Chasing the rats

Zondag

We hebben bedacht dat we een “chasing the rats” party gaan geven. Zo noemen ze hier een house warming party. Ze willen heel graag een keer op bezoek komen en dus hebben we besloten dat vandaag te doen.

Zalingo gaat achter eten en drinken aan, ik werk de ochtend nog achter de laptop. Het is nog een heel gedoe om het nodige voedsel te vergaren. Het is geen marktdag en hij moet dus wel wat speurwerk verrichten om de benodigdheden te vinden in Kabarondo centre. En daarna nog een keer de gang maken naar de hoofdweg om flesjes drinken te vinden. We hebben Bosco&Divine en kids uitgenodigd. En zijn broertje Theo.

Alexi. Christopher en zijn vrouw Natasha en de pasgeboren baby. En later op de dag is er een boeking van Marcel, een man uit Denemarken. Dus die komt ook mee, we delen het eten gewoon, wat extra rijst meekoken én op is op.

Die ‘s avonds een Duitse man blijkt te zijn en in Abu Dabi woont en daar werkt op de Duitse ambassade op een speciale afdeling. En later ook nog een professionele fotograaf te zijn. Hij is nu op vakantie hier én op een gehuurde motor en camera door Rwanda aan het touren. Zonder echt plan, gewoon gaan en maar zien wat er gebeurt. Gaaf! En gelukje voor ons, vertel ik straks meer over. Hij is een paar dagen geleden van de weg gereden door een bus. Heeft zijn hand daarbij flink opengehaald. Hij is van plan om naar Akagera Park te gaan met wat mensen die hij hier heeft ontmoet.

We vragen aan alle gasten wat ze drinken en halen daar 2 kleine flesjes van. Op is op.

De middag zijn we druk met koken, Zalingo is de kok en ik assisteer. En de vloer moet ook gedweild! Er ligt stof op van een week én zeker met het aanleggen van het terras voor het huis komt nog meer grond naar binnen.

We hebben gezegd dat er om 19.00 uur eten zal zijn. Tegen 18.30 uur krijgt Zalingo stress. Hij gaat het niet redden op tijd klaar te zijn, ook als zijn we om 15.30 uur al begonnen. Dus informeer ik de gasten dat het 19.30 uur wordt. Wat een aantal niet meekrijgt vanwege slecht netwerk en dus toch om 19.00 uur voor de deur staat. Voor mij geen probleem, dan drink je alvast en klets je een beetje (zijn ze hier niet gewend). Zalingo wordt er wel onrustig door, merk ik.

Om 19.30 uur is iedereen er én open ik de “chase the rats”party met een korte speech. Welkom in dit huis, dat de avond een mix is met Rwandese, Nederlandse, Burundi en Duitse invloeden, dat we het eten en drinken delen en dat het zelfbediening is.

Dat geeft niemand de verplichting om iets te zeggen zoals ze in Rwanda gewend zijn.

Normaal wordt elke aanwezige geacht iets te zeggen en pas daarna kan er gegeten worden. Hoeft dus niet.

Ik neem Igor en Mpeta (de kids van Bosco) als eerste mee naar het buffet, zij mogen zeggen wat ze willen en ik schep op. Daarna mag de rest. De kids zitten heerlijk op de bank te smullen, zelfs Mpeta die de vorige keer ongeveer 1 eetlepel rijst en 2 gebakken aardappeltjes at.

Als zij klaar zijn met eten, heb ik nog 2 verrassingspakketjes voor ze, meegenomen uit Nederland (bellenblaas, mini-kleurboekje, kleurpotloden etc).

Na het eten wil Alexi graag dat Zalingo zijn gitaar haalt en wordt er in het Engels en Kinyarwanda gezongen én zelfs gedanst!

Om 22.00 uur stop ik het feestje, de kids moeten naar school morgen.

Maandag

Met Bosco en Marcel heb ik afgesproken om de volgende ochtend om 08.30 uur naar de school te gaan om te kijken of iedereen er is. Marcel heeft zijn plan naar Akagera Park te gaan gecanceld omdat hij héél graag een bijdrage wil leveren aan ons programma.

Hij heeft een goede camera en kan goede foto’s maken, dus dat willen we ook doen op school.

Om die foto’s weer te gebruiken op de website en social media.

Bij aankomst weten de kinderen al dat we komen en langzaam aan verzamelt iedereen zich om ons. De leerkracht die onze contactpersoon is, is er ook. Ze was niet bij de afsluiting van het zomerkamp maar ik ken haar van de vorige keer.

Aline is er niet, die is klaar met de 1e 3 klassen van secundary school én heeft een andere school gevraagd ipv de timmermansschool.

Zolang de aanvraag wordt behandeld, hoeft ze niet te starten. Betekent dus wel dat ze straks al achter loopt? Geen idee hoelang het proces gaat duren.

Aimé van 17 is hier ook niet, die gaat naar een boarding school (waar je dus ook slaapt van vakantie tot vakantie).

En we missen Steven?! Die blijkt nog onderweg te zijn vanaf een bruiloft uit Rwamagana en komt dus later.

De rest is er en Marcel gaat portret- en groepsfoto’s maken. En we doen ook een paar foto’s in een klas.

De banken zitten vol gepropt, 6 kids waar er 3 zouden moeten zitten. Bij navraag is dit alleen voor vandaag. Ze maken een verdeling in ochtend- en middagshift. Dus gaat de helft van deze klas in de bankjes.

Voor onze kinderen geldt het niet, die gaan wél de hele dag, om ze van de straat te houden.

Alle kids zitten nu ook op deze school zodat het voor ons makkelijk is om ze in de gaten te houden.

Nadat een aantal kids vrijdag aan gaf op te zien tegen de tijd na school , kwam bij mij het idee om ze na schooltijd ook naar Akagera Good Neighbours te laten komen. Om te lezen, huiswerk te maken én te spelen. Van 16.00 tot 18.00 uur. Ik bespreek het idee met Bosco die het plaatje ook al gelijk voor zich ziet. Moeten we wel iemand vinden die kan begeleiden.

Na de foto’s te hebben gemaakt op school, wandelen we terug.

Marcel koopt voor iedereen koffie én we vergaderen nog wat in de tuin. Hij heeft goede ideeën, die we uit kunnen werken.

Bosco heeft Yvonne laten komen. Op verzoek van school voegen we haar toe aan ons programma. Ze is met haar moeder en 3 broertjes/zusjes in Kabarondo komen wonen. Vader heeft het gezin verlaten. Yvonne is, toen ze 7 was, ziek geworden. Als we het goed hebben vertaald, had ze tuberculose? Er was geen geld voor medicatie, dus is ze destijds niet behandeld. Met als gevolg dat haar ene been nu korter is dan de andere. Ze komt heel stil bij ons zitten. Bosco stelt wat vragen. Ze gaat naar Senior 3. Ze was nog niet op school omdat ze nog geen schooluniform heeft. Josian, onze kleermaakster komt gauw opmeten. Hopelijk kan ze morgen naar school! Marcel maakt ook van haar een foto. Haar verhaal raakt hem, zie ik. We moeten nog op zoek naar een sponsor. Is al gevonden, zegt hij.

En ter plekke bedenken we samen dat ze waarschijnlijk speciale schoenen nodig heeft, om te voorkomen dat ze straks nog meer pijn krijgt of helemaal vergroeid. Omdat we niet helemaal zeker weten of ze alsnog behandeld zou kunnen worden of wellicht fysiotherapie nog kan helpen, besluiten we zsm met haar naar het gespecialiseerde ziekenhuis te gaan om te kijken wat nodig is. Marcel betaalt de transportkosten en zegt ook de eventuele

behandeling te betalen óf de speciale schoenen als die nodig zijn. Wat een geluk!!

Hij vraagt nog een keer goed door naar wat ze nog meer nodig heeft om naar te school te kunnen. Schoolmateriaal heeft ze al van ons gehad maar ze bedenkt nog een schooltas, een wiskundeset ? en schoenen. Dat wordt dus ook nog geregeld!

Steven komt ook nog even langs voordat hij naar school gaat. Om op de foto te gaan én om zijn schoenen op te halen.

Die zet hij bij ons, om te voorkomen dat zijn moeder de schoenen verkoopt, zoals ze al eerder heeft gedaan. Gelukkig is de school dichtbij, 10 min met de benenwagen.

Daarna ga ik eerst naar huis omdat Zalingo lunch heeft gemaakt. Dus neem ik afscheid van Marcel die vandaag nog terugrijdt naar Kigali. Om daar aan de foto’s te werken. Hier kan dat niet vanwege het belabberde netwerk de laatste dagen.

Als ik terugkom, probeer ik eerst wat Kinyarwanda te oefenen. Totdat MTN zegt dat ik mijn bundel voor vandaag heb opgebruikt. Huh? Ik heb niets bijzonders gedaan nog, hoe kan dat nu al op zijn?! De WiFi wil ook geen internet leveren.

Mooi kak! Ik moet wachten op een meeting met Bosco en Christopher. Besluit dan maar om te gaan lezen op mijn e-reader totdat zij komen.

Om 17.30 zijn ze er en bedenken we wat ik de komende 2 weken nog ga doen. Ik wil mijn laatste week in Kigali zijn om wat bezoekjes af te leggen én misschien nog iets van Rwanda te zien.

Nou, ik hoef me niet te vervelen, hoor!

1. Een social media protocol schrijven. Welke gaan we inzetten, wat is ons publiek daar, hoe vaak en wat gaan we dan posten. Zichtbaarheid is nodig.

2. Booking.com herschrijven, ook daar melden dat het bedrijf Akagera Neighbors het project Akagara Good Neighbors mede betaalt. Dus dat een deel van wat je betaalt aan verblijfkosten wordt afgedragen aan AGN.

3. Een begroting voor het komende schooljaar. Schoolkosten maar ook meer zekerheid voor de coaches ( krijgen nu een kleine vergoeding) én een stuk onverwachte kosten (medisch bijvoorbeeld). En dan kijken welk deel al gedekt wordt door sponsors en voor het andere deel een financiering vinden.

4. Een werkplan voor de moeders: waar gaan we mee aan de slag, waar vind ik support, wie kan ze leren de coöperatie op te zetten en beter te benutten

5. Een financiële structuur opzetten om de diverse geldstromen in beeld te krijgen en te stroomlijnen. De NGO groeit, er moet meer structuur komen. Ook om verantwoording af te leggen aan het district en andere instanties.

6. Vastleggen Wie zijn onze partners? En wat betekenen we voor elkaar.

7. Peacefull heart, het Tapping Trauma Techniques instituut heeft om een voorstel gevraagd. Wat kunnen zij voor ons betekenen.

8. Gesprek met Nieuwe Gevers om te kijken of ik ondersteuning kan krijgen bij bovenstaande issues. Ik kom zelf een heel eind, denk ik, maar hulp van experts is welkom!

9. Mijn kennis over funding bijspijkeren.

10. En wat er verder nog opduikt

Een deel zal ik ook in Nederland mee verder gaan, denk ik.

Ga nu mijn bedje opzoeken….

Dinsdag

Tegen beter weten in probeer ik Ilse te bellen. Maar het netwerk werkt nog niet echt mee……… Ilse is jarig!! Van harte gefeliciteerd met je 25 jaar! Mooie leeftijd!

Daarna zeg ik ook al mijn Kinyarwanda lessen af. Ik heb geen zin in lessen waarbij de verbinding steeds weg valt. Munga heeft 2 nieuwe teachers gevonden. Geeft hem wat meer vrije tijd.

Het netwerk zit me dwars. Ik werk de ochtend met Christopher aan een social media protocol. Op welke platforms willen we ons laten zien, hoe vaak, welk publiek vinden we daar, wat gaan we dan posten.

Ik werk op de internetbundel van Christopher , maar als hij wordt weggeroepen moet zijn telefoon mee én kan ik niks meer. En dat gebeurt best vaak.

Om 12.30 uur ga ik naar huis voor de lunch. En overweeg ik serieus om vanuit Kigali te gaan werken aan het lijstje. Want ik sta nu steeds in de wachtstand. En daar heb ik een hekel aan.

We lopen terug én ik app Bosco of hij in de

buurt is. Moet echt even in gesprek hierover. Zalingo gaat met de moeders en Divine aan het werk ondertussen.

Ik ben net 10 minuten aan het werk met het social media protocol als Bosco aanschuift met een Airtel simcard. Van Eva, die zegt dat ze hem niet gebruikt? Christopher krijgt de opdracht er een internetbundel op te zetten die voldoende moet zijn om de hele dag internet te gebruiken.

Airtel doet het beter in dit gebied, is goedkoper en met een booster van 5G die je gebruikt als je door je dagelijkse data heen bent. Op hoop van zegen!

Ik werk verder met Bosco aan het protocol en de begroting.

En helaas komt Divine Jean Claude brengen. Die is dus niet naar school vandaag en door iemand van de straat gepikt en naar ons gebracht. Even later schuift nog iemand aan, een jonge man met een weeghaak.

Ze moeten wachten, want ondertussen zijn wij aan het uitrekenen wat de verschillende sponsorbedragen zijn, omdat Marcel dat nu wil weten. Die heeft mensen gesproken, maar moet zelf naar Kenia reizen en wil de informatie graag aan hen doorgeven.

Als we dat hebben berekend, mag Jean Claude starten met zijn verhaal.

Hij is niet naar school omdat zijn gekregen schoenen te klein zijn. En zijn slippers kapot. Hij is dus de straat opgegaan om metaal te zoeken en te verkopen aan de jonge man die naast mij zit.

Bosco gaat in gesprek met hem én houdt hem voor dat hij geen metaal mag kopen van kinderen. Kinderen mogen geen zaken doen. Vaak stelen de kids een pot, slaan hem plat en verkopen het dan als oud ijzer. Dus koop je van kinderen én is het ook nog eens gestolen. Hij belt ook de baas van de jongen én de politie-commandant.

Hij probeert de jongen ervan te doordringen dat hij op deze manier verantwoordelijk is voor het in stand houden van streetkids en ze aanmoedigt om te stelen.

Ik zie emotie bij de jongen, maar kan niet duiden of het spijt is óf baalt dat hij betrapt is.

Na overleg met zijn baas en de politie commandant mag hij gaan.

Bij Jean Claude zie ik geen enkele emotie. Hij was al de grote afwezige bij Summercamp én is nu de 2e dag al niet meer op school. Gisteren was hij er wel!

Bosco stuurt hem weg om de te kleine schoenen te gaan halen.

Ik heb hem niet meer terug gezien.

Bosco wil met de lokale leiders en de politie een campagne opzetten om de kopers van metaal te informeren waarom ze niet van kinderen mogen kopen. Ik denk dat het ook echt gaat gebeuren.

Wat ik heel bijzonder vindt, is dat ze allebei gewoon aan zijn komen lopen.

Blijkbaar ga je gewoon naar Bosco als iemand zegt dat je daar naar toe moet?

Onnozelheid? Angst? Uit ontzag?

Ga het nog eens navragen.

Woensdag

De week is alweer half voorbij!

Ik start de werkdag met Bosco. Op advies van Marcel willen we tekst toevoegen aan de informatie op booking.com. Dat een boeking bij Akagera Neighbors rechtstreeks Akagera Good Neighbors project ondersteunt. Met een verwijzing naar de website, als dat mag. (Niet dus……)

Daarna werk ik verder aan de begroting. De sponsoring die we nu hebben, is niet toereikend. Dat wist ik al, maar ik wilde ook graag weten waarom niet en wat missen we dan?

We betalen voor de kids elke termijn (3x) schoolgeld (alleen voor boarding school), schoolmaterialen, hygiëne spulletjes en voor de meiden ook maandverband, elk jaar een schooluniform en een paar schoenen voor school en alle schoollunches.

We willen een maandelijks bedrag per kind reserveren voor medische kosten én kunnen dat dan gebruiken als dat nodig is. (Voor Marcel zijn nu de medicijnen die nodig waren voor zijn been betaald door …? Bosco privé waarschijnlijk). Als er meer nodig is, dan kunnen we sponsoren vragen om bij te springen. Maar het lijkt me goed om elke maand te reserveren.

En elke zondag krijgen kinderen hier een maaltijd.

Voor primary school komt het maandelijkse bedrag (met de huidige koers) op € 6,78.

Voor secundary school op € 10,17. En voor boarding school op € 25,00.

De sponsoren uit Hongarije sponseren een vast bedrag per maand per kind, ongeacht naar welke school hij of zij gaat.

De zondagse maaltijd komt maandelijks uit op rond de €108,00 voor 20 kinderen.

Laszlo Bakay, een Hongaar, draagt hier

$ 50,00 per maand aan bij.

We komen nu, volgens mijn begroting, komend jaar € 750,— tekort. Zonder rekening gehouden te hebben met kosten voor coaches, zomerkamp en onverwachte zaken. En ik weet zeker dat er dit jaar kinderen bij zullen komen. Ben wel beetje bezig de boodschap te brengen eerst wat stabieler te worden. Maar…… als er iemand aanklopt, zal er geen “nee” gezegd worden.

Ik ga om 12.30 uur terug naar huis voor de lunch die Zalingo heeft gekookt. Dat ga ik de komende dagen missen want hij gaat vanmiddag terug naar Kigali. En waarschijnlijk pas eind volgende week weer hier terug. Dan nog 2-3 dagen hier en dan samen terug naar Kigali.

Als ik hem heb weggebracht, loop ik terug maar Akagera Neighbors. Eerst even kort bijkletsen met Divine over de meeting van gisteren met de vrouwen.

Zij willen graag een eigen ruimte voor hun spullen ipv die te delen met de kids. Helaas zijn er kralen weg, meegenomen door? Wat echt balen is want deze hadden we nog nodig om de armbandjes voor de AVES kids nog verder te maken.

Ik ga er zondag met de kids nog over praten.

Een eigen ruimte zit er voorlopig niet in. Maar ze hebben ook bedacht dat ze een koffer willen om hun spullen in op te bergen.

Goed idee! Dat moet haalbaar zijn.

Er zijn armbanden verkocht aan gasten en Divine betaalt ze uit. 20% gaat naar de coöperatie en 80% naar de maakster.

Ik weet zo even niet of ik dit al heb genoemd, maar ik heb het idee geopperd van een naaimachine voor de groep. Bosco bedenkt daarna In plaats van danskleding te kopen, dat dat dan zelf gemaakt kan worden én kunnen er tassen etc worden toegevoegd aan het assortiment. Josian, onze naaister in de groep, wil het wel aan de groep leren.

Ik heb ze gevraagd naar de kosten van een goede naaimachine. Eind volgende week weet ik hoeveel er over is van het budget. Ik heb hier namelijk ook nog 3 tenten en 6 slaapzakken staan. Die gaan we maar wegschrijven met mijn rekening van de 1e week én kosten die ik nog niet betaald heb voor de bus naar de Expo en de lunches van de 2 uitstapjes. Dat betekent dat ik minder uitgeef van het budget dan beraamd én dus wellicht een naaimachine kan kopen. Misschien moet ik van de coöperatie ook een bijdrage vragen? Ik hoor graag wat mijn sponsors van het idee vinden.

Ik werk nog wat aan andere zaken en maak een afspraak met Nieuwe Gevers voor morgen.

Dan help ik Divine nog even met het opnieuw inrichten van het “winkeltje”. Want er zijn nieuwe gasten, 3 meiden uit Duitsland, nog een vrouw die door Afrika reist, én er komt morgen een Pools koppel. Ze blijven allemaal 1 tot 3 nachten. We willen natuurlijk ons verhaal vertellen én ze het winkeltje laten zien.

Dan is het 18.00 uur én wil ik niet langer wachten op de gasten. Het wordt donker én het is niet zeker of ze vanavond nog willen kijken. Helaas voor Divine wordt zij wel geacht te blijven. Ik geef ook altijd aan dat ik wel met gasten in gesprek ga, maar dat het verhaal van hunzelf moet komen. Het is hun project, niet dat van mij.

Ik heb nu net mijn diner op en krijg een berichtje van Divine . Ik heb niet voor niets gewacht, zegt ze. De 3 meiden hebben voor 20.000 aan armbanden en kettingen gekocht en nog wat mandjes. Dat is héél fijn voor de moeders!!

Ik ga thee drinken én wacht nog even af of de gasten die hier 3 nachten in “mijn” huis gaan verblijven nog voor 21.00 uur arriveren. Dan kan ik ze nog even de hand schudden. Daarna is het bedtijd.

Lang verhaal, sorry, maar soms is dat even nodig.

Twee topdagen én het verhaal van...

Woensdag

De laatste dag voor het afsluiten van het zomerkamp. We beginnen met een meeting om 09.00 uur om de laatste puntjes op de i te zetten. Welke gasten hebben toegezegd, achter wie moeten we nog aan, wie gaat wat nog regelen etc.

Met dank aan 2 sponsors in Nederland, die na mijn vorige blog een geweldig bedrag hebben overgemaakt, is mijn budget aangevuld én is er nog wat over. Daarom kan ik toezeggen dat er kleding gehuurd kan worden voor de traditionele dans. Ze huren deze kleding wel vaker voor een presentatie. Het is kleding voor 8 kinderen, die nu verdeeld wordt over 16 kinderen. De meiden krijgen de groene rok en hoofdband én dragen het blauwe t-shirt er nu bij. En de jongens dragen de groene hemdjes met hun rode schoolbroek. Goeie oplossing! Als er eind van de rit (over 2 weken) nog geld over blijft, stel ik voor om kleding te laten maken, zodat ze van het huren af zijn. Is weer een mooie investering.

De kinderen hebben onverwacht een rugbywedstrijd vanmiddag. Ai, is dat wel verstandig? Straks gebeurt er iets met één van de kinderen. En we wilden ze vanmiddag eigenlijk een rustige middag laten hebben, omdat morgen én overmorgen een lange dag voor ze wordt. Bosco belt Martin, de rugbycoach. Die zegt dat ze een wedstrijdje spelen van 14 minuten, dat hij zelf de scheidsrechter is én dat ze een versie spelen die niet heel lijfelijk is. In dat vertrouwen zegt Bosco dat de wedstrijd wel door kan gaan. Ik kan helaas niet gaan kijken, want de PowerPoint moet af vandaag! En er komt altijd iets tussen, dus neem ik het risico niet.

Terwijl ik daarmee bezig ben, hoor ik wel de geluiden van de wedstrijd. Ook wel jammer dat ik niet ben gaan kijken…… Hopelijk komt er nog een volgende gelegenheid!

Na nog een uurtje vol concentratie eraan te werken, is de presentatie klaar. Ik maak foto’s van elke dia en stuur die in de groeps whatsapp, kunnen ze makkelijk even kijken en feedback geven. Terwijl ik daarop wacht, start ik met het bekijken van de masterclass van Non Profit Network om meer te leren over fondsenwerving. Eind van de dag herinner ik Bosco nog een keer aan de presentatie en komt hij nog even snel de dia’s bekijken. Paar wijzigingen nog en dan is hij echt klaar.

’s Avonds heb ik om 19.00 uur een Kinyarwanda les én die blijkt tot mijn verrassing samen met Nicole te zijn, een student uit Amerika. Haha, voor ons beiden een verrassing maar was heel leuk! Ik moest mijn speech oefenen voor morgen én zij moest zichzelf voorstellen in het Kinyarwanda. Heeft Munga mooi opgelost. Af en toe verdween Munga uit de meeting, slecht netwerk in Zuid Afrika. Maar konden wij mooi even socializen. Nicole wil Kinyarwanda leren omdat ze straks een jaar onderzoek gaat doen hier. En omdat ze haar master in Amsterdam heeft gedaan, konden we ook in het Nederlands even kletsen. Echt leuk!

’s Avonds rond 22.30 uur is Zalingo ook weer terug vanuit Kigali. Ook fijn!

Donderdag

Ik heb om 09.00 uur de volgende Kinyarwanda sessie, waar Munga de presentatie gaat vertalen in het Kinyarwanda! Zijn idee, en heel waardevol. Ik leer er weer verschillende dingen van én de presentatie kan ik presenteren in het Engels én ze kunnen meelezen in het Kinyarwanda. (het loopt anders maar dat komt straks). We zijn er anderhalf uur mee bezig.

Ik doe dat vanuit mijn eigen kamer én daarna zet ik eerst mijn nieuwe meubeltjes in de slaapkamer. Want vanmorgen ontdekten we een werktafel én 2 stoelen en een kledingrek in de grote woonkamer! Die heb ik om 07.00 uur eerst buiten gezeten zodat de lak nog wat kon uitwasemen. En ik wil ze heel graag eerst in de kamer zetten én de boel weer opnieuw inrichten. Ben er heel blij mee!!

En daarna gauw naar de kids, want het is de grote dag van de sluitingsceremonie.

Bosco en Divine hebben slecht geslapen én lang liggen bedenken hoe ze alle kinderen in het zonnetje kunnen zetten. Hongarije heeft een tijd geleden goodie bags meegenomen, knalgeel tasje met een gele pet, een gele zonnebril én een reep chocola, allemaal van de Raiffeisenbank daar. Iedereen krijgt in ieder geval iets, de kleinsten voor hun aanwezigheid, de groteren een beloning voor het beste in dit óf het beste in dat. Als ik aankom, zijn ze nog met de coaches aan het overleggen wie wat krijgt en waarvoor.

Zalingo wacht ondertussen Nova op, de pianist die uit Kigali komt met de bus én een piano. Hij is precies op tijd om aan te schuiven bij de lunch met de kids.

Daarna gauw alles neerzetten bij de locatie van de ceremonie. We hebben toch nog besloten om uit te wijken naar de tenten aan de overkant, van Dreamland Garden. Een plek waar vaak bruiloften worden gehouden. Die tenten staan daar altijd. Achteraf een goede keuze, het heeft zo meer uitstraling én ook de community kan nu gewoon een bezoekje doen (zonder uitnodiging) én zien wat er nu eigenlijk gebeurt met die kinderen die hier steeds zijn.

De presentatie is een groot succes! Ook al moet het veel mét kunst en vliegwerk. Het soundsystem is van belabberde kwaliteit. De MC (presentator) volgt de agenda niet, waardoor we erop moeten letten dat er geen dingen worden overgeslagen. Mijn speech in het Kinyarwanda verrast de gasten én de kinderen (waardoor natuurlijk iedereen ineens denkt dat ze met mij kunnen praten in het Kinyarwanda). Maar het was heel leuk én goed om het zó te doen. De poging wordt erg gewaardeerd. Ik heb gisteravond Elie nog gevraagd een opname te maken van zijn stem, die mijn speech doet. Vooral voor de uitspraak en te weten wanneer je een pauze hebt na woorden. Lastig is wel, dat Munga én Zalingo én Elie het allemaal anders uitspreken.

Maar toen ik vanmorgen mijn zinnen liet horen aan Zalingo, kon hij ze allemaal vertalen. Dus ga ik niet veel aanpassen aan mijn uitspraak. Helaas heb ik nog geen video van mijn speech! Zalingo heeft gefilmd, maar met zijn eigen telefoon én dat is niet goed gegaan. Nova zegt dat hij me heeft gefilmd, maar op de video’s die hij me stuurt, staat niet mijn speech. Heb nog de hoop op de fotograaf……. Sorry, Munga, ik kan het je nu dus nog niet laten zien.

Mijn presentatie laten we zien op een tv scherm ipv op het projectorscherm dat we hebben geleend. Dat staat te ver af van het podium waar de gasten op zitten én het waait, dus staat het niet strak en is het beeld niet scherp genoeg. We zetten het tv scherm dichterbij op een stoel én de start van de presentatie gaat goed. Ik in het Engels en Zalingo leest het Kinyarwanda voor, want het staat alsnog te ver af van de gasten om het zelf te kunnen lezen. Na 4 dia’s wordt het scherm blauw én is Christopher mijn presentatie kwijt. Verkeerde knopje gebruikt?

Ik kom er ook niet zomaar weer in. Dus improviseren we én gaan de kinderen eerst weer presenteren. Ik overleg snel met Bosco. Ik wil niet weer beginnen én er dan na een paar dia’s weer uitvliegen. Dat kost allemaal weer extra tijd én we lopen al mega uit.

Dus zetten we de laptop op de tafel van de gasten én gaat Bosco het gewoon alleen doen in het Kinyarwanda. Kan hij dat combineren met zijn eigen eindwoord. Goede keuze geweest!

De kinderen maken echt veel indruk met hun presentatie: traditionele dans, karate, acrobatiek, djembé en zingen, theater. Met de blauwe shirts ziet er ook extra gelikt uit.

Na alle speeches en optredens krijgen de kinderen hun beloning én hun schoolspullen en hygienespullen uitgereikt door de aanwezige gasten, waaronder ik.

Er is ook een fotograaf aanwezig, die overal foto’s van maakt. Ik ben benieuwd waar we dat straks gaan terugzien.

Daarna blijven Zalingo en Nova nog wat nummers spelen voor de moeders, kinderen en andere bezoekers én ga ik met de gasten naar onze eigen playground voor de afterparty. Waar tot mijn verrassing de schommel en het duikelrek al grotendeels staan! Ik roep dan ook wauw! als ik het terrein oploop. De timmerman straalt helemaal. En ook de jongens die hem helpen, reageren enthousiast. Ik ga dus eerst gauw foto’s maken en deel ze met Jeanet van de AVES plusklassen. Daarna sluit ik aan bij de gasten. Er is drinken en wat eten: fishfingers, frietjes, brochette en salade. Simpel eten, maar de gasten zijn er gelukkig content mee. Ik neem plaats naast de politie commandant, die in het Kinyarwanda een gesprek begint. Helaas moet ik hem teleurstellen, maar gelukkig spreekt hij ook Engels. Hij is erg onder de indruk en ook de vice major van het district spreekt veel waarderende woorden. Van verschillende kanten wordt er support toegezegd. Top, daar was het om te doen. (schept ook verplichtingen, denk ik).

De hoogste gasten verlaten de afterparty na het eten, maar de rest blijft nog én we komen in een brainstorm terecht. Er zijn tips én ideeën voor een vervolg. Alexi noteert alles keurig in zijn agenda, wordt vervolgd.

Twee van de gasten blijken headteachers te zijn én bieden hun school aan voor een volgend kamp als locatie. Wauw! Dat zou mooi zijn! De TVET, technische school, heeft technieklokalen én daar zouden de kinderen technische dingen kunnen leren. De andere school heeft een bibliotheek én een computerlokaal, ook zinvol! Als we dan ook de “sportvelden” mogen gebruiken, kan alles op één locatie. Ik hoop echt dat dit zijn uitwerking krijgt. Ik moet wel beloven om beide scholen de komende tijd nog te komen bezoeken.

Christopher, die nu dagelijks met de kinderen heeft gewerkt, komt nog met het idee om ook de coaches te trainen vooraf aan een kamp. Ik vind dat een hele goede! De sportcoaches weten wel wat ze doen én ik zie best vaak positieve begeleiding. Met name de rugbycoach, Martin, kan dat goed. Die is dan ook opgeleid door Mary Watkins, een ex VSO collega. Maar ook de karate en acrobatiek coach doen het op een leuke manier. Met hoge verwachtingen, en verwachten ook de inzet van de kinderen.

Maar voor Cristopher en Candide, die geen sportachtergrond hebben, is het lastiger. En…. Als we het zomerkamp uit willen breiden, hebben we meer coaches nodig. Dus een training zou goed zijn, vooraf.

Verder komt er nog een aanbod van een gast om de website en social media technisch te hosten, gratis. En ook de fotograaf is erg onder de indruk én zegt dat hij bij een volgend evenement gratis foto’s komt maken (mits hij geen andere klus heeft).

Er zijn nog wat andere dingen genoemd, maar die heb ik niet onthouden. Gelukkig hebben we de notities van Alexi!

Zalingo en Nova spelen nog wat muziek op gitaar en djembé en de gasten zingen mee. Leuk sfeertje! Daarna gauw naar bed! Morgen naar Akagera park.

Vrijdag

We hebben geregeld dat we om 06.00 uur ontbijten bij Akagera Neighbors. Gewoon simpel, African tea en 2 kale broodjes voor mij, Gingertea en chapatti voor Zalingo. Nova en Christopher schuiven ook aan. Nova gaat weer terug naar Kigali vanmorgen, hij heeft een optreden.

Eén bus is er om 6.30 uur, de ander tegen 07.00 uur. Veel kinderen waren er al vóór 06.00 uur, maar we missen nog Olivier en zijn kids én Jean Claude. Jean Claude is de enige die zomerkamp niet consequent volhoudt. Hij komt maar af en toe opdagen en rent dan na het eten weg. Gisteren was hij wel bij de afsluiten én ik heb hem nog een dag gezien.

We vertrekken om 07.30 uur, uur later dan gepland. De kids hebben er ontzettend veel zin in en de stemming is dan ook uitbundig met het zingen van liedjes. Ik blijf toch een beetje guest of honour en zit dus op stoel 1, vooraan in de bus, naast de chauffie. Zalingo zit net achter de busdeur. Naast mij zitten is geen optie, dan zit je op een klein stoeltje en kun je je benen niet kwijt. Christopher zit daar nu wel, waarschijnlijk denkt hij dat ik vertaling nodig heb?

We pikken coach Martin onderweg op. In onze bus zitten als coaches Olivier, karatecoach Patrick, Divine en Candide. In de andere minibus zitten Bosco, Alexi én acrobatiekcoach Diane. Onze eerste stop is bij het communitycenter, nog vóór het park. Daar krijgen de kids uitleg over de geschiedenis van het park. Ik heb al eerder daarover geblogd, het verhaal blijft bijzonder, je kunt het gewoon googelen. Ik maak eerst een paar foto’s en ga dan buiten kijken en luisteren naar de mensen uit de community die de hele dag dansvoorstellingen geven met muziek en zang. Op deze manier verdienen zij geld, tenminste als de langskomende bezoeker geld in de tipbox doet. Het is een gevarieerd gezelschap van jong naar oud. Ze dansen héél goed, coach Candida doet een dans mee. Het niveau is echt wel hoger dan wat zij nu kan, zegt ze. Dat komt omdat ze het dagelijks doen, volgens haar. Ik stop, namens ons gezelschap, natuurlijk een bijdrage in de pot, in de wetenschap dat deze groep van dit geld moet leven. Doe het wel zo opvallend mogelijk, is gelukt, volgens mij.

Daar sluit ook Jean Claude nog bij ons aan. Die heeft een telefoon gevraagd van iemand en Bosco gebeld. Hij was te laat wakker en bij aankomst waren wij al weg. En Bosco zou Bosco niet zijn, als hij geen motordriver belt en hem de opdracht geeft Jean Claude alsnog naar ons te brengen bij het communitycentrum (toch een rit van 30 minuten).

Daarna gaan we richting het park. Er zijn toch wat gasten mee, die zelf betalen. Het zoontje van Mignon, de kokkin. Broertje Theo van Bosco, die vanmorgen klaagde bij Bosco dat hij niets meer te doen had. Klussen zijn even klaar bij het huis vanwege het ontbreken van materiaal én ik ben de hele dag weg, dus daar hoeft hij ook niet voor thuis te blijven. Hij mag mee, Bosco betaalt voor hem. En Olivier, de Tapping Technique Trainer, betaalt ook voor hemzelf en zijn kids. We hadden al vrij entree voor ze gekregen, maar hij staat erop een bijdrage te doen. Wat natuurlijk prima is! Ik betaal de entree voor de 2 bussen én voor 2 gidsen.

Moussa is afgehaakt, die had toch een betalende klus. En Amoul en Justus hadden ook allebei al een betalende klus. Justus heeft wel een bijdrage gedaan én geld overgemaakt zodat wij voor alle kinderen een appel konden kopen. Amoul zie ik later nog in het park, waar hij met zijn gezelschap op dezelfde plek luncht als ons. Leuk dat hij me nog even kwam begroeten.

We nemen dus 2 gidsen mee van het park. Het idee dat Bosco zelf kon gidsen, mag niet. Er moet een gids aanwezig zijn in elke bus. Wat ik, vanuit veiligheid, wel snap. Het zijn 2 vlotte meiden!

De begeleiding gaat natuurlijk in het Kinyarwanda en ik wil niet dat ze zich ook nog druk moet maken over vertellen in het Engels. Ik ben al 2x hier geweest. De kids zijn het belangrijkste vandaag. Gevolg is wel dat ik in slaap val! We knallen namelijk eerst 100 km naar het noorden, zo snel mogelijk. Omwille van de tijd, we moeten voor zessen weer terug zijn bij de uitgang, is het plan eerst zover mogelijk naar het noorden van het park te rijden én dan op de terugweg de dieren te zoeken. Natuurlijk stoppen we wel als we ergens op stuiten, maar gaan niet op zoek. En omdat er Kinyarwanda wordt gesproken, is mijn aandacht er niet en val ik dus in slaap…….. Eerst vecht ik er nog tegen, ik ben op safari! Maar dan geef ik maar toe. De beleving in een hete toerbus, de chauffeur wil de ramen voorin dicht, is toch heel anders dan in een safaricar met een Engelstalige gids én echt op zoek (op jacht) naar de Big five. Dat had ik van tevoren ook al bedacht. Het gaat vandaag om de kids én die vinden het geweldig! Net als de coaches. Voor Zalingo vind ik het een beetje jammer, maar hopelijk kunnen we nog eens een keer met de safaricar .

We spotten best veel dieren: buffels, waterbok, impala’s, neushoorns, nijlpaarden, olifanten (yes! En al heel erg in het begin), 1 klein girafje, krokodillen, verschillende aapjes. De kinderen genieten volop. Heb een paar leuke foto’s van al die koppies die naar dezelfde kant kijken.

Helaas zijn er ook een paar die beroerd zijn van het gehobbel met de bussen en hangend uit het raam steeds moet overgeven. En wellicht ook deels van de spanning.

Met respect vóór de chauffeurs die met deze grote voertuigen soms over flinke obstakels moeten manouvreren. Mijn touringcar moet bij het begin van het park nog aangeduwd worden door ons! Had al beetje een visioen van een bus die halverwege niet meer verder kon, maar het ging allemaal goed.

Bij de lunch (picknicken) gaat het wat regenen, maar gelukkig duurt dat niet lang.

Om 18.00 uur zijn we terug met blije, vermoeide kinderen. We nemen afscheid van de groep met woorden van Bosco die ze nog eens op het hart drukt deze week naar school te gaan én van de straat weg te blijven. Als je problemen hebt, dat te delen met hem of met Divine. Voor hem zijn kinderen soms best een beetje bang, maar niet voor Divine. Als we de kinderen hebben uitgezwaaid, ga ik nog met hem mee om de chauffeurs te betalen. Als de bussen wegrijden, zijn er toch nog wat kinderen die komen vertellen dat ze opzien tegen de komende week. Niet tegen school, maar tegen de tijd na schooltijd. Thuis is niet echt een plek waar je in alle rust met je huiswerk bezig kan én dus kiezen sommigen ervoor om toch de straat weer op te gaan. Eigenlijk zouden ze na schooltijd met hun huiswerk hiernaar toe moeten kunnen. Ik weet ook dat we niet alles kunnen tackelen, maar ga het toch in de groep gooien volgende week.

Als we echt alle kinderen hebben uitgezwaaid, wordt het Bosco te veel. Hij schiet vol. Tranen in zijn ogen, maar van blijdschap, zegt hij. Ik snap het, het waren 2 hele intensieve maanden voor hem, zomerkamp én Expo en hij is toch de spil van alles. Hij wil morgen alweer van alles, maar ik kom pas maandag in actie, zeg ik. Ga nu eerst maar 2 dagen uitrusten. En ik hoop ook echt dat hij dat doet. Gewoon 2 dagen slapen! Zal wel niet gebeuren…… In Nederland zouden we zeggen dat hij Alle Dagen Heel Druk is. Wat ook maakt, dat hij bereikt, wat hij wil bereiken.

Zalingo en ik bestellen wat eten en drinken bij Akagera Neighbors, we hebben geen zin meer in zelf koken. En daarna lekker op tijd slapen.

Zaterdag

Vrije dag! Die we weer besteden om in rustig tempo te ontbijten, de was én de slaap- en badkamer te doen én te koken voor de lunch. Zalingo doet de was en ik de poets. Gezellig met de hondjes die overal bij willen zijn.

Onder de poets komen verschillende ideeën op voor de laatste 2 weken hier. Waar kan ik mee aan de slag. Ik heb zelf wel een lijstje nu:

1. Een bezoekje in de klas van Marcel, hij is al 13 en zit nog steeds in P2. Bij de afsluiting hoorde ik “moeders” lachen toen Bosco van hem vertelde naar welke klas hij ging. Marcel heeft veel school gemist door zijn straatverleden, maar is ook echt bijzonder. Hij zou in Nederland op het speciaal onderwijs zitten. Ik wil graag zien hoe hij het doet in de klas, heb het idee dat ze niet weten wat ze met hem aan moeten. Misschien kan ik ergens een balletje opgooien dat hij naar ander onderwijs moet. Tijdens de activiteiten hebben we gemerkt dat hij echt 1 op 1 instructie moet krijgen, dan pikt hij best wel wat op. En alleen moet zitten om iets op papier te krijgen óf bijvoorbeeld een armbandje te maken. Met begeleiding.

Zijn verhaal kan ik nu wel delen:

Marcel en David zijn broers. Vader verliet het gezin toen Marcel 2 jaar en David 1 week oud was. Hij is voortvluchtig. Moeder is verstandelijk beperkt, heeft 6 kinderen en kon daar niet voor zorgen. Op een dag heeft ze alle kinderen meegenomen naar de politie én daar gezegd: jullie moeten voor de kinderen zorgen, als ik dat moet doen, maak ik ze dood. De politie heeft haar teruggestuurd. Moeder is blijven proberen voor de kinderen te zorgen, maar sloeg ze vaak. De oudste kinderen vluchtten naar hun oma, maar Marcel en David bleven bij moeder. Daarna is moeder hertrouwd en kwamen de kinderen overal en nergens terecht, en dus ook op straat (dit gebeurt hier vaker: bij hertrouwen wil de nieuwe echtgenoot vaak niet zorgen voor de kinderen van een andere man én moet je dus je kinderen opgeven. Omdat moeders ook in een overlevingsstand zitten en op zoek zijn naar een betere toekomst, laten ze hun kinderen achter).

Zij zijn nu bij onze” moeders”, maar niet in hetzelfde gezin (ik moet het nog wel een keer goed navragen). David wil leraar worden, Marcel piloot (piloti). Marcel liep in het begin van zomerkamp steeds weg na het eten. Maar Bosco heeft een vriend van hem uit de buurt gevraagd hem te gaan zoeken en gevraagd om ook dagelijks naar zomerkamp te komen.

Bartho, de vriend, is een stabiele factor voor Marcel. Leuk joch van dezelfde leeftijd, maar oogt veel ouder door zijn gedrag. Marcel kan natuurlijk ook getraumatiseerd zijn door zijn verleden, maar ik denk dat er meer aan de hand is.

Ik wil het verhaal van Aline opvolgen deze weken, gaat zij nog naar een andere school?

En ik wil portretten van de “moeders” maken én op zoek naar financiële ondersteuning, maar ook naar een trainer/coach voor hen. Die ze helpt met het opzetten van de coöperatie, ze leert over sparen en investeren én wellicht ook nog meer sociaal-emotioneel. Ik heb geen idee waar ik die moet vinden. Zelf steun ik 100weeks en zij werken ook in Rwanda. Ik ga ze gewoon aanschrijven, heb ik bedacht. Collega Daniëlle heeft me op het spoor gezet van een organisatie met microkrediet voor vrouwen. En ik heb de ingang bij Nieuwe Gevers misschien, een Nederlands platform waar ik komende weken een gesprek mee heb.

Zalingo blijft nog even hangen om me te helpen met de vrouwen. Of Bosco moet het samen met mij gaan doen. Maar daar vertellen ze niet alles tegen, denken we.

Maar Bosco zal ook een wensenlijstje hebben. Maandag samen zitten!

Wordt vervolgd!

Je hart breekt….

Zondag

De ochtend rustig gestart met de hondjes, het uitzicht én Zalingo in de keuken voor mijn ontbijt. Hij maakt Rolex. Blijkbaar noemen ze zo patatjes met ei en uien. Eigenlijk moet er ook kaas bij, maar die hebben we niet. Gaat hij meenemen vanuit Kigali. Maar ook zonder kaas smaakt het heerlijk!

Daarna stort ik me op mijn Kinyarwanda; een stukje tekst vertalen, kleurtjes geven (ja, ex-collega’s, ik gooi Zien is Snappen er tegenaan), werkwoorden zoeken en vervoegen. Dat kost me al heel veel tijd! Maar leer er echt veel van.

De volgende opdrachten zijn luisteren naar de tekst, nazeggen, zelf vertellen, audio opnemen en sturen naar Munga, luisteren en opschrijven en daarna ook nog zelf antwoord geven op 2 vragen. Ik hou hier wel van!!

Ondertussen haalt Zalingo slaap in, die heeft de hele avond geboomd met Bosco en nog wat mensen. Blijkbaar komt er donderdag een pianist mee en gaan ze samen optreden bij de afsluiting…..?

Om 15.00 uur wandel ik hem naar de weg. Hij moet met de bus mee naar Kigali. Ik moet hem echt wegsturen op de fiets, hij vindt afscheid nemen vreselijk.

Daarna wandel ik terug en kom Bosco tegen die al vol nieuwe plannen zit voor de afsluiting……. Ga wel weer even bedenken of ik op de rem moet gaan trappen…..

Maar, het district heeft al toegezegd iemand te sturen. Dat is al 1 van de 13 genodigden.

Er wordt hier bij het huis hard gewerkt. Ze zijn nu bezig het hele stuk aan de voorkant te bestraten met stukken natuursteen. Het is echt heel leuk om elke dag weer een verbetering/verandering te zien. Ik denk ook dat Bosco wat pusht omdat de jongelui over een week weer naar school moeten. Ik vind ze echt heel handig en hard werken.

Bosco zag me vanmiddag op de grond zitten met mijn laptop. En zegt dat hij wel een bureautje uit het andere gasthuis gaat halen. In plaats van wachten op de timmerman. Zal hem nog wel een keer moeten herinneren, denk ik.

Maandag

Slecht geslapen! Bobby, de grote hond, heeft van 02.00 tot 04.00 uur lopen spoken op het terrein. Huilen als een wolf, overal rondlopen waarbij er een ketting over de grond sleept (hij loopt los, maar heeft een ketting als halsband met een lange sleep) én komt zelfs een paar keer tegen mijn deur opspringen en krabben. Dat heeft hij nog nooit gedaan. Honger? Kan bijna niet, met de Expo is er genoeg eten voor ze. De kleintjes huilen af en toe driftig mee.

Ik stap er toch op tijd uit, yoga, ontbijt en met mijn tas naar het andere gasthuis. Waar ik in een kleine gastenkamer als kantoor aan het werk kan.

Eerst een uur Kinyarwanda leren. Gerjanne heeft me de tip van StudyGo gegeven, vroeger heette dat WRTS. Heel fijn, dat oefent beter dan de losse briefjes die ik overal laat slingeren.

En nu ben ik aan het werk met het maken van een PowerPoint voor de afsluiting van donderdag. Stukje geschiedenis én wat highlights van kids vóór en na Akagera Good Neighbours.

Heb nu even een korte koffiebreak met een cappucino uit het winkeltje voor aan de weg……..

Net een uur met Bosco zitten praten om de verhalen van een aantal kinderen te horen. Stuk voor stuk zijn ze hartverscheurend! Ik luister ernaar met tranen in de ogen én ook Bosco raakt het elke keer weer als hij ze moet vertellen.

Maar wat een veerkracht hebben deze kids. Ik zie hier alleen maar blije koppies die overal van genieten. Maar de andere kant voor hen is, opgroeien zonder een aanwezige vader en moeder door drank, mentale problemen, hertrouwen en ver weg gaan wonen, drugs, overlijden of gevangenis! Ik heb veel foto’s gezien van de kids die als groep overleefden op straat, mager en ondervoed.

Dit is het verhaal van 2 van onze Akagera Kids. Moeder is weggegaan met het jongste kind, oudste zus is weggegaan om elders te werken, vader komt 2x in de maand thuis, dronken, grote broer gaat vader achterna en dus blijf je met zijn tweeën over. En daarom kook je voor je zusje van 7 als je zelf 8 bent, op een houtvuur en houtskool in het huis van 1 kamer van 1,5 bij 4 meter. Zus woont inmiddels bij één van onze “moeders”, maar jij wil dat niet en dus woon je nog steeds bij je vader die niet voor je zorgt en nauwelijks thuis is. Maar…… je gaat naar school, net als je zus, want AGN betaalt je schoolgeld, je schoollunch én je schooluniform. En je doet het goed, ook al is er geen elektriciteit thuis zodat je je huiswerk niet kunt maken.

Ander verhaal:

Je moeder is ziek door drugsgebruik en bier, ze krijgt ruzie met vader, bezorgt hem een complex gebroken arm. Vader moet 8 maanden in het ziekenhuis blijven en gaat daarna weg bij het gezin. Moeder zit 6 maanden in de gevangenis en krijgt daarna 2 kinderen, allebei van een andere man. Ze houd je van school en stuurt je de straat op om drugs weg te brengen. Maar jij kunt goed leren én je wil ook! Je hebt geen geld voor schoollunch en dus maak je in het weekend schoon op school en krijg je in ruil daarvoor gratis de schoollunch. School vraagt Akagera Good Neighbours of je mee mag doen in het programma. Het is nu het 2e jaar en ben je 20, woon je veilig bij de jongere zus van moeder (nu ook één van onze “moeders” ) en ben je eigenlijk een coach bij ons, haal je je National Exam met goede cijfers en sturen ze je naar de timmeropleiding en zie je je harde werk vervliegen, want je wil graag computer, wiskunde en economie gaan studeren. (Hier heb ik het laatste woord nog niet over gezegd……)

Ik zal de komende tijd ook andere verhalen delen.

Gelukkig hebben 14 van onze kids een Hongaarse sponsor, maar ik vind dat we die wel aan moeten schrijven op het bedrag dat ze sponsoren. Het dekt namelijk niet helemaal meer de kosten.

Eén Hongaarse man sponsort een deel van de zondagse lunch én heeft gezorgd dat er een dermatoloog kon worden ingeschakeld voor de huidziekte van Steven. Die wordt nu niet langer gemeden door klasgenootjes en ja, ook de leraren wilden hem eigenlijk niet in de buurt hebben. Dit manneke heeft zo’n geweldige lach en geniet met volle teugen van het zomerkamp.

Inmiddels hebben we 27 kids en zijn er 13 zonder directe sponsor waar kort gezegd het bedrijf en Bosco/Divine privé geld in steken. Dat kan niet goed gaan, en zeker niet op de lange termijn.

Wat ik hier doe, is met wat éénmalig sponsorgeld iets constructiefs en blijvends geven; djembé’s, workshops, songs, t-shirts, schommel, duikelrek, armbandjes leren maken, boeken, tekenlessen.

Allemaal superleuk en bijdragend aan hun ontwikkeling.

Maar de basis én de continuïteit zit voor deze kinderen in schoolgeld, schoollunches, schooluniform én materialen. En het zondagprogramma met lunch en coaching.

Ik moet dus echt op zoek naar sponsors die maandelijks willen ondersteunen en ik moet aan fondsenwerving doen.

Het programma van de “moeders” moet beter neergezet én begeleid gaan worden. Ze kunnen nu matten en manden maken, leren nog steeds armbandjes en kettingen maken. Maar hebben ook hun eigen taken thuis. Eén van de “moeders” heeft 4 eigen kinderen en zorgt voor 3 van onze kinderen. Ze willen ook nog heel graag leren naaien om nog meer toe te voegen aan hun handcraft voor de verkoop. Er is een naaister in de groep, om het de anderen te leren, zijn naaimachines nodig. En orders zodat ze een bestelling van wat dan ook samen kunnen verzorgen en wat geld kunnen gaan verdienen. En ze moeten het belang daarvan inzien én op de langere termijn denken. Ik kan niet echt communiceren met ze, Zalingo is eigenlijk de beste ingang voor ze. Hij spreekt hun taal, ze kijken tegen hem op en nemen van hem aan.

Het idee van 100weeks zit ook nog in mijn hoofd.

Bosco is de drijvende kracht en heeft een tomeloze energie, lijkt het wel. Gesteund door Alexi en Divine. Maar hoe lang gaat het nog duren voordat hij is opgebrand qua energie? Of geen geld meer heeft…….? En dan zijn alle inspanningen voor niets geweest…..

Ik moet er niet aan denken!!!

Dinsdag

Ik ben met mijn ontbijt bezig (07.30 uur) als er een bericht op de groepsapp komt. We moeten om 10.00 uur mét de kinderen op de Expo zijn. Blijkbaar wilden ze dat gisteravond al communiceren, maar ze konden Bosco niet vinden bij zijn stand. Die was hier bezig met de schooluniformen. Daarna hebben ze geprobeerd hem te bellen, maar zijn batterij was net leeg. En hij heeft na het opladen niet meer teruggebeld. Dat heeft hij pas vanmorgen gedaan.

De kids zijn natuurlijk al bij ons, die beginnen om 07.00 uur. Zeggen dat je niet komt, is geen optie. Het is ook een grote erkenning, het betekent dat Akagera Good Neighbours wordt opgemerkt. Drie hoge pieten hebben in de sluitingsvergadering aangegeven dat ze ons willen zien. Dus dat is goed!

Mijn 1e gedachte gaat natuurlijk naar de kosten! De opening heb ik betaald, ik heb al aangegeven dat ik geen bijdrage kan doen voor de sluitingsceremonie van het zomerkamp omdat ik zelf nu al tekortkom op het budget (Akagera Park meegerekend). Dus dit gaat mij niet lukken.

Bosco komt naar het grote huis om het nog even te bespreken.

Het kostenplaatje komt later wel, nu is het eerst belangrijk om de reis ernaar toe te gaan organiseren. Kinderen stoppen met hun activiteit, gaan zich gauw wassen en omkleden én daarna ontbijt. Bosco belt de busmaatschappij, die in eerste instantie weigert.

Als Bosco hem eraan herinnert dat hij regelmatig een grote klus krijgt, zegt hij: oké.

Ik ben nog thuis en pak twee tassen in; één om mee te gaan met de kids en één om hier te blijven om op mijn laptop te werken. Dan zie ik wel waar ik vandaag terecht kom.

Ik wandel naar Akagara Neighbours en kijk bij de kids. De meeste kinderen zijn zich nog aan het wassen én anderen zitten met een beker pap en een broodje op de grond te ontbijten. Bosco staat te bellen. Als hij klaar is, zegt hij: Poor planning of Africa!

Het is gecanceld! De agenda van de dag is gedeeld met een minister die aanwezig zou zijn en die zegt: Geen kinderen vandaag, die zijn allemaal bezig met voorbereiden voor school volgende week.

Dus ……. bus weer afbellen. Die was nog niet onderweg (zou hier dus te laat zijn) én daarom rekenen ze geen kosten, gelukkig.

Iedereen is wel even van de leg. Kinderen teleurgesteld, coaches moeten weer switchen én wij besluiten om onze meeting van vanmorgen dan om 10.30 uur alsnog te gaan doen.

Mijn kantoortje op de playground gaat Christopher klaarmaken voor de meeting. Ik zit daar eigenlijk nooit, omdat het er erg warm is. Als er een gastenkamer vrij is, zit ik liever daar, met een goede werktafel én een wc bij de hand.

Op de playground zijn ze nu bezig met het graven van gaten voor de schommel! Ik ben niet meegenomen in het overleg waar hij komt te staan. Dus ga ik vragen stellen. Hij komt nu op het veld waar de kinderen vaak met de bal spelen, voetbal of rugby. Dat is wel jammer! Maar voor de andere plekken die aanwijs, hebben zij weer een goede reden om het niet te doen. Te dicht bij de moeders die daar zitten onder een overkapping van zeil óf op de parkeerplek voor gasten met een camper of grote auto. Dat snap ik dan ook weer.

En als laatste nieuwtje nu: Het park is toegezegd! Gratis entree, wel de gidsen betalen én de entree voor de bussen als zijnde een bus. Bosco gaat mee als gids én we hebben 3 opties voor de andere gids. Alexi pleit voor Moussa, een oud werknemer hier die nu voor het park werkt. Hij is wat goedkoper dan de anderen waarschijnlijk. En een muzungu? Zijn grootvader is een Europeaan blijkbaar. Moussa wordt gebeld en zegt ja.

Als hij nee had gezegd, had ik zelf met de andere 2 opties gebeld. Amoul en Justus, die ken ik én ik vind dat ze voor mij en onze kinderen best hun prijs wat kunnen aanpassen. Was vast wel gelukt. Maar nu dus niet nodig.

Het is 10:27 en ik loop zo naar de meeting.

Toch nog even het nieuws na de meeting.

We worden om 11.00 uur gebeld door het district met de vraag waar we blijven op de Expo. Ehm……. We zijn afgezegd? Daar weten ze niets van. Het blijft even de vraag wie er nu gelijk heeft. Er is ook een prijs voor het district dat zich het beste heeft gepresenteerd, heeft iemand ervoor gezorgd dat onze presentatie nu niet te zien is? Nou ja, niets meer aan te doen.

Kort daarna krijgt Bosco een bericht op zijn telefoon en begint te juichen. Een boeking!, zegt Alexi. Maar nee, het is een berichtje van iemand van de Expo. Akagera Neighbours heeft een prijs gewonnen voor de beste stand! Wat zijn ze blij! Er wordt een dansje gedaan. Ik maak half een grapje. Hoe weten we nu zeker dat we niet straks gebeld worden met dat het niet waar is. Ja, zegt Bosco, straks zegt de minister dat het niet klopt. Maar nee, hoor. Even later komt ook een foto van de prijs (een bokaal) binnen. Fijn, zo’n opsteker voor ze! Helaas geen geldprijs, maar wel een erkenning. Dat is ook veel waard.

Nu stop ik echt met deze blog. Ik ga iedereen online registeren voor het parkbezoek en dan verder met de PowerPoint voor de presentatie.

Ik stuur dit naar dochter Ilse die nu vanuit Nederland mijn blog post om te voorkomen dat het in de spam belandt.

Nog een laatste vraag: zou je als je mijn blog leest, dat voor 1 keertje willen laten zien door te reageren onder de blog? Gewoon met een “ik” is al voldoende. Dan heb ik mijn lezers weer een keertje in beeld…… Alvast bedankt!

Verhuisd!

Dinsdag

Het verhuizen kwam vandaag onverwacht, mijn kamer werd geboekt door andere gasten. Ze hadden hem niet vastgezet. Niet eens zo erg want nu was er een stok achter de deur om mijn slaap/badkamer in het andere huis aan te pakken. Ik krijg een filmpje van het sauzen, met de mededeling over een paar uur kun je erin. Ooooh verf??

Ik ga wel eerst even polshoogte nemen, ze gebruiken hier namelijk verf met petrol erin en ik word daar nogal beroerd van. Daarom zijn we ook bij Bethany’s weggegaan, daar rook het dag en nacht naar die verf.

Maar dit is gewoon sneldrogende latex, dus dat is geen probleem. Bosco heeft een extra luchtgat in de kamer laten zetten en timmert er nog een hor voor. Hij hangt gordijnen op, mooi grijs, maar véél te lang! Wordt nog geregeld. Nieuw matras in het bed.

Nog geen kastje, tafel, stoel óf kapstokhaken, komt ook allemaal nog.

Mijn bagage gaat op een fiets die 2x op en neer gaat.

We verhuizen begin van de avond. Daarna nog even terug voor diner in het guesthouse.

Woensdag

Ontbijt doen we ook nog een keertje in het guesthouse en daarna gaan we naar het centrum om wat eten te halen om zelf te koken. Ik ga achter op de fietstaxi, wat de eerste keer was voor mij. Eerder had ik dat nooit nodig. De bikers in Kabarore hebben het vaak gevraagd, maar ik vond het toen prima om een loopje te hebben vanaf het centrum naar mijn huis.

Maar dit centrum is echt veel verder weg, dus stap ik op de fiets. Zalingo gaat zelf op de race/toerfiets van Akagara Neighbors. Er wordt verbaasd gekeken naar die Muzungu die op een fiets stapt, ze is niet bang! Haha, er wordt zelfs een filmpje gemaakt door een fietser achter mij, die het naar Bosco stuurt en die deelt het weer met mij. Toeristische attractie in Kabarondo.

Het is geen marktdag, maar er zijn wel wat vrouwen aanwezig met wat fruit en groente. We kopen het hoognodige: tomaten, uien, eieren, bananen, avocado. De rest komt morgen wel.

In een shopje kopen we nog wat zeep, een grote thermoskan (ik hou van heet water bij de hand te hebben), groene theeblaadjes. Terug bij Akagara Neighbours nog een avocado en chapati.

Ik heb de eer vanavond te koken en ik heb ontzettend veel zin in knapperige chapati met quacemole a la Gerjanne. We brengen alles eerst naar onze nieuwe stek en schuiven dan aan bij de lunch voor de kinderen. Ze weten inmiddels dat ze mij geen groot bord op moeten scheppen. Het is vaak rijst met bonen en een soort groentesaus, soms met een ei erbij. Of bakbananen, waar ik geen fan van ben. Maar…… ik eet alles, niet echt het moment om kieskeurig te zijn, voor de kids is het de enige maaltijd van de dag. Naast de pap met broodje die ze ’s morgens krijgen.

De middag besteden we aan de kids de nieuwe song te leren. Tekst door mijn Kinyarwanda leraar Munga, melodie door Zalingo. Ze vinden het een erg leuk lied, aanleren gaat vlot én dus maken we ook nog een video. Die een aantal keren over moet, omdat sommigen mensen niet snappen dat we aan het filmen zijn en dus tussendoor iets tegen de kinderen zeggen, of een sleutel willen geven, of door het beeld lopen. Maar als we kleine Meta (dochter van Bosco en Divine) de telefoon van Zalingo geven en haar naast mij laten “filmen”, lukt het om het hele lied ongestoord op de video te krijgen.

Daarna hebben we een meeting. Met als grootste punt hoe het zomerkamp officieel af te gaan sluiten én het slotuitje naar het Akagara National Park.

Over de afsluiting van het zomerkamp, doen we 2 vergaderingen. Het is belangrijk om aan de community en de lokale instanties te laten zien wat de impact van het zomerkamp is geweest.

Het is voor veel mensen hier nog niet duidelijk wat Akagera Good Neigbhours nu precies doet en er gaan ook veel roddels rond. Voor Summercamp hebben ze 12 brieven geschreven om (financiële) steun te vragen én op geen van die brieven is een antwoord gekomen! En toch zijn ze gestart. Met hun eigen geld én mijn sponsorgeld. En het district heeft de kosten van verblijf van 1 moeder op de Expo betaald, wat echt niet gebruikelijk is hier. Financiële steun komt helaas toch nog vooral vanuit het buitenland.

We zijn hier ook erg trots op één van de meisjes die haar nationale examen met een goed resultaat heeft gehaald. Doordat ze 3 jaar geleden weer naar school kon door de financiële steun voor schoollunches en schooluniform.

, is ze nu met goede cijfers geslaagd.

Vervolgens gebeurt er iets wat wij in Nederland niet zouden snappen. Je krijgt hier namelijk de uitslag van je examen én je krijgt een school toegewezen. Ze sturen haar naar de vakschool wood technology (timmermans opleiding) maar Aline wil computer, economie én wiskunde studeren……Op basis van haar gehaalde cijfers zou ze overal naar toe kunnen. Maar het systeem bepaalt nu anders. Het zit me niet lekker. Ik heb Elie (mijn Rwandese VSO collega) gevraagd of we dat nog kunnen veranderen. Er is een website waar je kunt solliciteren voor een andere school en Bosco heeft een gesprek aangevraagd met de DDE, de District Director of Education.

Ik blijf maar beetje pushen op het ondernemen van actie.

Het verhaal van Aline, het afmaken van haar secundaire school met goede resultaten, is een goed voorbeeld van de impact die AGN op haar leven heeft. Net als dat de kinderen nu de hele zomer van de straat zijn gehouden, eten hebben gehad én van alles hebben geleerd! Zowel mentaal als fysiek. We gaan dus zeker de afsluiting doen met kinderen, coaches, kids én belangrijke gasten. Met een laag budget. Dus geen tenten, gewoon in de hal, 1 kleine Fanta per persoon én napraten met de belangrijke gasten met 1 brochette en een flesje water of Fanta.

Het is ook wel beetje lastig om niet groot uit te kunnen pakken, maar wat je niet hebt, kun je niet uitgeven. Dan geef je ook een verkeerd beeld af, volgens mij. Zalingo komt nog met het goede idee om in de uitnodiging precies te zetten wat gasten kunnen verwachten.

En ook al hebben we nu flink bezuinigd op de kosten, het budget is nog steeds niet toereikend.

Ik kom voor mijn eigen activiteiten zelf al 200.000 Rwf tekort; €136,--. Ik kan hier echt niet aan bijdragen nu.

Bosco en Divine gaan de helft van het schoolgeld later betalen aan school en dragen nu 100.000 Rwf bij. We moeten nog ergens 100.000 Rwf (€ 68,--) vandaan zien te halen. Dat klinkt als peanuts, maar voor hier is het heel veel geld.

En op het moment dat we zitten te dubben, komt er een boeking binnen op het nieuwe gasthuis. Waar ik nu dus ook woon. Een stel dat 1 nachtje wil overnachten en ze zijn al onderweg…. Ehm…… dat gasthuis is nog niet klaar ??!! Blijkbaar heeft Booking.com het al op de website gezet?!

Dus stoppen we de vergadering en gaat Bosco met het team een gastenkamer daar poetsen en netjes maken. Bijkomend voordeel: een deel van wat de gasten betalen, gaat naar Akagera Good Neighbours. Dus wellicht zijn we wel al ietsje dichterbij.

De kinderen hebben gistermiddag van Zalingo geleerd om armbandjes te maken. Natuurlijk in de kleuren van de Rwandese vlag. Ze vinden het erg leuk en het is weer heel stil, volop concentratie.

Omdat ze het zo leuk vinden, heb ik bedacht dat we ook armbandjes maken voor de kids van de AVES Plus klassen. Om ze te bedanken voor het inzamelen van geld voor de grote schommel.

Terwijl ik dit zit te typen, wordt de stapel armbandjes op mijn tafel steeds groter.

En die schommel gaat er al snel komen. Gisteren hebben Bosco en ik overleg gehad met de timmerman.

Na 3x gevraagd te hebben óf ik niet voor verrassingen kom te staan tijdens het maken, zetten we de prijs vast. Het wordt niet alleen de schommel, maar ook een duikelrek in 3 hoogtes. En hij zegt ook nog toe dat het er staat vóór de opening?! Ik vind dat megasnel, bomen moeten nog gezocht en gezaagd worden én dat hout moet dan ook nog drogen. Maar goed, ik snap wel dat Bosco het héél graag wil laten zien op de opening.

Ik heb ze ook nog het telefoonnummer van Modeste gegeven, de timmerman van Shangi.

Duimen maar dat het lukt.

Ik ga zo even hier de hondjes knuffelen. We hebben ze namen gegeven: Cheetah, Tiger, Simba. De vierde pup houdt zich voorlopig nog ver van ons en de broertjes/zusjes. Dus heb ik bedacht dat we die Shy noemen.

De grote hond hier noemen we Bobby. Die springt met gemak over de muren én heeft zijn eigen route. Twee dagen hier, twee dagen bij Bosco, een dag bij de koe achter de muren.

We proberen ze beetje te trainen met wat commando’s als zit en blijf.

Ze zijn nu zover dat ze voor de deur gaan zitten/liggen. Grappig om te horen dat Theogene (broertje van Bosco die hier ook even woont) nu ook de honden bij naam probeert te noemen en te roepen. Waar hij eerst met verbazing naar ons stond te kijken, probeert hij het nu ook.

*Zaterdag*

Ik neem vrij vandaag! Dus hebben we geen wekker gezet. Zalingo is toch al voor zevenen vertrokken om te gaan hardlopen. Hij komt pas na negenen weer terug, maar wel met een zak mandazi’s. Lekker als ontbijt.

Daarna gaat hij alle was doen, gewoon buiten met de hand, koud water, en wasmiddel dat ze hier OMO noemen, muziekje aan op de telefoon. Hele klus, waar hij wel zeker twee uur mee bezig is. Ook onze schoenen worden grondig schoongemaakt. Ik heb nog nooit zulke witte tennisschoenen gehad, inclusief veters. Ondertussen reorganiseer en poets ik de keuken. Daarna een middagslaapje én om 15.00 uur gaan we naar het centrum om de laatste spullen te kopen. Aardappelschilmesje, 3 bakjes met schroefdeksel voor mijn noten en abrikozen. Een aardappelschiller én 3 kleine schilmesjes. Poederkoffie! , honing, mayonaise (heel belangrijk voor Z), worst, vlees, spaghetti. En een watertap van 20 liter. Normaal gesproken betaal je een bedrag voor de tap en een bedrag voor het water dat erin zit. Ik word gematst, ik mag de tap lenen én hoef alleen het water te betalen. Lief!

Zalingo kookt weer vandaag en laat mij zien hoe ze hier het vlees klaarmaken. Gewoon frituren in olie. Geen succes voor mij, het vlees wordt taai, ik krijg dat niet weg. De groentesaus en rijst smaken wel heel goed. Volgende keer gaan we het vlees koken.

Het is overigens de eerste keer dat ik hier vlees koop. Ik durfde dat nooit aan, maar nu ik binnen ben geweest bij de slager en heb gezien hoe schoon het is, kan ik dat wel vaker gaan doen. Als ik tenminste een goede manier vindt om het klaar te maken.

Mijn vlees gaat dus naar de honden, die er heerlijk van smullen met zijn vijven. Zelfs Shy begint nu mee te doen aan mijn knuffelminuutjes. Bobby is een grote hond, die het liefst op schoot wil.

Hij luistert prima naar mijn Nederlands, geen probleem. Ik heb nu regelmatig 4 honden voor mijn deur liggen en het liefst komen ze binnen. Dat gaan we dus niet doen!

Kabarondo is echt een leuke plek! De shopjes en de markt zijn netjes, de producten zien er goed uit. Dat was in Kabarore wel anders. Maar misschien komt het ook omdat ik daar pas eind van de dag naar de markt kon én nu was ik ’s morgens. Maar ook de shops zien er georganiseerd uit. Vandaag was ik in een shop die je de Rwandese Blokker zou kunnen noemen. Echt heel veel huishoudelijke materialen, netjes geordend op planken. En waar ik ook naar binnen kijk, het is echt overal netjes.

Theogene woont hier tijdelijk totdat zijn school begint én merkt op dat we wel veel spullen kopen. Die heeft nog niet doorgekregen dat we hier wat langer zijn dan de gemiddelde gast. Wanneer we koken, kan hij ook ervan mee-eten als hij wil. En ook de watertap staat tot zijn beschikking.

Ik heb een zitstoel uit de woonkamer gehaald én in mijn kamer gezet. Dat zit toch wat fijner dan steeds op mijn bed of op mijn vloer.

Morgen gaat Zalingo voor 3 nachten terug naar Kigali. Er zijn plannen om een coöperatie van professionele muzikanten op te richten en hij is daarvoor uitgenodigd. Ik zie dat hij daar heel blij mee is. En hij wil zijn huis checken. De landlord is overigens van plan veranderd, hij mag deze maand nog 60K betalen én dan volgende maand 70K. Wat Z. dus niet van plan is, zonder verbeteringen. Als het elke maand een discussie wordt, denk ik dat hij toch uit gaat kijken naar een ander huis. Wel echt heel jammer voor hem, weer verkassen. Maar misschien loopt het niet zo’n vaart. Afwachten maar…….

Hij zal ook wel 2 dagen motor gaan rijden om weer wat geld te verdienen. Hier verdient hij niets, doet het werk met kinderen en moeders vrijwillig. Maar zijn huur en kosten gaan natuurlijk wel gewoon door. …

Morgen dus nog een vrije dag voor ons samen én dan kijken hoe de week gaat verlopen. De afsluiting van het zomerkamp is donderdag en vrijdag is het uitje naar Akagera Park met iedereen. Als er geen kink in de kabel komt ……….

Poging 3 vanuit Nederland

Zaterdag

Ik zit op het dakterras van Nziza View. Net een uur aan mijn Kinyarwanda huiswerk gezeten. Heel voorzichtig beginnen mijn hersenen wat te onthouden. Gewoon maar met verstand op nul de opdrachten proberen te maken. Heb van de 1e 24 werkwoorden nu een spelletje gemaakt op papiertjes. Elke dag maar herhalen en ezelsbruggetjes proberen te vinden.

Ondertussen hebben Zalingo en ik van een songtekst van Munga (mijn online Kinyarwanda leraar) een song gemaakt. Een simpel liedje dat gaat over Kinyarwanda leren en Rwandees zijn. Met een song leer/onthoud ik wel makkelijker. We hebben de song opgenomen op een audio en naar Munga gestuurd. Die ging door het dak!

Nu zit Zalingo in onze kamer de volgende song te maken, voor Akagera Kids.

Eigenlijk willen we alle songs op gaan nemen in de studio. In een redelijke studio (dus niet de slechtste, maar ook niet de beste) kost dat 50.000 Rwandese francs per song! Blijkbaar maakt het dan niet uit hoelang je erover doet. Er zijn nu iets van 12 liedjes, dus reken maar uit: rond de 405,—

Das best nog een heel bedrag.

Ik heb nog niet helemaal duidelijk hoe je er dan daarna ook geld mee kunt verdienen. Op verschillende platforms zetten, zeggen Zalingo en Mike. Het zou mooi zijn als Munga de kosten van zijn song voor zijn rekening neemt.

Het zijn leuke zingbare liedjes in het Kinyarwanda met een boodschap erin, die in scholen én lesprogramma’s gebruikt zouden kunnen worden.

Hoop dat ik ergens dat balletje aan het rollen krijg.

Gisteren lag ik er weer af! Voor de 5e dag diarree en moe. Dus heb ik er een ORS en een diarreeremmer tegenaan gegooid én heel veel geslapen. Niet gegeten, alles stond me tegen. Zijn nog wel ‘s avonds de markt opgelopen om 2 appels en 2 sinaasappels te halen. Dat smaakte wél goed!

Vandaag voel ik me weer een stuk beter. Maar blijf even aan het fruit eten en water/thee drinken. En wat digestive biscuits, die smaken ook goed. De rest laat ik nog even achterwege.

‘s Middags rijden we op de moto naar downtown om materialen voor de moeders te kopen die geld hebben meegegeven. Het is me nog steeds niet duidelijk of dat voor de groep is óf voor een aantal persoonlijk. Laat ik maar even los: er wordt voor betaald.

Daarna rijden we naar het huis van Zalingo, een hele verbetering met zijn vorige huis. Groter, rustige veilige plek. Het is lastig voor mij om aan jullie uit te leggen hoe hij woont. Kale muren, beton op de vloer, lappen voor de ramen (wel schoon en heel, de slaapkamer heeft zelfs een hele kleurige). Slaapkamer heeft een mat met een matras op de grond en wat haken aan de muur. De woonkamer heeft wat plastic op de grond, een lage tafel en 3 krukjes, een klein kastje en een waterfilter. Er is een kleine ruimte om te koken, op houtskool. Een kleine ruimte om kleren te wassen. Een kleine ruimte om spullen om te bergen.

Kaal, maar netjes en georganiseerd. Het toilet, het in de grond, moet hij wel delen met anderen. Er is binnen zijn huis nog een ruimte achter dat toilet, hij heeft de landlord voorgesteld om daar een toilet te maken. Daar is nog geen reactie op gekomen.

Wel wil de landlord nu, na 3 maanden, de huur verhogen! Dan zal hij toch eerst met verbeteringen moeten komen, zegt Zalingo.

‘s Avonds gaan we nog naar een soort van concert. Ik had mijn verwachtingen wat te hoog. Zalingo had een uitnodiging en even avondje muziek had ik wel zin in . We kwamen terecht bij een Iers restaurant, waar buiten een groot podium stond. Dat het buiten was, was wel lekker. Op het podium stond een Engelse zanger op leeftijd, met muziek op de IPad en hij zong dan mee. Wel afwisselende genres; ska, rock, reggae, country. De Rwandese jeugd bleek in staat op alles te dansen. Hij deed me ontzettend denken aan de zanger in Love actually, die een comeback probeert te maken. Ik heb hem ook nog even gesproken: hij woont nu hier in Rwanda, want in Engeland is alles “bad”, zegt hij.

Ik denk dat er hooguit 50-60 mensen waren.

Zondag

We vertrekken vandaag naar Kabarondo, terug naar Akagera Kids.

Ik zit nu dit hier te typen, wachtend op Zalingo die een taxi aan het zoeken is.

Hij moest vanmorgen om 06.00 uur de moto wegbrengen, veilig neerzetten bij een vriend omdat we weer een tijd weg zijn.

Om 07.00 uur was het car free day hier in Kigali, wat betekent dat tot 10.00 uur wegen gesloten zijn. Hij moest dan ook voor een deel lopend terugkomen.

Hij heeft nog wat geslapen en toen inpakken en lunchen.

Ik hoor nu een taxi aan komen rijden……

We gaan dus op weg!

Maandag

We zijn gisteren laat in de middag aangekomen bij Akagera Neighbours. Het lijkt de bedoeling dat ik nog 3 nachtjes in mijn kamer hier slaap en dan verkas naar het andere huis. We zijn er vanmorgen om 7 uur even heen gelopen. Konden even binnen de poort rondlopen. Er zijn 4 puppies, maar er zit weinig enthousiasme in. Drie liggen er op een kluitje, eentje ligt verderop. Geen begroeting, geen geblaf.Als ik wat dichterbij ze op mijn hurken ga, wordt er wel wat gekwispeld, maar ze komen verder niet in beweging. Niet echt een goed teken, vind ik.

Ik kan het huis niet in, ze zijn wat aan het metselen, dichtplakken met klei rondom. Ik merk aan Zalingo dat hij er nog niet zo enthousiast over is. Het idee dat ik daar in mijn uppie ga zitten, staat hem niet aan. Hier vinden ze alleen zijn niet fijn. Maar ik kan hem toch ook niet nog 5 weken bij zijn werk weghouden:

We lopen even door naar het stuk grond van de zonsopgang/ondergang. En daarna weer terug voor ontbijt. Daarna gaat Zalingo kleren wassen en ik kijk bij de kids. Die zijn karate aan het doen. Daarna is er pap en mandazi. De pap is gemaakt van mais, shogun en soya. Ziet er een beetje uit als dikke chocolademelk. Een aantal kids hebben daarna corveetaken. De rest rent wat rond en speelt tot ze terug zijn. En het tijd is voor traditionele dans.

Het been van Marcel ziet er goed uit. De medicijnen doen hun werk.

Ik neem de touwtjes over in het middagprogramma. We gaan een spelletjesmiddag doen. Vorig jaar heb ik spelletjes meegenomen, kijken of ze die nog kunnen. Het is even een dingetje om ze uit diverse dozen te vissen, maar na wat uitzoeken en opnieuw sorteren, zijn we er klaar voor. Christopher helpt me met vertalen van de uitleg en een aantal kids weten het nog van de vorige keer. We doen de spelletjes in een circuit. Steven heeft een Tetris puzzel in handen gekregen. Er zijn er twee, heb ze allebei gewoon aan iemand gegeven. Steven is een echte doorbijter! De kids zijn al met een 3e spelletje bezig en hij probeert nog steeds de puzzel op te lossen. Hij wil ook geen hulp, gewoon het zelf uitzoeken. Ik ben druk met mijn speedscupsspel bezig als hij stralend naast me staat. Gelukt!! Wat een topper!

Het valt me op dat ik bij de meeste kinderen maar 1x iets voor hoef te doen. Ze pikken het snel op.

Ik ga wat eerder weg bij de spelletjes. Mij Kinyarwandales begint om 16:00 uur. Met Munga ben ik een uur bezig met 20 basiszinnen en mogelijke antwoorden te leren. Gewoon simpele zinnetjes. We werken samen in hetzelfde document. Ik typ in het Kinyarwanda, hij corrigeert als het nodig is. En ondertussen stel ik vragen in het Kinyarwanda en hij antwoordt. Het uur vliegt voorbij en we zijn op de helft van het document. Dus gelijk een nieuwe sessie geboekt morgen om 09.00 uur.

Alexi werkt nu aan een verzoek aan Akagera National Park om met alle kinderen én coaches daar een dag naar toe te gaan. We hebben even getwijfeld of alle coaches wel mee moesten, maar na 6 weken zich 100% in te zetten voor het zomerkamp en er nog nooit geweest te zijn, vonden we ook dat ze dat verdienen.

Zij moeten ons vrij entree verlenen, wat ze in hun beleid hebben staan. Het is nog even de vraag of ik als international ook gratis mee mag. En aangezien mijn budget nu al niet toereikend is waarschijnlijk (eerst moet de schommel gezet worden, Bosco moet even flink onderhandelen over de prijs) ben ik continu aan het afwegen of ik dan wel meega. Dat kost me $100. Wat ik als toerist er wel voor over heb, in een goede safaricar en gids. Maar in een minibus....?

Aan de andere kant kan ik het niet maken om niet mee te gaan, geen foto’s te kunnen maken én niet de beleving van de kids mee te maken.

Om iedereen mee te krijgen, hebben we 2 bussen nodig (een grote én een kleine), 1 gids (Bosco kan zelf de 2e gids zijn) én 39 lunchpakketten. Dat zijn voor mij dan wel de kosten die drukken op het budget.

Ik slaap er wel weer een nachtje over......

Vliegende keep

Het is donderdag 22 aug, 09.00 uur. Ik zit op mijn kamer bij Bethany’s dit verhaal te schrijven. Het waait best wel wat vandaag en ik zie net een groot rood laken van de waslijn vallen. Bethany’s is een guesthouse van de kerk. Die heb ik geboekt om dat het op loopafstand zit van het Marriot hotel waar de conferentie was de afgelopen week. En het een stuk goedkoper is dan mijn vaste stek, Tea House.
Vanmiddag check ik hier uit en ga ik verkassen naar Nziza View, het hotel van Jemima en haar man. Jemima is degene voor wie ik inktpotjes mee heb genomen naar Rwanda.
Maar eerst even terugblikken op de afgelopen dagen

Zaterdag

Vandaag is de laatste tekenles van Mike. Deze moet op de ochtend, want de kinderen zijn er vanmiddag niet. En ook morgen, zondag, zijn ze thuis. Om daar hun taken te doen als kleren wasen, koken etc.

Hij gaat om 09.00 uur starten en doet dat even zonder mij. Want ik ben met Christopher bezig een video te maken voor de Expo. De Expo is in Rwamagana en kun je vergelijken met de middenstandsbeurs in Nederland. Plaatselijke bedrijven presenteren zich daar én ook het district (zeg maar provincie) heeft een stand. Daar kunnen we ons als Akagera Good Neigbhours presenteren. Leuk dat het district ons daar wil hebben.
En dan bedenk ik dat het leuk zou zijn als de kinderen daar mogen presenteren. Bosco gaat in overleg én het mag! Vervolgens bedenkt Alexi dat we dan op de heenweg een bezoek kunnen brengen aan de Zippline, waar de bus langsgaat. Een dronestation dat o.a. medicijnen en bloed door Rwanda heen aflevert. Het is gratis toegankelijk, je krijgt een rondleiding.
We gaan proberen dat te plannen in de 2^e week van de Expo, want ik zit zo eerst een week in Kigali voor een 3-daagse conferentie over Early Childhood Education.

Als ik bij Mike ga kijken, zijn de kids druk aan het tekenen. Mike heeft ze een tekening laten zien en daarbij een verhaal vertelt wat hij heeft meegemaakt. Ze krijgen de opdracht een verhaal te tekenen wat ze zelf hebben meegemaakt. Er wordt hard gewerkt met hier en daar een puntje op de tong. Na 2 uur werken, mogen ze het presenteren. Mike geeft doosjes waterverf aan de kinderen die echt los gekomen zijn van de normale tekeningen waar de Rwandese vlag een rol speelt. Hij wil namelijk dat ze los komen van wat iedereen al doet, echt je eigen hart volgen én keuzes maken. Wat belangrijk is voor een artiest.
Daarna mogen ze nog een waterverf tekening maken van een blaadje dat ze zelf mogen plukken in de tuin. Hij laat ze zien hoe je op verschillende manieren je kwast kunt gebruiken. Als al die verftekening klaar zijn, is er een leuk resultaat als je dat bij elkaar legt.

Daarna moet er afscheid genomen worden en dat valt een aantal kinderen beetje zwaar. Er vloeien traantjes. Ik beloof dat ik Mike nog een keer ga meenemen deze vakantie. (Inmiddels gaat dat niet meer lukken, want deze week kwam er een publicatie dat de scholen op 9 september beginnen. Terwijl iedereen dacht dat het eind september zou zijn).

’s Middags wassen we nog even kleren en heb ik een Kinyarwanda les. Die na 30 minuten ophoudt, omdat Munga een hele slechte verbinding heeft vanuit Zuid Afrika. En we eten samen met Bosco en Divine die bij ons aanschuiven.

Zondag
Ik heb Landry gevraagd om ons weer op te halen met de auto. Zalingo gaat toch nog met wat moeders aan het werk op hun verzoek. Maar hij heeft gezegd dat hij er om 10.00 uur echt mee ophoudt, dus ze moeten op tijd komen. Ze zijn rosaries (gebedskettingen met een 2 bedels) aan het maken en ze vinden dat niet makkelijk. Het moeilijkste is een bepaalde knoop maken voor de bedel. Ik heb het zelf niet geprobeerd, maar ik hoop nog een keer zelf aan te sluiten bij de moeders en te kijken of ik het ook kan.
We rijden op de terugweg langs de Expo (ligt op de route) om te kijken waar er dan plek is voor de kinderen om op te treden. Vorig jaar ben ik ook al een keer op de Expo geweest, heen gereden met Zwitserse mensen en daarna met Alexi naar een begrafenis gelopen van een familielid en met de bus terug. Was een hele onderneming. Vandaag is het de kunst Bosco te vinden op de Expo. Die is druk met van alles te regelen. Iedereen is hier nog bezig de stands te vullen. Ik proef de echte honing, volgens de mannen, met de wax er nog in. Smaakt heel sterk en ik vind die wax in mijn mond maar niets. Na een tijdje spot ik Bosco in een stand, druk met regelen. Wachten maar totdat hij beschikbaar. Daarna regelen we samen alles. Ik vind het transport voor de bus veel te duur! Dus belt hij met de busmaatschappij en die zegt toe er 28.000 vanaf te halen.
De mensen van het district vinden het reuze interessant dat ik er rondloop én willen nu dat we bij de openingsdag komen presenteren, dinsdag of woensdag. Ehm, dat is voor mij beetje een probleem, want dan zit ik in Kigali! Volgens hen kan ik best voor 2 uurtjes naar Rwamagana komen? We gaan het zien. Eerst meer afwachten wanneer het gaat gebeuren.
Na al het geregel rijden we naar Kigali waar ik op een nieuwe stek ga verblijven, op loopafstand van het Marriot hotel, waar de conferentie is. Na me afgezet te hebben, wandelen Zalingo en ik de route alvast een keer in het donker.

Maandag
De ECD conferentie! Twiga dukina heeft een stand samen met Teach Rwanda. Een organisatie in Muhanga, in het zuiden van Rwanda. Jan Brown, een Amerikaanse in haar zeventigste jaren, heeft hier een school, waar ze leerkrachten opleidt en totaal anders dan de Rwandese scholen hier onderwijs geeft. Net als Twiga dukina is ze groot voorstander van spelen! Spelen komt voor leren. Kinderen moeten eerst klaar zijn om te leren. Jan en Gerjanne werken vaker samen.
Op maandag wonen we alle toespraken, pannels en discussies bij. Ze hebben hier een headset met vertaalapparaat, wat echt heel fijn is. Goed geregeld!
Liom, een Rwandese oud-collega van VSO regelt alles in de stand terwijl wij in de zaal zitten. Ergens in de middag zegt Jan: is het woord spelen al een keer genoemd?
Nee dus! Maar dat komt op dinsdag verandering in, want dan gaan Gerjanne en Jan een presentatie geven waarin het alleen maar gaat over spelen! En vooral over het stimuleren van linker-en rechterhersenhelft waardoor het brein klaar wordt om lezen en rekenen te leren.
De organisatie bedenkt maandag nog dat Bruno Tayeb van Happy Hearts ook in onze tijd kan presenteren. Lekker handig als je een presentatie van anderhalf uur hebt en je moet die dan ineens delen met een ander. Gelukkig is Bruno een bekende en heeft hij dezelfde visie. Dus blijft het dezelfde presentatie die nu met zijn drieén gegeven gaat worden. Wat dia’s aanpassen om ook Bruno een plekje te geven met zijn Happy Hearts (Montessori kinderdagverblijven en peuterspeelzalen in Rwanda). En ik mag de fotograaf zijn.

Ehm…….. ik krijg een berichtje dat opening morgenmiddag is, om 15.00 uur ……..
Wat ga ik doen?! De presentatie is op de ochtend, dus in principe zou ik ’s middags in Rwamagana kunnen zijn. Dat moet dan maar weer met een auto, want op het busvervoer wil ik niet aan laten komen qua planning. Dus… Landry weer gevraagd een auto te regelen en mijn driver te zijn. Ik ga dan om 13.00 uit Kigali weg, kan dan tussen 14.30 en 15.00 uur in Rwamagana zijn.
Ondertussen zijn Zalingo en Mike vandaag druk bezig t-shirts voor de kids te kopen en te laten bedrukken met het logo en naam. Ze kunnen niet in hun eigen kloffie een presentatie doen, die kleren zijn stuk en vies over het algemeen. En als je een beetje wilt opvallen is een kleurig t-shirt wel fijn.
Ze zijn de hele ochtend al aan het speuren naar iets van kwaliteit, niet te duur en gelijk te kunnen bedrukken. Om 13.00 uur hebben ze het voor elkaar. Als ik betaal (help, mijn budget!) is het over 5 uur klaar. Dan gaan we dan maar doen, we hebben het nu morgen nodig. Zalingo kan om 19.00 uur de shirts halen.

Na de conferentie zijn we rond 18.00 uur klaar in de stand en lopen we naar New Cactus, een Belgisch restaurant, waar we hebben afgesproken met Doutzen, Gerrie en Jan Willem. Nederlanders die hier al jaren hun werk hebben.

En daarna het bedje in. Mijn darmen vinden al dat eten van het Marriot (heel erg lekker en heel veel) en New Cactus niet zo leuk, helaas….

Dinsdag
Ik ben heel op tijd in het Marriot én ga eerst de stand even weer in orde maken. Alles wat was opgehangen, ligt op de grond. Daarna weer de grote zaal in voor nieuwe panels en discussies. We zijn de 1^e dag al op X (Twitter) belandt met een foto van Gerjanne en mij samen aan het praten in de zaal. We vallen natuurlijk ook erg op….
Het programma loopt voor de verandering (niet dus) weer mega uit én hoop ik maar dat ik toch nog alles van de presentatie vast kan leggen voordat ik weg moet.
Dat lukt nét! De presentatie was echt mindshifting voor de aanwezigen, altijd leuk. Na 114 foto’s te hebben gemaakt en het tijd is voor de vragenronde, pak ik mijn spullen in en loop naar de parkeerplaats waar Landry en Zalingo staan. Overigens was er maar 50 minuten beschikbaar in plaats van 90 minuten….

We rijden eerst nog langs de supermarkt waar ze volgens iedereen de lekkerste samosa’s verkopen. Ik heb trek en mis nu de lunch in het Marriot. Dan door naar Rwamagana waar iedereen al is. Ik heb tussendoor -tig foto’s en filmpjes gekregen van de busreis, gezellig zingen met de djembé’s tussen je benen én het bezoek aan de Expo. Er was eerst wel veel stress, want Zalingo heeft vanochtend de shirts meegeven aan de bus (die vervoert dus ook post en pakjes), maar die heeft flink veel vertraging! Het lukt allemaal op het nippertje.
Ik word door Bosco ontvangen als een minister. Snel ook een blauw tshirt aan en dan begint het wachten. Het protocol stuurt je van het kastje naar de muur, de éen zegt hier gaan staan met djembés en de ander stuurt je weer naar een andere plek. Soms luisteren we, soms niet. De vice-major loopt met fotografen en camera’s langs alle stands en krijgt daar uitleg. Ik krijg instructies van Bosco wat ik allemaal kan zeggen als ik de microfoon krijg. A. ik hoef die microfoon niet (ze kunnen zelf heel goed het verhaal vertellen) en B. de kinderen moeten djembé spelen. Dus als ik toch dat ding in handen krijg, kondig ik de kids aan.
Het loopt anders, want later bedenk ik dat de kids kunnen gaan spelen als het gezelschap uit de tent naast ons komt. En zo gebeurt het ook. We beginnen enthousiast, ze blijven even staan om te luisteren én lopen dan de tent in. We maken zo zacht mogelijk het lied af.

Hierna volgt nog een officieel gedeelte. Iemand van het protocol dirigeert de helft van ons de tent in, een ander zet ons in het gras naast de tent én ik moet van een ander op de 2^e rij in de tent gaan zitten, achter de belangrijke gasten. Sorry, dat doe ik ook anders. Ik haal de helft van de kids uit de tent en we gaan allemaal naast de tent in het gras zitten. Als iemand komt zeggen dat ik die tent in moet, ga ik dat wel doen, maar het lijkt erop dat ze het hebben losgelaten. Gelukkig worden de speeches (in het Kinyarwanda) afgewisseld met live muziek, goed plan.
Zalingo probeert ondertussen nog een optreden van de kids te regelen. Er is er één die er geld voor wil hebben, dat gaan we dus echt niet doen. Later, om 19.00 uur, als ik alweer op de terugweg ben naar Kigali, krijgt Zalingo een telefoontje van een ander. De kids mogen het podium op. Haha! Die heb ik om 18.00 uur naar huis gestuurd met de bus, al een uur later dan we wilden.

We zijn vanmiddag nog even teruggeroepen naar de stand van het district voor het maken van foto’s en de vice-major kwam toch nog even naar het verhaal luisteren. Verteld door Divine, waar ik dan weer de foto’s van heb gemaakt. En ze nog wat karate hebben laten zien. Ons doel is bereikt.
Ik ben ook nog met Bosco naar een hotel gereden in opdracht van het protocol, to be with the honourable guests. Daar mochten we aanschuiven voor brochettes en potatoes. Helaas was Zalingo toen bezig met regelen, dus die kon niet mee.
Snel naar bed, klaar voor morgen.

Woensdag
Laatste conferentiedag! Het is een halve, maar dat zal wel weer uitlopen.
In de ochtendsessie komt er vanuit één van de panelleden een goed en gepassioneerd verhaal wat wél de kern raakt van spelen. Waarop Gerjanne de microfoon vraagt en nogmaals een pleidooi houdt om uit te leggen dat Early Learning niet betekent dat kinderen van 3 moeten leren het alfabet en cijfers op te dreunen. En dat valt op en wordt ze daarna geïnterviewd door RBA, de Rwandese televisie. Met de camera! Met een uitzending ’s avonds in het Rwandese journaal.

Na de conferentie, die dus inderdaad toch weer uitloopt, moet Gerjanne van alles regelen in town en ik ga mee. Daarna snel naar huis lopen, opfrissen en door naar de volgende eetafspraak met Gerjanne en 4 andere Nederlandse vrouwen. Mijn guesthouse staat in een hele rustige buurt en ik was benieuwd hoe snel ik een motor kon krijgen om naar Caiman, het restaurant, te gaan. Ik vraag een tip van de receptioniste naar welk kant ik moet lopen en op haar aanwijzingen heb ik binnen 2 minuten al een moto. Wel later dan gepland, wat er was tussendoor nog een videocall met Jasper, die nieuw werk kan krijgen, op Bonaire. Leuk!
Zalingo haalt me na afloop op.

Het is nu inmiddels 13.23 uur, na inpakken, nog weer een uurtje slapen en de blog afschrijven, ga ik hem nu posten en dan verkassen.

Tot blogs!

Harten en hartbrekers

Het is vrijdagmiddag 13.00 uur en ik zit in mijn kamer deze blog te schrijven omdat het pijpenstelen regent. Het licht valt ook net uit, dus is er geen elektriciteit. Af en toe floept het aan, maar ook weer uit.

Woensdag

Na mijn Kinyarwanda les ben ik bij de lunch met de kids. Daarna leert Zalingo ze het lied Ntukiheze wat betekent Don’t give up.

De strekking is dat iedereen uniek is en een talent heeft. Dat je niet hetzelfde hoeft te kunnen als een ander, maar je eigen talent mag ontdekken.

Gerjanne heeft het onderwerp aangedragen, Zalingo heeft er een lied van gemaakt.

In een halfuurtje hebben ze het lied onder de knie.

Daarna geeft Mike zijn tekenles. Het eerste deel moeten ze met sjablonen drie vormen tekenen en inkleuren. Een ander onderdeel is ze leren hoe ze met waterverf kunnen verven. Hij heeft er een leuke opdracht bij.

Met sjablonen tekenen ze een groot en een klein hart. Het kleine hart is voor jezelf, het grote hart is voor iemand waar je van houdt. Leuk!

Ergens tussendoor heb ik nog een overleg met Bosco over mijn visum, de schommel (beginnen we mee na mijn Kigali week), een werkbaar schema voor Divine waar ze met kinderen én de moeders werkt, social media én hij heeft het idee om een ECD centrum (peuterspeelzaal) neer te zetten bij de community waar zijn ouders nog steeds wonen. Er is nu alleen nog maar land daar, dus is het het vanaf de grond opbouwen.

Na het eten maak ik met Zalingo een avondwandeling.

Donderdag

Bij het wakker worden, is er iets mis. De kamer draait om me heen. Ik doe voorzichtig een poging om op te staan, dat lukt maar amper. Zalingo is aan het hardlopen. Ik wacht dus maar tot hij terug is voor een nieuwe poging. Het lukt me met zijn hulp het toilet te bereiken en daarna buiten op het bankje te zitten. Ik heb wel trek dus laten we het ontbijt naar het bankje brengen. Het smaakt me goed, maar het draaien gaat niet echt weg. Dus duik ik daarna mijn bed weer in. Ik slaap tot 11.00 uur. Daarna is het draaien weg, maar heb ik wat hoofdpijn.

Dus paracetamol en ga ik toch iets eten met de kids. Dat zijn wat minihapjes voor het idee. Wat ik niet eet, eten de kinderen wel op. Daarna blijf ik nog om foto’s te maken van het weggeven van de harten. Dat is echt leuk! Je ziet dat deze kinderen een band met elkaar hebben. Die is ontstaan doordat ze met elkaar moesten samenwerken bij het stelen op straat. Samen krijg je meer voor elkaar. Nu zie je dat ze die band ook steeds meer in het positieve aangaan. Ze zijn hard voor elkaar, maar dit kunnen ze ook.

Passie, die als eerste door Bosco en Divine van de straat is gehaald, is een ontzettende boef en laat stoer gedrag zien. Hij schroomt niet om een karatetrap uit te delen als hij boos is. Maar hij zit al vanaf mijn eerste

bezoek in mijn hart. Als we met een tekenopdracht bezig zijn, zie ik dikke tranen over zijn wangen glijden. Hij huilt in stilte. Ik sein Divine in. Het blijkt dat zijn geverfde hart er niet is en hij die dus niet weg heeft kunnen geven. Ik heb dat helemaal gemist bij het foto’s maken. Mike heeft de oplossing. Als je opdracht klaar is, verf je een nieuwe. Je ziet hem hard werken om ook het hart nog te kunnen doen. Als het hart klaar is, gaat hij op zoek naar de kokkin. Het hart is voor haar, omdat ze elke dag kookt voor de kids.

Zo lief!

Hierna duik ik mijn bed weer in tot het diner en daarna ook weer vroeg onder de lakens.

Vrijdag

Ik word goed wakker! Ga gelijk even 20 minuten oefeningen doen en onder de douche. Dat heb ik de afgelopen dagen ook niet echt gedaan. Er moet wat meer beweging komen om me goed te blijven voelen.

Ik werk de hele ochtend aan de foto’s en video’s voor de Expo. In Rwamagana begint zondag de Expo die 17! dagen duurt.

Bosco moet daar staan met Akagara Neighbors voor het eten/drinken. We hebben bedacht dat we ook Akagera Good Neighbors daar willen presenteren. Het is goed om te laten zien wat we hier doen aan het district én we hopen iets van fundraising te kunnen doen. Geen idee of dat werkt hier in Rwanda, maar we kunnen het proberen.

Na vanavond nog lang te hebben gebrainstormd met elkaar lijkt het er zo uit zien.

Christopher (één van de coaches, die trouwens gisteren vader is geworden) maakt een video van Akagera Neigbors én een van Akagara Good Neigbors die de hele dag afgspeeld kunnen worden in de tent van USAID. Ik heb vanmiddag wat interviews opgenomen met 2 kinderen en 2 moeders. Ik had 5 vragen bedacht en met ze voorbesproken. Hoe hun leven was voor Akagera Neighbors, wat er is verandert, wat ze leren in het zomerkamp, wat hun favoriete activiteit is én wat hun droom voor de toekomst is. Daarna konden ze hun verhaal in het Kinyarwanda voor mijn camera vertellen. Je hart breekt als je hoort waar ze vandaan komen. Muzungu (hij heet Muzungu, ik ben een Muzungu) zegt als ik zeg dat het geen lang verhaal hoeft te zijn, maar hij kort kan vertellen, dat zijn verhaal écht een lang verhaal is. Er is al heel veel gebeurd in zijn jonge leven (volgens mij is hij 13 jaar) Ik ga die verhalen nog wel eens beschrijven. De moeders vertellen kort over de coöperatie en laten zien wat ze bij ons maken.

Van alle kids maak ik nog een video van het lied because of education waarin ze zeggen wat ze willen worden. Soldaat, dokter, leerkracht, journalist, zanger, vertaler, boer, piloot. Passie wil dominee worden.

We willen de moeders 1 of 2x meenemen zodat ze daar hun spullen kunnen maken en verkopen en hun verhaal vertellen. Of elke dag 1 moeder.

Moeten wel ergens budget vandaan halen voor transport en eten. Rwamagana is een uur met de bus.

Zalingo gaat 1 dag mee als MC, dat is iemand die met de microfoon anderen gaat informeren. Soort dj met een boodschap.

Mike gaat schilderijen geven voor de verkoop en een deel van de opbrengst gaat naar Akagara Good Neighbors, leuk idee.

En….. ik bedenk net dat het ook leuk zou zijn als we op de dag van Zalingo de kids kunnen laten optreden met djembé, acrobatiek, theater etc. Ook hier moeten we budget voor zien te vinden. Vervoer en eten/drinken. Maar het zou een hele belevenis voor ze zijn!

Ik heb waarschijnlijk nog budget over na het bouwen van de schommel en een 2e week voor Zalingo (verder met de moeders én de kids willen ook heel graag armbandjes maken). Maar ik wil daarvan ook heel graag met de kids naar Akagera Park. Op de vraag waar ze naar toe zouden willen, kwamen ze met 4 dingen. Het Convention centrum in Kigali of het parlement, het Kings Palace in Nyanza óf Akagera Park.

Aangezien het Akagera Park praktisch de achtertuin is hier, is dat het meest haalbare. Het zal waarschijnlijk ook de enige keer zijn in hun leven dat ze het kunnen bezoeken. Het park heeft al vrij entree beloofd, we moeten wel vervoer en eten/drinken regelen. De gidsen zullen waarschijnlijk voor een kleine bijdrage meegaan.

Ik kan dus helaas niet garanderen dat er ook genoeg geld over is om moeders en kinderen een dag naar de Expo te krijgen. Wellicht kan ik voorschieten én dat terugkrijgen als de Expo ook iets oplevert.

Nog maar even over sudderen.