleen over Frackson, mijn college uit Malawi, maak ik me grote zorgen. Ik heb vanaf zijn start in Rwanda al twijfels over hem. Hij is erg wisselend in zijn gedrag en zijn uitingen. Gisteravond appte hij om 23.00 uur in onze groepsapp met Elie, Frackson en mij, dat hij al langere tijd vanaf 12 uur ’s nachts geluiden hoort in zijn huis. Alsof iemand de borden aan het wassen is in de keuken, maar het geluid komt uit zijn woonkamer. Als hij gaat kijken en de deur opendoet van zijn slaapkamer, stopt het geluid en is er niemand te bekennen. Ook heeft hij steeds het gevoel dat iemand het raam opendoet, maar in werkelijkheid is dat niet zo. Heeft zijn nachtwaker al een paar keer alles laten checken, maar die geeft ook aan dat er niets is.
Het verhaal zit me niet lekker. Het is een druk mannetje, hij slaapt maar 3-4 uur per nacht en heeft me al eens verteld dat hij dat in Malawi ook al deed. Nu zegt hij dat hij bang is om te gaan slapen. Ik weet dat wanneer je maandenlang niet slaapt, je langzaam gek wordt: je hoofd gaat je voor de gek houden, je raakt gefrustreerd, boos en angstig. En het klinkt alsof hij al flink op weg is.

Dus……. app ik hem dat ik me zorgen maak. En of het niet verstandig is om contact op te nemen met het medical team. Hij wordt natuurlijk beetje boos dat ik zijn verhaal niet geloof. Het gaat er niet om of ik het wel/niet geloof. Maar hij hoort geluiden die er bij het checken ervan niet meer zijn…… dus zijn ze er niet…….. Ik ben normaal, zegt hij, en ik heb geen dokter nodig. Maar bedankt me voor mijn bezorgdheid. Dan app ik hem maar dat hij dan gewoon die geluiden moet accepteren en moet zorgen dat hij slaapt! Omdat het anders ten koste gaat van zijn gezondheid. En hij zit ook echt geïsoleerd daar, kan nergens naar toe, omdat hij met een motor moet rijden. En die mogen geen mensen meer meenemen.

Ik sla alarm bij David, mijn manager. Vraag of hij Frackson wil bellen om te checken. Dat doet hij. Als antwoord krijgt hij dat het goed gaat, dat zijn gas op was. Maar dat zijn motordriver nieuwe heeft gehaald en hij nu weer kan koken. Geen woord over geluiden in huis.

Ook David heeft er geen goed gevoel meer bij. Tijdens de meeting via ZOOM heeft Frackson specifiek gevraagd naar noodnummers, die je kon bellen als er iets was. Gisteravond was hij echt bang, getuige zijn appje en nu is er niets aan de hand en gaat het allemaal prima. Stemmingswisselingen?
Dus belt David hem nog een keer en vraagt hem nu specifiek naar het appje van gisteravond. Hij krijgt het hele verhaal nu wel te horen. En ook dat zijn nachtwaker het checkt maar echt niets kan ontdekken. Geen geluiden en geen mensen in de buurt.
Wel bijzonder: Elie heeft hiervoor in dit huis gewoond en herkent het verhaal wel. Maar zegt hij: Ik heb het kunnen accepteren door elke keer als ik er wakker van werd te bidden. En op gegeven moment stopte het. Ik kan alleen maar respect hebben voor deze oplossing. Ben nog geen Rwandees tegengekomen die niet gelovig is en compleet vertrouwt op God. Zelfs na de genocide.
Een goed voorbeeld dat geloven in iets, je vertrouwen ergens vandaan halen, een hele grote krachtbron is. Misschien klinkt dit wat oneerbiedig maar ik denk dat het niet uitmaakt waar je dat vertrouwen vandaan haalt: van God, van je religie, uit je levenservaring, uit de natuur.
Vertrouwen op en je overgeven aan dat wat je niet kunt beïnvloeden is een belangrijke eigenschap, zeker in deze rare, onwerkelijke tijd. Voor de hele wereld, rijk of arm land, welvarend land of ontwikkelingsland, verschillen maakt Corona niet. Als je er op kunt vertrouwen dat het uiteindelijk weer goed komt, je nu even pas op de plaats maakt, kun je waarschijnlijk redelijk goed omgaan met deze crisis. Niemand weet hoe de wereld er hierna uit ziet, misschien dat maar goed ook?
Geloof, hoop en vertrouwen, zeggen ze toch?

Nog even terug naar Rwanda.
Ik heb het idee dat Frackson in Malawi al psychische problemen had. Door zijn verhalen en zijn gedrag. Die verdwijnen niet door naar Rwanda te gaan. Die neem je dan gewoon mee.
David vindt dat hij een paar sessies moet doen met een psycholoog van het medical team.
Zo blij dat hij dit er een beetje doordouwt. Nu maar hopen dat hij het ook echt gaat doen.
Waarschijnlijk ben ik nu het contact met Frackson kwijt, we gaan het zien.

Mijn team begeleid ik nu op afstand. Twee van mijn SLFs willen hun Engelse schrijfvaardigheid verbeteren (ook hard nodig) en die krijgen nu elke dag de opdracht 5 zinnen te schrijven over een bepaald onderwerp. Daar maken ze een foto van en ik stuur het weer terug met opmerkingen waar ze zich kunnen verbeteren qua zinsbouw, spelling en grammatica. Damascene is een online cursus gestart over forensic psychology? Hij wil daar straks een master in doen. Niet helemaal het werkgebied van BLF.  Maar goed, hij doet in ieder geval wat. Jean de Dieu kan zich nu storten op zijn master Special Educational Needs. Tharcille en Immaculee zijn bezig met het lezen en de opdrachten van de Toolkits.
Ik ga, zolang ik hier niet aan het werk kan, ze nog aansturen in hun zelfstudie en de klussen die BLF nu voor ze bedenkt.

Sneco Tony heeft het nu echt heel zwaar. Hij was al in het ziekenhuis met zijn vrouw omdat ze een miskraam dreigt te krijgen. Doktoren hebben nu besloten dat ze niet gaan ingrijpen en dat ze moeten hopen op een wonder. Ze is nu 23 weken, met 28 weken zou het kindje geboren kunnen worden om overlevingskansen te hebben. Dus blijft ze in het ziekenhuis. Met Tony. Want die mag door alle maatregelen het ziekenhuis niet meer verlaten. En thuis is 4 jarig dochtertje met de huismeid. Onnodig om te zeggen dat zij er niets van snapt en maar blijft vragen waarom ze niet naar huis komen. En vandaag hoor ik dat zijn dochtertje is geboren: 24 weken. Of het meisje het gaat halen, is onduidelijk. Hij is nu druk met heen en weer rennen, zegt hij, om medicijnen voor zijn vrouw en dochtertje te regelen.

In Rwanda wordt strak gehandhaafd. Ben je onnodig op straat (dus niet om voedsel of medicijnen te halen) dan loop je de kans dat de politie je van straat haalt. Niet altijd even vriendelijk. Vervoer je toch iemand op je motor dan loop je het risico op een gevangenisstraf van 6 maanden. Rij je in een auto zonder geldige reden dan wordt je auto in beslag genomen. Onduidelijk is voor hoe lang.
Het land is gewend om te gaan met de gevaren van malaria en heeft ebola buiten de deur weten te houden. Ik maak me wel ernstig zorgen over de gevolgen daar: het onderwijs is voor velen een onmisbare dagelijkse bron, voor opvoeding, voor voedsel, voor hun veiligheid en gezondheid, om dat wat ze leren over te dragen aan hun ouders. n hoe gaan al die gezinnetjes hun dagelijkse inkomen voor elkaar boksen nu ze niets meer kunnen verdienen aan het rijden met hun motor of het groente en fruit dat ze op hun kleine lapje land niet meer kunnen verkopen.
In de westerse wereld zullen de gevolgen ook groot zijn, maar waarschijnlijk van een andere orde.
Enige wat we nu kunnen doen, is afwachten.

Tot zover Rwanda. Dan Nederland.

Ik heb me weer ingeschreven in Nederland. Eén van de vragen was; hoelang blijf je in Nederland? Ja dat is wel een dingetje. Ik ben in ieder geval 6 maanden hier, tot na de bevalling van Marloes. Ga ik daarna dan weer terug? Het hangt natuurlijk af van alle ontwikkelingen de komende maanden, zowel in Rwanda, als in Nederland en van mijn persoonlijke omstandigheden op dat moment. Heb nu ingevuld: 6 maanden of langer (jaren).

Weer inschrijven betekent ook dat ik alle verzekeringen ook weer moet gaan regelen en de kosten weer gaan oplopen. Dus volgende stap is zorgen voor werk.

Waar het onderwijs in ontwikkelingslanden nu gewoon echt is gestopt, gaat het onderwijs hier door. Thuis blijven en toch onderwijs krijgen in een andere vorm. Respect voor al mijn onderwijscollega’s en ouders die dit samen voor elkaar proberen te boksen. Vergeet niet dat je in de 1e plaats ouder bent en geen leerkracht. Alles wat lukt, is mooi meegenomen maar de balans en de verbinding met je kinderen is vele malen belangrijker, weet ik uit eigen ervaring.
Ik meld me dus bij AVES. Hou mezelf eerst nog een week op self quarantaine vanwege het vliegen en het wachten op het vliegveld. Enige obstakel is natuurlijk dat de scholen dicht zijn!! Afhankelijk van hoelang dat gaat duren, moet ik misschien voor de tussentijd een uitkering aanvragen? Kan dat? In principe heb je maar weinig nodig voor levensonderhoud. Ik kan het financieel best nog een paar weken uithouden, maar het is nu onzeker hoelang dit gaat duren.

AVES houdt zich aan hun belofte van een baangarantie en meld dan ook dat ik als invaller aan de slag kan. Graag zelfs!! de nood is nog steeds hoog. En dat ik vanaf 1 augustus 2020 weer een aanstelling heb van 0,8 wtf.
En dat bericht overvalt me…….. en ik moet even uitpuzzelen waarom.

Ik wilde voor VSO werken omdat het me nieuwe ervaringen en nieuwe mensen zou gaan opleveren. En ik ben daar nog niet klaar mee, er kunnen nog nieuwe ervaringen en mensen bij……
En ook nog niet klaar met Rwanda. Heb al eerder gezegd dat je met dit werk waarschijnlijk nooit klaar bent en elk afscheid waarschijnlijk te vroeg komt. Maar nu was het zo abrupt dat ik het hele terugkeerproces heb overgeslagen. Iets waar je je, als je weet dat je periode er bijna op zit, op voor gaat bereiden en ook VSO heeft daar een traject voor. Met o.a. hoe om te gaan met een omgekeerde cultuurschok. Die ervaar ik nu niet, maar bedenk me dat zo’n terugkeertraject niet voor niets is.
Heb ook niet het idee dat ik niets voor elkaar heb gekregen in Rwanda, ik weet dat het juist gaat om die kleine stapjes die je maakt, als is het maar met 1SLF, 1 leraar of 1headteacher.
Het is meer dat ik er zelf nog niet klaar voor ben. En dus de optie van teruggaan, open wil houden. En niet een verplichting aan wil gaan, die ik misschien niet waar kan maken.

Terug willen en kunnen hangt nu van zoveel factoren af! Hoe ziet de wereld er straks uit? Ik lees bijzondere verhalen over de natuur die zich nu in rap tempo lijkt te herstellen: minder stikstof in de lucht, dieren die tevoorschijn komen op plekken waar ze lang niet meer gezien zijn, de ozonlaag die zich nu sneller kan herstellen. Feiten of nepnieuws? Ik heb geen idee, maar hou rekening met het idee dat vliegverkeer nu toch aan banden wordt gelegd? Totdat iemand een betere, schonere oplossing heeft gevonden? Kan BLF zich wel staande houden in deze periode? Wat gaan sponsors doen? Moeten die straks ook andere keuzes gaan maken? Kan ik het financieel straks nog een keer doen? Kan ik de draad zo weer oppakken of moet ik eerst weer allerlei trajecten door? Wat gaat dat kleine hummeltje straks met mijn gevoel doen?

Allemaal vragen waar ik nu geen antwoord op krijg. Maar tot dat die antwoorden er zijn, wil ik de optie van teruggaan open houden. En dus vraag ik of de aanstellingsbrief nog even kan wachten……… En gaat de focus eerst op het hier zijn........

Gewoon én raar, hetzelfde én anders.......

Deze blog komt vanaf mijn bank in Nederland, hoe onwerkelijk.

Probeer vanaf hier mijn indrukken van gisteren en vandaag nog even weg te schrijven, voordat ik er geen woorden meer aan kan geven. Want zit sinds mijn komst hier al meteen in een totaal andere werkelijkheid die vooralsnog een nog onbekende werkelijkheid lijkt.

Ik ben er om 05.00 uur weer uit en pak mijn koffers in. Ondertussen werk ik wat eten voor de vuist weg: pinda's, biscuits, banaan. Ben te rusteloos om even te zitten en te ontbijten. Om half acht zijn mijn koffers ingepakt en doe ik nog wat laatste dingen op mijn laptop. Dan staat Damascene als eerste in mijn poort en even later Tharcille. Die pakken gelijk door: alle BLF zaken wordt weggereden door hun motordrivers naar het huis van Tharcille. Daarna komen ook Bigabo en Emanuel. Jean de Dieu heeft het niet het veld in kunnen benut om naar zijn familie te reizen.

Er staat natuurlijk van alles in mijn keuken aan potten, pannen, serviesbadkamerspullen etc. Geef aan dat als ze iets zien wat ze willen, ze dat mee kunnen nemen. Laat mijn geneesmiddelen voorraad en kantoorspullen ook hier. Probeer met zo weinig mogelijk terug te reizen.
Dat is niet aan dovemansoren gezegd, ik kan nog net het schemerlampje voor mama Ali redden.
Af en toe even zeggen dat ze ook eerlijk moeten delen. Binnen een uur is al het spul mijn huis uit en al het eten wat ik dinsdag op de markt had gehaald verdeeld of al opgegeten. En dan moeten we wachten op FOO Theogene en driver Augustin die vanuit Kigali me komt halen.
Mama Ali is niet in de buurt, het schemerlampje geef ik aan Queenie die samen met Arie met grote ogen staat te kijken wat er allemaal gebeurd. Ik wil haar in ieder geval nog 1 keer haar 2000 geven, omdat dit zo onverwacht is. Geef het geld daarom aan Tharcille en haar telefoonnummer. Zij regelt het verder.
Kan geen afscheid nemen van mijn motordriver Augustin. Kon het gisteren niet aan hem vertellen, was te druk en had aan mijn SLFs gevraagd of ze hem wilden bellen. Hebben ze niet gedaan. Dus belt Bigabo hem nog even. Hij is met zijn vader naar het ziekenhuis en zó teleurgesteld dat hij nu geen afscheid kan nemen. Waarom hebben jullie het me niet gezegd?
Hij belt me 3 keer om afscheid te nemen! Heb er zelf ook een rotgevoel van.

's Nachts ook nog in de weer geweest met collega Tess uit Australië. Die is in paniek, emotioneel en heeft nu toch besloten dat ze terug naar huis wil. Ze is net een week in haar huis in Kayonza, zit nog helemaal in de gewenningsfase en na een gesprek met Papa Diouf die aangeeft dat het werk de komende weken stil ligt, besloten heeft dat ze weg wil. Geen werk hebben maakt dat je de structuur niet hebt, je relaties niet kunt bouwen en doelloos bent. Goed besluit, denk ik.
Maar wel lastig en stressvol! Om 02.00 uur 's nachts is er ook voor haar een ticket, dat geeft wat rust. Maar haar paspoort is nog bij immigratie en die zijn gesloten? Arme Tess, die heeft het niet gemakkelijk.
Tijdens wachten op de VSO car, maken mijn SLFs nog wat foto's en ik app met Elie en Tess. Ik wil persé afscheid nemen van Elie en om het goed op elkaar af te stemmen, blijven we appen. Laat Theogene weten dat ik afscheid wil nemen van Elie. Nee, geen meeting, zegt hij. En geen onnodig reizen. Hij kan hoog of laag springen, het gaat wel gebeuren! Ik snap dat hij geen tijd wil verliezen. Maar als Elie en ik het goed op elkaar afstemmen, kan het in vijf minuten.

Als Theo en Augustin er zijn, vliegt Theo het huis door. Snelle check en dan afsluiten en weg.
Wat een vreemd gevoel dat ik hier nu voor het laatst rij! De waterlanders komen alweer omhoog, maar ik wil beide mannen niet in verlegenheid brengen. Dat lukt totdat Theogene zich omdraait en zegt: let's cry together! Ik wuif hem weg en in stilte rijden we verder. Meldt Elie dat we onderweg zijn en waar we steeds rijden. Ik hoor Theo bellen met Elie in het Kinyarwanda en app hem. Wat Theo ook zegt, if he is telling you we can't meet, just ignore! I want to say goodbye because you are important to me.

En wat een timing! Wij rijden met de car achteruit door de carport van Tess en Elie rijdt met zijn motordriver ook de poort binnen. Hij stapt af en zegt: welke begroeting gaan we doen? En voor nu negeer ik even de Rwandese cultuur en beleefdheden en zeg: ik wil nu gewoon een dikke knuffel! Dus dat doen we.
Daarna geef ik hem mijn Rwandese bankpasje. Heb namelijk bedacht dat daar een aardig bedrag nog staat en ik heb in alle hectiek niet de gelegenheid gehad om dat eraf te halen. Ik kan er ook niets mee verder. Omwisselen gaat qua tijd niet meer lukken ,dat moet in Kigali en die tijd hebben we niet. Eerst bedacht dat ik dan misschien een flinke aanbetaling op de motor van Augustin kan doen. Maar het geld zo aan hem geven, is een groot risico. En kan niet meer naar de bank met hem om dat te regelen. Het geld aan Bigabo geven dan en hem vragen het te regelen? Ook dat risico vind ik te groot. De enige die ik echt vertrouw en waarvan ik weet dat het geld een goede bestemming gaat krijgen, is Elie. Dus geef ik hem mijn bankpasje en vertel dat hij dat zometeen moet regelen. Want ik weet niet hoe snel mijn bankaccount gesloten wordt. Hoeveel staat er dan op? Ik heb echt geen idee! Rond de 200000 denk ik. Hij is zeer verbaasd en dankbaar, alleen al voor het gebaar.
Tess staat ondertussen buiten te huilen en ga haar ondersteunen. Dat wordt dus dikke knuffel en meebrullen.
Ze is compleet van slag van de stress en onzekerheid of dit wel gaat lukken omdat ze haar paspoort nog niet heeft. 

Laatste knuffel voor Elie en dan de car in.
Tess heeft het echt heel zwaar, belt met wat mensen thuis en raakt compleet overstuur. Theogene coacht geweldig: Tess, dit is aan niemand te wijten. Dit zijn de omstandigheden en het enige wat we kunnen doen, is die omstandigheden accepteren. En de keuzes die je maakt, omarmen. Je schuldig erover voelen is onnodig. This is how life goes.
Top, Theo! Ze wordt gaandeweg wat kalmer maar ik ben inmiddels ook zo geraakt door alles dat ik mijn tranen nog maar weer eens laat lopen. Gelukkig heeft zij dan weer zakdoekjes bij zich. 

Augustin laat zich niet van de wijs brengen en loodst ons zo snel mogelijk naar Kigali. Naar de immigratie om het paspoort van Tess op te halen. Dat lukt! Ondertussen zien we daar ook Sean die vanmorgen rond 11 uur hoorde dat ook hij naar huis kan. Zelfde reden als bij Tess. Het werk ligt voorlopig stil en niemand kan zeggen voor hoelang.
Dan door naar het vliegveld. Parkeren in een straat verderop omdat voor parkeren bij het vliegveld veel geld kost. Augustin vertilt zich bijna aan mijn backpack. Laatste foto met Theogene. Alle bagage moet buiten op een plateau worden gelegd en dan wordt er met een hond gecontroleerd. Op het vliegveld loopt personeel met plastic handschoenen en maskertjes. Selina is er en ik zie ook Joan. Later blijkt dat we met zijn 10-en met dezelfde vlucht vertrekken.
Er volgt een soort van check; ik moet 4 vragen beantwoorden en mijn temperatuur wordt gemeten. Alles goed. Bij de wachtrij pikt de security mij eruit. Ben jij Cornelia? Ja? Naar Nederland? Ja? Loop maar door. Alle controles verder door en dan wat eten en drinken en het door laten dringen. 

Dan boarden, het vliegtuig in en vertrekken naar Doha in Qatar. We zitten met zijn 3en bij elkaar als Dutchies wat fijn is om elkaars verhalen te horen, emoties te delen en ook lol te hebben. Maaike laat haar vriend achter, net als Maria. Joan heeft inmiddels al een baan op een internationale school in Kigali en komt in augustus terug. Maaike wil natuurlijk ook terug en was al aan het solliciteren. De vriend van Maria heeft een Rwandees-Franse nationaliteit en vliegt morgen op zijn Franse paspoort. Selina, Sarah en Sean vliegen naar London. Sean moet in Londen opnieuw bekijken hoe hij zijn pensioen gaat invullen. Sarah gaat haar baan als docente weer oppikken. Selina hoopt in augustus in Vietnam op een internationale school te beginnen. Haar broer blijft trouwens nu achter in Kigali, haar familie was op bezoek. Haar ouders zijn dinsdag al hals over kop teruggevlogen. Maar haar broer heeft nog steeds geen vlucht, spannend. Maria zou hierna een volunteerjob in Griekenland gaan oppikken, maar dat is nu onzeker. Tess heeft geen idee wat ze gaat doen in Australië en voor mij is het ook nog niet duidelijk hoe de komende maanden gaan worden. Ga het dag voor dag doen, heb ik al bedacht. Altijd goede strategie.

Het vliegtuig zit vol met expats en NGO vrijwilligers, met allemaal eigen verhaal.
Overigens weet iemand in het vliegtuig me te vertellen dat de Peace Corps meiden vastzitten in Kigali! Konden geen vlucht krijgen tot nu toe. Als ik in Nederland ben, check ik bij Sally. Klopt, zegt ze. Maar we vliegen vanmiddag met een privévliegtuig. 

In Doha gaan we uit elkaar. De Engelsen kunnen gelijk door, Maria vertrekt naar Frankfurt. Tess en wij Dutchies hebben 8 uur wachttijd. Ben ik voor het eerst van mijn leven in het Midden-Oosten. Brengen het door met wat eten en drinken, kletsen en gewoon stil zitten en niets zeggen. Dan kan Tess weg, die moet nog 14 uur door. Helaas moet zij in quarantaine bij thuiskomst. Ze heeft dat bij haar ouders gepland (haar huis is verhuurd aan iemand) in Canberra. Maar Sjanne weet te vertellen dat ze bij aankomst in Sydney in quarantaine moet en niet door mag naar Canberra. Heb het haar niet meer geappt, omdat ze anders de hele reis in de stress zou zitten. Ze komt daar vannacht na middernacht aan.
In Doha zijn de meest vreemde maskers te zien. Sommige mensen lijken we een ruimtevaarder.

Op Schiphol gaat het vlot, geen gekke dingen. We knuffelen toch gewoon onze families en nemen afscheid van elkaar. Sjanne naar Rotterdam, Maaike naar Leiden en ik naar de Noordoostpolder. Marloes en Ilse hebben me opgehaald. 

Het is nu de kunst om én als DTA op afstand nog het linkje met Rwanda te houden én te gaan ontdekken hoe het nu is om in Nederland te zijn. Het voelt als heel snel als normaal. Maar dat is het natuurlijk niet. Gewoon en raar, hetzelfde én anders. Hoe match ik mijn beeld uit de media met de nu dagelijkse werkelijkheid.
Ik hoef niet in quarantaine maar wel zoveel mogelijk thuis blijven en de voorschriften opvolgen.

Volgende week exit uit Rwanda maar online en via de mail proberen te regelen, uit vogelen hoe en of ik hier weer ingeschreven kan worden en hoe ik aan het werk kan.  Lastig nu de scholen dicht zitten en het land toch is ontregelt nu ...….. Wordt het een tussenstap? Ga ik straks weer terug? Mijn verzekeringen, belastingen, andere regelingen? Allemaal vragen, waar ik nu toch geen antwoord op krijg. 

Ik zit meteen al in de werkelijkheid die nog een nieuwe werkelijkheid moet hebben.

Gewoon én raar, hetzelfde én anders...….. Was ik echt 6 maanden in Rwanda? 








 





















Op het nippertje!! Pfff

Terwijl Gloria een vlucht probeert te boeke voor maandag voor Sjanne, Maaike en mij, kondigt de Rwandese regering om 20.30 aaan dat ze het vliegveld dichtgooit. Vrijdag om middernacht!!

Nu moet ik ineens morgen of overmorgen vliegen. Sjanne belt 3 minuten daarna: nu inpakken! Morgenvroeg klaar staan. En het os maar de vraag of we iets geboekt krijgen. VSO Rwanda werkt met man en macht nu.

Ik ga opruimen, inpakken, mijn werk verder afmaken moet maar in Nederland. 

Mijn SLFs staan morgen om 08.00 voor de deur met hun drivers. Overdracht van materialen en alles wat ik niet mee kan nemen. Afrika doet nog even goed zijn best om Afrika te zijn: water op, elektriciteit valt to 4x toe uit.

Bel met David in het donker, die doet nu ongelofelijk zijn best om me emotioneel bik te staan. 

Om 23.54 meldt Sjanne dat we geboekt zijn, morgen om 16.30 vliegen met Qatar. Bel David uit zijn bed en stuur Theo 2 SMS and een Whatsapp. Kids ingelicht. 

Elie kan niet slapen, die probeert in mijn schoenen te staan en te voelen hoe moeilijk het is, zegt hij. Die stuur ik om 01.00 naar bed. Wellicht zie ik hem morgen nog als ik Tess uit Australië oppik met de auto. Ze heeft op het laatste moment nog besloten te vertrekken. Maar nog geen vlucht en haar paspoort is nog bij immigratie. Ze is hier nog maar net. 

Ga nu eerst slapen, wekker om 05.00 om verder in te pakken. 01.22 nu en Theo is wakker en gaat vervoer regelen....

Kogel door de kerk..... eigen beslissing gesteund door de gebeurtenissen van de dag

Het heeft (en dat doet het nog) geregend van de reacties…… waarvoor DANK!

Flinke steun in de rug, bellen met wat mensen in Nederland en hier. Reacties lezen op mijn blog en Whatsapp.

Rollercoaster aan emoties; redelijk geslapen maar met betraand gezicht wakker worden. Blijkbaar in mijn slaap liggen huilen. Mijn team nog niet geïnformeerd omdat ik het nog steeds niet zeker weet op dit moment. En ik wil ze niet nu al in de stress jagen.
Mijn manager weet het, laat niets van zich horen.
Elie informeert steeds, stuurt me een mooie tekst en weet verder niet zo goed wat hij ermee moet: Als je weggaat, kom je dan wel terug? Moet je echt weg? Wanneer ga je dan?
Collega Emmanuel blijft heel nuchter: “Coronavirus changed everything. For sure, you have to go earlier”. Als hij dan vraagt wanneer ik dan weg zou gaan en ik zeg volgende week zegt hij: Oh my God.  

Gisteravond via de app nog afscheid genomen van Sarah, Peace Corps girl hier. Zij is klaar met pakken en is vanmorgen vroeg met een privébus vertrokken. Peace Corps wil ze niet in het openbaar vervoer hebben. Vraag haar hoe headteacher Gilbert er tegenaan kijkt. Die denkt dat we allemaal met een maand weer terug zijn, zegt ze.

Ben er om 7 uur al uit en startklaar achter de laptop.
Wil alle nog liggende klussen afwerken vandaag en zoveel mogelijk al overdragen aan mijn manager en mijn team, zodat zij er in ieder geval mee verder kunnen.

Maaike laat nu ook weten samen met Sjanne te vertrekken. Sjanne geeft aan dat ze er, nu de kogel door de kerk is, erg rustig onder is. Maar ik ben nog niet zover…..
Mijn gevoel zegt dat ik moet gaan. Mijn hoofd probeert nog steeds mogelijkheden te bedenken zodat ik niet hoef te gaan. Erg vermoeiend!

Gerjanne blijft voorlopig nog, zij woont hier. Maar als de organisatie van haar vrienden hier ze terug gaat roepen, gaat zij ook naar Nederland.
App met wat Internationale Volunteers die hier nog niet zo lang zijn. Iedereen is in de war en vraagt zich af wat nu wijsheid is. De Filipijnse ladies kunnen niet terug, want Manilla zit al op slot. Afrikaanse collega’s kunnen eventueel met de bus naar hun homecountries reizen. In Engeland is het chaos en heeft de regering nog geen enkele maatregel getroffen?

Ministerie van Buitenlandse zaken wijzigt  net het reisadvies van code geel (gister) naar oranje.
Brussel Airways vliegt vanaf morgen niet meer of sterk verminderd tussen Rwanda en België. Rwanda Air en Turkish Airline hebben nog niets besloten, maar zouden zomaar kunnen volgen, wordt er gezegd. Maandag vliegen Sjanne en Maaike, VSO Rwanda heeft hun vlucht geboekt, maar is dat met KLM?

Maria (VSO Nederland) meldt dat Tanzania, Kenia en Oeganda VSO-ers vraagt om te vertrekken.
Gaat Rwanda dat ook doen?

Om 12.00 uur hak ik de knoop door. Licht Head of People Justus van VSO Rwanda in dat ik denk dat ik zo snel mogelijk moet vertrekken. Hij gaat me terugbellen.
Het is nu 13.00 uur en ik heb het gevoel dat het al 17.00 uur is.

Ik schiet op de automatische piloot. Oh, 13.00 uur, ik moet lunchen. Kijk nu ook steeds mijn huis rond en probeer te bedenken wat ik mee ga nemen, wat ik hier moet laten, aan wie ga ik wat geven? Sta ik dat straks echt in te pakken? Kan ik straks nog persoonlijk afscheid nemen van mensen of moet dat via een appje?

Mijn telefoon wil maar lastig opladen en internet vliegt er steeds uit!!
Ik probeer mezelf te dwingen om die telefoon nu minstens een uur met rust te laten en focus me op mijn boek waar ik zondag in begonnen ben: het waargebeurde verhaal van Susan Travers, eerste en enige vrouw in het vreemdelingenlegioen: Een liefde in Afrika. Het lukt redelijk, merk ik.

Nu mijn bericht naar Justus weg is, kan ik inderdaad ook wat rust vinden. Ik kan het nu loslaten.
Mijn keuze heb ik gemaakt en nu is het aan anderen en het universum om het verder uit te werken……..

Om 15.00 uur hoor ik dat de top van VSO vergadert en morgen laat weten of ze VSO-ers wereldwijd gaat terug roepen.  Vijf minuten daarna een bericht van verschillende kanten dat er nog 1 vlucht naar Amsterdam gaat maandag. En dat Brussels Airline nog een vlucht doet als er genoeg mensen boeken. Tegelijkertijd zie ik dat Nederland debatteert over wel/niet lockdown?
Snel een berichtje naar Justus en die reageert ook gelijk: Net hier erover gehad. We willen je houden, maar als je wilt gaan, moet je gaan! Doe snel een berichtje naar Gloria om alles te regelen. Later zegt hij nog: I do understand!!

Volgende stap: mijn team inlichten……….
En die reageren nuchter: het is zoals het is. Wel lieve berichtjes, sommigen komen morgen even doei zeggen.
Foo Theogene belt me gelijk. Moet je echt gaan? Het duurt vast niet lang, grenzen gaan vast snel weer open. Kan ik je echt niet overhalen? Wil niet dat je gaat! Het is zó lastig om uit te leggen dat de situatie Rwanda versus Nederland niet hetzelfde is. En dat ik nu op dit moment voor mijn gevoel geen andere keuze heb!! Na tijdje praten snapt hij het ook wel en schakelt daarna over in de praktische stand. Wanneer ga je? Want dan weet ik of ik voor april de huur van je huis moet betalen. Eh, even wachten! Stel dat er nog een kink in de kabel komt (of een wonder?) en dan heb ik geen huis?.........
Ok, hij wacht nog even op bevestiging.
David heb ik SMSje gedaan of hij me wil bellen. Vooralsnog geen reactie…….

Wacht nu op Gloria en wat er allemaal geregeld moet worden…..

Ineens is de vraag: blijven of weggaan............?

De dag begon rustig, beetje yoga, buiten lezen, mijn Airtime eindelijk kunnen kopen, naar de markt voor verse groente en fruit, wat werk op de laptop....

En dan komt er, eind van de middag,  gelijktijdig een mailtje van de ambassade en een berichtje van Sjanne. De ambassade vraagt om goed na te denken hoe noodzakelijk het is dat je in Rwanda verblijft. Omdat de mogelijkheden om Rwanda te verlaten, afnemen.
Sjanne vertelt dat ze vandaag besloten heeft om eerder naar huis te gaan. Ze zou eind mei vertrekken, maar nu is onzeker of je dan wel kunt vliegen. Ze is zit in een risicogroep doordat ze medicijnen slikt. Ze loopt het risico dat ze niet terug kan en dat haar medicijnen hier dan niet beschikbaar zijn. VSO Rwanda heeft degenen waarvan het contract bijna afloopt, benadert en geeft de mogelijkheid om te vertrekken.
Beide berichten slaan bij mij in als een bom en ik voel me ineens genoodzaakt een beslissing te nemen.
Gevoel, verstand, verstand, gevoel. Het overspoelt me!

Ik app met Sjanne, ik app met Gerjanne en mijn gevoel zegt: als ik nu moet beslissen, heb ik geen andere keuze dan te gaan.
Wat me gelijk een enorme huilbui bezorgt. Want kan ik wachten met een besluit nemen? 

Afwegingen:
Bang voor Corona? Nee. Dus….. blijven.
Bij de bevalling zijn? Ja. Dus …….nu gaan……
Niet bij de bevalling kunnen zijn? Kom ik wel overheen, als het moet. Maar wanneer kun je dan wel vertrekken? Een maand later, maanden later? Geen optie (ook financieel niet)……… Dus…… nu gaan.
Het werk hier ligt op zijn kont en zal zeker 6 weken duren. Eerst 2 weken scholen dicht. Als ze dan open zouden mogen, is het hier 2 weken vakantie (Pasen en Memorial Genocide week). Daarna moeten de examens ingehaald worden, want die zouden nu zijn. Dat betekent zeker 6 weken geen werk. Dat ga ik niet trekken.
Zes weken niets kunnen doen, behalve hier zitten, boeken lezen, yoga, filmpjes kijken.
Niet kunnen reizen, want alles ligt stil. Deze tijd doorbrengen in Kigali bij Via Via of iets dergelijks is te lang én ga ik financieel niet trekken. Dat betekent dus: 6 weken sociaal isolement? Dat gaat niet. Dus…… gaan.
BLF in de steek laten? En hier komen dan nog meer waterlanders………….. ik was nog niet klaar! Dus……blijven.
Wat als BLF door deze omstandigheden het financieel niet meer rond krijgt? En ik ben dan nog hier en kan niet weg? Dus……… gaan.
Kan ik, na al deze heisa, weer terug naar Rwanda? Wil ik dat dan nog? Kan dat financieel dan wel? Blijven, weggaan, weggaan, blijven……..

De wijzer slaat nu door naar gaan………

Gerjanne en Sjanne geven aan dat nu vertrekken misschien wel de verstandigste keuze is. Ik voel het niet als een keuze meer, maar als geen keuze hebben. Zit ik dan maandag al in het vliegtuig met Sjanne? Onvoorstelbaar!

Ik app Maria van VSO Nederland. Ze belt me gelijk, zo fijn! Ook zij heeft natuurlijk de antwoorden niet. Het zijn allemaal onzekerheden……. Maar het even erover praten, lucht even op. VSO Nederland heeft op dit moment niet het standpunt om mensen terug te halen. Maar als iemand terug wil, faciliteren ze dat.

Stuur mijn DEM David alvast een SMSje om hem erop voor te bereiden dat de kans groot is dat ik naar huis ga, moet. Dat hij me even niet moet bellen, want als ik erover moet praten, stromen die waterlanders weer. Zijn reactie: Nooooo don’t cry please, an option will be found for you.

Morgenochtend moet ik eerst maar bellen met Justus of Beatrice. Gloria is hoogzwanger en regelt nu al deze onverwachte vertrekken. Voordat ze voor mij aan het werk moet, wil ik eerst met Justus of Beatrice praten. En hopelijk gaat dat zonder janken……..