Financieel verslag van djembé project en hoe verder?

Het is 3,5 week geleden dat ik op woensdagmorgen weer op Schiphol stond.
De terugvlucht ging niet helemaal van een leien dakje......

De laatste twee uurtjes in Tea House had ik gezelschap van Zalingo. De taxi die ik had besteld voor 17.00 uur stond al om 16.30 uur met de kofferbak open naast de receptie. Helaas voor de taxichauffeur moest hij echt nog een half uur wachten. Ik had even geen zin om al om 16.30 uur te vertrekken en heel lang op het vliegveld te wachten.
Ik ben om 17.00 uur ingestapt én reed net de straat uit toen er een bericht kwam van KLM: vertraging! Van bijna een uur. Jakkes!

Omdat er maar een paar incheckbalies zijn op Kigali airport, moest er buiten gewacht worden om in te checken. Per vertrekkende vlucht werden we toegelaten. Nou ja, dat levert weer een paar leuke gesprekken op. De meeste mensen die met mijn vlucht mee moesten, waren Amerikanen die terugvlogen. Die hebben een hele lange reis voor de boeg, rond de 24 uur. Overstappen in Amsterdam.
In de lucht werd de vertraging gelukkig wel weer ingehaald. Ik heb een groot deel van de vlucht geslapen. Naast mij lag een joch van een jaar of 8 gezellig tegen me aan. Hij was onderdeel van een groot gezin en vader die naast hem zat, was druk met iedereen in toom te houden. Ik kon helaas niet met ze praten, kon ook niet achterhalen waar ze vandaan kwamen óf naar toe moesten. Het was, denk ik, de eerste keer dat er gevlogen werd. Met handen en voetenwerk heb ik een paar keer moeten voordoen hoe het tafeltje, de veiligheidsgordel én film kijken of spelletje doen werkte. In Amsterdam stapten ze uit. Jammer dat ik het verhaal niet weet.

Eenmaal op Schiphol begon het wachten op mijn koffer....... Gelukkig stonden er nog een paar mensen van de vlucht te wachten, dat schept een band. We hebben 2 uur moeten wachten! Wel heel sneu voor een jongedame die door moest naar de States, maar niet gelijk door wilde, maar een overnachting in Amsterdam had geregeld. De tijd die je rond wil kijken in Amsterdam, werd nu verspild aan wachten op je koffer. We zijn samen 3x teruggeweest naar de helpdesk, waar steeds werd gebeld met het bagagepersoneel dat er van overtuigd was dat de koffers er echt aan zouden komen. Tijdens het wachten bij de band heb ik een deja vu. Ik zie ineens Finn (van mijn vorige bezoek in mei) een duik nemen op de bagageband. Huh? En meteen zie ik ook Mats, Rebecca en Stefan naast de band lopen. Mega toevallig weer!
Ze blijken net uit Amerika te komen waar Rebecca voor haar werk naar toe moest en het gezin heeft meegenomen.

Arme ophaalploeg, die staan al twee uur in de wachtstand. En wat ik al dacht, Marloes is niet alleen. Kleindochter Nine is mee én ook Ilse is mee. Gezellig! Het kleine dametje zorgt voor hilarische momenten omdat ze met mijn koffertje wil lopen en doet alsof ze dagelijks rondloopt op die grote luchthaven.

Inmiddels ben ik al weer 3 weken aan het werk! Dat haalt je rap uit de Rwanda sfeer én dat is op zich goed.
Maar Rwanda is voor mij steeds meer onderdeel van mijn leven én dus is er vaak contact met de mensen daar.

Voor de sponsors heb ik het één en ander op een rijtje gezet. Wat een succesverhaal was dit project!
Van het ingezamelde geld hebben we 10 djembés kunnen laten maken en het benodigde transport betaald van Kigali naar Shangi. Zalingo ging op vrijwillige basis mee (zonder betaling) maar gelukkig konden we zijn reis betalen (heen en terug) en zijn verblijfskosten (kamer en een dagvergoeding voor eten en drinken). Hij heeft ongelofelijk genoten én werd gelijk opgenomen door de coaches. Hij heeft echt vrienden gemaakt daar.
Verder hebben we 10 djembékrukjes laten maken én Mutayoba een paar keer betaald voor zijn aanwezigheid om djembé te leren spelen als compensatie voor gemiste inkomsten als motordriver. Zodat hij ook met de kinderen kan spelen als djembécoach.
Zalingo heeft een extraatje gekregen als compensatie voor zijn gemiste optredens.
En er is nog geld over! Daar willen we traditionele kleding van kopen voor de djembéspelers (gelijk aan de dansgroep) en planken voor aan de muur om de djembé's op te bergen. En we willen graag hoezen laten maken zodat ze niet beschadigen tijdens vervoer. De kleermaker heeft daar vast een goed idee voor. Zalingo moet nog 1 djembé komen brengen en dan kunnen we nog een keer zijn buskosten en een paar dagen verblijf betalen. Hij wordt gemist én hij mist de kinderen ook.
Lieve sponsors, jullie bijdrage heeft een enorme impact gehad!
Op de kids, de coaches, de gemeenschap en op Zalingo. Nogmaals ontzettend bedankt!

Een week na Zalingo's thuiskomst blijkt de manager van de club waar ze elk weekend speelden een andere band te hebben geboekt en zit iedereen van de band zonder werk. Hij is dagelijks druk aan het zoeken en af en toe lukt het om een optreden te krijgen.
Hij maakt zich echt zorgen omdat het regenseizoen er aan komt en er dan waarschijnlijk minder toeristen zijn én de clubs minder bezocht worden. Daarom probeert hij ook andere bronnen van inkomsten te vinden door o.a. sieraden te maken en te verkopen.

Over 5 weken vlieg ik voor anderhalve week terug naar Kigali.
Om Zalingo te zien. En om te kijken of we een plan kunnen maken om zijn inkomsten wat stabieler te krijgen. Hij zou muzieklessen kunnen gaan geven óf zijn songs op kunnen nemen in een studio én via Itunes daar wat inkomen uit te halen. De brainstorm is gaande.
Ik ga mijn regenjas die bij Akagera Neighbours ligt,ophalen! Alexi heeft bedacht dat zij ook djembés willen én djembélessen van Zalingo. Er is nu nog geen budget, maar er zijn plannen om in de meivakantie de coaches te trainen, dus wellicht kunnen we daar verder over praten.
En ik wil graag bij Het Nest gaan kijken, de Nederlandse school. Plan was om ook bij Elie te kijken op de internationale school, maar helaas hebben zij dan ook vakantie.

Voor Gerjanne neem ik weer extra koffers mee met materialen die nog bij haar ouders staan. Die ga ik dit keer niet naar Shangi brengen, maar misschien is Gerjanne zelf in Kigali én anders zijn er vrienden waar koffers kunnen staan totdat ze die kan ophalen.
Mocht er iemand een niet in gebruik zijnde goed werkende smartphone hebben liggen, dan neem ik die ook graag mee!!
Laat het me dan weten!

Laatste dag….

Gisteren.

Het zit er bijna op.

Vier weken Rwanda, nog 1 dagje te gaan.

Ik ben echt aan het afkicken en laat alles nog eens de revue passeren. In mijn hoofd en met de foto’s.

De vier weken leken wel vier maanden en dat is ook prima! Straks eerst nog een paar daagjes vrij en dan begint het nieuwe schooljaar. En ook daar heb ik zin in.

Ik ben wel benieuwd hoe snel ik de draad op kan pakken. Maar nu het al voor de derde keer is, gok ik dat het best snel zal gaan.

De dag verloopt rustig, het is erg warm in Kigali en ik lig dan ook regelmatig lekker op bed met de ventilator aan.

Aan het eind van de middag staat een ontmoeting met Zalingo’s familie gepland. Eigenlijk zouden we dat alleen met zijn dochter doen, maar om zijn zus met haar dochters dan niet mee te nemen, is voor hen niet leuk en ondankbaar. Dus komen ze met 5 moto’s naar Remera,. Het duurt nogal lang voordat ze arriveren. De dames willen overal foto’s nemen onderweg. Net als ik op het punt sta een berichtje te doen of het plan verandert is, appt Zalingo dat ze in Kisimenti zijn. Ik heb géén idee wat of waar dat is. Eigenlijk ben ik hier in Kigali altijd op doorreis. En ga ik de stad niet in.

Ik loop dus op aanwijzingen van het personeel hier eerst compleet de verkeerde kant op. En kom bij café Camilla terecht. Ik zie geen Zalingo familie, dus bel ik hem op. Ik ben veel te ver gelopen! Dus loop ik terug en hij loopt me tegemoet. Ik ben zo druk met de route op mijn telefoon dat ik hem bijna voorbij loop. Maar gelukkig had hij me al gespot.

Kisimenti blijkt inderdaad heel dichtbij te zijn, aan de overkant van de straat achter Tea House en is een gebied met veel restaurantjes. Ik zie gelijk al veel westerlingen lopen. Grappig, dat zie ik verder nooit. Ik word ook door al die mensen begroet, dat dan weer wel.

Nu is Zalingo zijn familie kwijt, dus dat wordt weer bellen. Ze blijken verderop in de straat op een terrasje te zitten.

Iedereen is blij om ons te zien, maar een gesprek voeren is lastig. Alleen de oudste dochter van zijn zus spreekt Engels en dat is een vlotte meid die gelijk praat. De anderen praten alleen Frans. Dat betekent dat Zalingo moet vertalen.

Gaandeweg ontdooien ze wat en dan gaat uiteindelijk ook Savannah, zijn dochter, proberen Engels te praten.

Zijn zus zorgt al 13,5 jaar voor zijn dochter en daar is hij haar zeer dankbaar voor.

Landry videobelt ook nog even, zij spreken elkaar elke dag. Ze zijn allebei rasta en zo te horen zeggen ze alleen “yeah man” tegen elkaar! Maar hij belt dagelijks, begrijp ik. Meestal alleen om even hallo te zeggen, in de zin van: ik leef nog. Voor Zalingo wel leuk om te laten zien dat hij nu iedereen bij zich heeft.

Als een goed Rwandees stuurt hij de familie alvast vooruit naar de moto’s en loopt met me mee naar het hotel.

We hebben de laatste week veel contact gehad. Ga hem missen!

Vandaag.

Nu is het echt de laatste dag. Ik kan mijn kamer vandaag gelukkig nog gewoon houden.

Vanmorgen nog een leuk gesprek met Hélène, een Nederlandse die in Duitsland woont en hier met man en zoon in Rwanda studieweken voor Duitse studenten organiseert op de beroepsscholen waar je een vak leert. Leuk! Zij zegt: dat is voor 48% belangrijk voor de Rwandese studenten die zo meer vaardigheden opdoen, maar 51% voor de Duitse studenten die hier zóveel leren door de onderdompeling in de Rwandese cultuur en mentaliteit. We wisselen onze contactgegevens uit. Je weet nooit.

Nu druk met inpakken; niet de leukste klus……… Zalingo probeert nog langs te komen na voor zijn familie te hebben gezorgd.

Om 5 uur komt de taxi me halen voor het vliegveld. Om 20.30 uur vertrekt mijn vlucht om na 11 uur en 50 minuten weer op Schiphol te staan.

Tot ziens straks in Nederland!

Terug naar Kigali

Weer op tijd wakker! Ik app met Zalingo, die een plan had om in Kayonza te zijn vanmorgen en dan ‘s middags samen naar Kigali te reizen. Maar dat gaat niet door, dus kan ik mijn eigen plan trekken.

Ik neem afscheid van Anotschka en Igor. Igor, zo klein als hij is met zijn 6 jaar, is een perfecte gastheer. Zijn ouders zijn al weer aan het werk. Hij regelt mijn koffertje naar de voordeur, zorgt dat de deur van slot komt. Hij vertaalt wat zijn zusje zegt. En in keurig Engels neemt hij afscheid. Ik geef ze allebei een grote stuiterbal. Ik ben helaas niet voorbereid op de aanwezigheid van Passie, één van de straatkinderen. Ergens onderin mijn koffer is nog wel een 3e stuiterbal.

Ik loop met mijn rugzak én koffertje naar Neighbours. Het is rustig op straat, in de kerk waar ik langsloop wordt al uit volle borst gezongen.

De eerste die ik tref is Bosco, die eindelijk een klein beetje tijd heeft om te kletsen.

Ik vraag hem ernaar dat ik zie dat ze weinig thuis zijn. Dat klopt, ze werken allebei heel hard, met name om voor de beide kids een goede opleiding te kunnen betalen. Ze zitten op een private school, van een Amerikaanse dame. De “schoolfees” liegen er inderdaad niet om.

Bosco’s ouders waren farmers, een arme familie. Zijn secondary school heeft hij kunnen doen door steun van een NGO.

Daarna is hij gaan werken voor die NGO, en in de weekenden deed hij dan de University. Doorzetter!

Nu werken hij en Devine keihard in hun eigen bedrijf, helpen ze de straatkinderen én hebben ze een eigen NGO om de buurt te helpen. Ze willen ook anderen dezelfde kansen geven die ze zelf hebben gekregen.

Bijzonder stel mensen dit!

En ze doen dit samen met Alexi.

En die sluit weer aan bij mijn ontbijt.

We brainstormen een eind weg. Er ontstaat een idee om in de meivakantie het team te trainen in pedagogiek, rekenmaterialen én spel zodat ze zelf in de zomervakantie een Summer Bootcamp kunnen organiseren. Hij denkt dat ouders hier wel voor willen betalen……..?

Ik tip hem het feit dat scholen nu BLF materialen hebben die ongebruikt in een kast liggen. Misschien kan hij zo’n kast bemachtigen? Er zitten headteachers in de NGO, dus wie weet. Het steekt mij én hem enorm dat dat materiaal nu ligt te verstoffen. Alexi is zelf ook leraar geweest (o.a. van Elie) en heeft in mijn ogen een mooie kijk op het leven. En op leren.

Hij wil ook heel graag 2 djembé’s! Lea gebruikt nu een tafel als djembé. Ik moet maar eens polsen hoeveel puf Zalingo heeft om er nog 2 te maken. Betaald uiteraard, zegt Alexi.

Misschien kan Zalingo dan ook mee in de meivakantie? En Mieke?

We gaan zien wat er terecht gaat komen van deze plannen. Samen erover dromen is in ieder geval leuk.

Na het ontbijt reken ik af. Ik hoor bij de familie, zeggen ze. De prijs slaat dus nergens op, ik ben voor 3 nachten en al het eten 100 euro kwijt. Al het gereis en eten onderweg heeft Alexi betaald.

Daarna lopen beide mannen met me mee naar de busstop. Plan is om me in een bus te stoppen, maar al snel stopt er een USAID auto en die geven me een lift naar Kayonza. Kwestie van connecties. De mannen hierin blijken Justus te kennen, het hoofd personeel van VSO Rwanda in mijn tijd. Dus dat is alweer heel toevallig én heel leuk!! Ik moet hem de groeten doen.

Ik verwacht niet dat ik die tegen ga komen, maar als dat gebeurt………groeten van Philippe en John.

In Kayonza zit ik al heel snel in de bus naar Kigal die 15 min later vertrekt. Alexi appt dat ik mijn jas vergeten ben! Ah kak! Daar baal ik wel enorm van! Dat jasje hoort bij mij en bij Rwanda, dat gaat al mee vanaf mijn 1e keer.

Hij moet het dan maar bewaren tot de volgende keer.

De busreis gaat vlot, ik ben om 13.00 uur al weer in Tea House. Met weer de kamer met zicht op de tuin. Mijn eigen terrasje om te zitten. Alleen heb ik nu een tafel met 2 stoelen ipv lekkere hangzitjes. Moet toch ook af en toe wat te zeuren hebben……..

Ik spring eerst onder de douche, dan voor bijna de laatste keer samosa’s en cappucino. Was wat kleren in de wasbak.

Vermaak me de rest van de middag prima met mijn e-reader en muziek luisteren!

Op zoek naar de begrafenis

De nacht in de home stay was beetje beroerd. Ik kon maar slecht in slaap komen, het bed is nogal hard en wat last van mijn ademhaling en heb uiteindelijk maar 2 paracetamolletjes genomen.

Daarna lukte het gelukkig wel.

Vanmorgen al op tijd wakker, maar ben blijven liggen totdat ik ook de kinderen in de huiskamer hoorde. Én ….. ik hoor ook de stemmen van Bosco en Devine.

Dus gauw eruit, wassen en aankleden. Bosco’s auto staat al een hele tijd te draaien. Heb het idee dat hij aan het wachten was op mij. Dat is handig, want nu kan ik met de auto naar Neighbours voor het ontbijt.

Dus haal ik mijn tassen op, want die moeten mee, anders moet ik die later nog weer ophalen. Maar Bosco nodigt me uit om nog een nachtje in hun huis te slapen. Ik twijfel, want het hebben van een eigen plekje bij Neighbours is wel heel handig.

Maar Devine werkt vanavond niet én dat is dan een mooie gelegenheid om de spelletjes te geven én ze uit te leggen. En ik kan ook eigenlijk niet weigeren.

Dus zet ik de tassen weer terug in de slaapkamer. Op hoop van zegen dan maar.

Ik ontbijt samen met het Zwitserse echtpaar. Die waren niet op de hoogte van mijn nieuwe slaapplek. Ze hadden welgezien dat er nu andere mensen in de kamer zaten. Vannacht werden ze wakker van het bonsen tegen een deur en Marcus is eruit gegaan om te checken. Hij had bedacht dat ik die kamer in wilde maar dat het niet lukte omdat die bezet was. Haha, heel lief!

Het wordt een gezellig ontbijt! Ze doen heel erg hun best om Engels te praten. Af en toe wordt het Duits, maar dat versta ik prima.

Na het ontbijt zit ik in de tuin, bloggend en wachtend op wat komen gaat.

Alexi heeft alweer een plan. Het Zwitserse echtpaar kan ons afzetten in Rwamagana bij de beurs. Daar kunnen we rondkijken én blijkbaar ga ik ook mee naar een begrafenis? En dan met een bus terug naar Kaborondo.

Ik vraag me af of we dan op tijd terug zijn voor het middagprogramma, maar laat het wel gewoon gebeuren.

Alexi is ook erg geïnteresseerd in de djembé’s en de Zalingo songs. In overleg met Gerjanne en Zalingo ga ik ze met hem delen.

Op de beurs lopen we een uurtje rond. Akagera Neighbours staat er met eten én we eten een heerlijke versgebakken chapati daar. Zalig!

Daarna neem ik afscheid van het echtpaar.

En dan begint de zoektocht naar de begrafenis! Voordat we een bus gaan pakken, ga ik eerst nog even langs een ATM. Voor de laatste keer geld pinnen.

Alexi loodst me een bus in naar de achterbank. Vlak voor vertrek zegt hij: we gaan er weer uit. De ceremonie waar hij naar toe wilde is al afgelopen. Dus nu is de

begrafenis in Rwamagana en daar zijn we al.

En moeten we dus op zoek naar de begraafplaats. Hij weet het wel ongeveer, maar moet het ook paar keer navragen. We dalen flink af naar beneden.

Ik heb geen tijd bijgehouden maar het heeft zeker een uur geduurd om de goede plek te vinden.

We zoeken een plek in de schaduw om het begraven te volgen. Er wordt gespeecht, gebeden en gezongen. Als de kist is gezakt, wordt er ter plekke cement gemaakt. Dat is het moment waarop Alexi zegt dat we weer gaan. Want dit gaat nog een uur duren. We begroeten, net als op de heenweg, andere familieleden.

Via een andere route klimmen we weer naar boven, waar we ook weer zeker een uur over doen. Ik heb gelukkig 2 waterflesjes in mijn tas, dus kan ik hem er ook één geven.

Op het busplein probeert hij een bus naar Kaborondo te zoeken, op zijn Rwandees. Geen kaartje kopen, gewoon je netwerk gebruiken. Een bus naar Kaborondo is er niet op dat moment en ik wil niet in de grote Ritco-bus. Dat weet hij en hij dringt dan ook niet aan. We gaan eerst naar Kayonza. Proberen we daar wel een busje naar Kaborondo te vinden.

Onder het wandelen hebben we een heel gesprek over begraven en dat hij dat tussen de bedrijven door probeert te doen. Zo is het leven, zegt hij, ik kan de toeristen niet vergeten.

Het hele gebeuren heeft wel indruk op hem gemaakt, ik zit in de bus naast een hele stille Alexi.

In Kayonza lukt het hem snel een busje te vinden. We moeten wel voorin, wat megakrap is in dit busje. Het is maar 20 minuten. Alexi presteert het om ons, nadat de bus is gestopt, 10 meter later af te laten zetten bij Neighbours! Dat hadden we makkelijk kunnen lopen! Ja, maar de chauffie vond het goed, zegt hij.

Hierna sluiten we gelijk aan bij de kinderen die met Devine en coach Lea aan het dansen zijn. Erg leuk! Ze gebruikt een tafel als djembé………………….

Daarna halen Alexi en ik de spelletjes die ik heb meegenomen op uit de homestay. Ik leg alle spelletjes uit en we spelen alles even kort met de kids. Ze komen hier morgen weer, maar ik wil graag vroeg weer in Kigali zijn.

Alexi schuift aan bij mijn diner. Hij gaat eten wat ik niet opeet. Wat helemaal prima is, want wat voor mijn neus staat is veel te veel. Daarna lopen we naar de homestay waar ik met de kindjes de foto’s van de dag doorneem.

Anotschka is al flink aan het gapen en ik begin ook. Maar als ik al op bed lig, hoor ik de kids nog steeds buiten……

Dagje Kaborondo

Ik heb eens een keer uitgeslapen, tot 08.30 uur. Nadeel is dat je dan gelijk hoofdpijn hebt, maar gelukkig bleef die niet hangen.

Lekker ontbeten in de Bingaloo, zo noemen ze hier de binnenplaats met de overdekte huisjes waarin het eten wordt geserveerd.

Bosco heel even geknuffeld (die laat je dus niet los). Dat moet een gek gezicht zijn, want hij komt maar tot mijn helft. Hij is druk met de catering voor de beurs in Rwamagana.

Met mijn zwarte take away koffie ga ik bij mijn kamer buiten zitten om te lezen.

Het duurt niet lang of Alexi staat voor mijn neus.

Hij wil dat ik even kom kijken naar de vrouwen die matten aan het maken zijn.

Dat ga ik natuurlijk doen. Ze hebben naast het kinderproject en hun moeders nu ook een kleine NGO die Akagera Neighbourhood heet. Het matten maken is daar een onderdeel van. Ze maken dat van bananenbladeren en rijstzakken. Die pulken ze helemaal uit elkaar. Manden maken hoort er ook bij en halskettingen.

Het Zwitserse echtpaar dat naast mij de kamer heeft, is er ook.

En Alexi zou Alexi niet zijn als hij ook niet al een vervolgplan heeft. Het Zwitserse stel wil naar de WOC giftshop dat zo’n 10 km verderop zit. Zij hebben een auto en dus stelt hij voor dat ik meega. Dat vinden we allemaal prima, en hij gaat zelf ook mee. Omdat het stel twijfelt of ze het wel kunnen vinden. Ik weet niet wat hij heeft uitgelegd, maar het zit gewoon aan de rechterkant van de hoofdweg.

Maar voordat we kunnen gaan, vertelt Alexi dat hij een fout heeft gemaakt. Mijn kamer is dubbel geboekt. Hij heeft natuurlijk ook al de oplossing. Ik ga een nachtje in de homestay, bij Bosco en Devine in huis.

En dan de volgende dag weer terug in mijn kamer. De homestay heb ik de vorige keer al gezien, maar nog niet van binnen.

Dus dat moet dan maar.

We gaan bij giftshop kijken en ik koop zowaar iets. Allerlei poppetjes gemaakt van bananenbladeren. Heel leuk, als ik er later mee op straat loop, willen alle kinderen het bekijken.

Daarna kijken we nog in de tuin van iemand. Die is van een dokter uit het ziekenhuis, in de vijftig, heeft geen vrouw en kinderen en dus heel veel tijd, volgens Alexi. Het is een prachtige tuin! Als ik de dokter aan het eind van de dag ook zelf spreek, vertelt hij dat hij er al 12 jaar mee bezig is. En hij heeft net twee Nederlandse dokters uitgezwaaid, Mieke en Maaike. Haha, die namen horen bij mij in Rwanda, grappig.

Daarna loop ik met Alexi en mijn bagage naar de homestay. Als ik daar geïnstalleerd ben, loop ik naar Elie. Die verhuisd is én tot mijn verrassing nu een groot huis heeft! Met marmer op de vloer, een grote woonkamer incl. eethoek. Het huis staat op een compound met zes van deze huizen. Een rustige plek. Wat een verbetering! Slaapkamertjes voor iedereen en een washok binnen. Er is net geverfd en ze zijn de omgeving nog aan het bestraten. Ik heb 6x gezegd hoe mooi ik het vind. Fijn voor ze!

We drinken African tea en Pacifique heeft chips (halfkoude friet) gemaakt.

Daarna spelen we een paar potjes memory met de familie én de buurkinderen die allemaal binnen komen vallen.

Elie ziet er een stuk beter uit dan de vorige keer. Komt door de vakantie, zegt hij.

Daarna loop ik weer terug naar Neighbours en moet Alexi met mij meelopen naar de home stay omdat de batterij van mijn telefoon leeg is. Ik heb niet goed bedacht welke spullen handig zouden zijn om mee te nemen. Dus powerbank mee, sokken aan, lange mouwen en weer terug naar Neighbours voor het diner.

Dat eet ik in de tuin, onder een geweldige sterrenhemel!

Daarna krijg ik het koud en ben ik wel klaar met de dag. En weer moet Alexi dan dus met me meelopen. Hij doet dat vol overtuiging. Bij de home stay lopen 3 honden én daar heeft hij het niet zo op. De honden zijn hartstikke lief, maar hij reageert er verkeerd op. Hij snapt het gedrag niet, ik denk dat dat vaak het probleem is hier met honden. Ze zijn handig voor de bewaking, maar hoe je ze opvoedt is een ander verhaal.

In de home stay blijken Igor en Anotscka nog wakker. Het zoontje en dochtertje van Bosco en Devine, wat een leuke kids! Igor is 6 en spreekt goed Engels. Anotscka is 3 en dol op gasten.

Maar ik ben moe én ga eerder naar bed dan de kids.

Bijna Kaborondo gemist!!

Het is donderdag 12.00 uur en ik ben onderweg naar Kabarondo, de woonplaats van Elie.

Dinsdagmorgen al op tijd vertrokken uit Karongi, na afscheid genomen te hebben van Gerjanne op het busplein.

Op de ochtend van vertrek kreeg ze foto’s en filmpjes van Mutayoba, Flappie heeft puppy’s gekregen! Hoeveel was niet te zien, ze was in een hol gekropen met ze. Maar inmiddels weet ik dat het er 9 zijn!! Arme Flappie! En sterkte voor Gerjanne, het zal een hele klus zijn om ze allemaal een goed plekje te bezorgen.

Zalingo wil er wel een, zegt hij. Ik vraag me nog af hoe dat beestje in Kigali komt. Het zou voor Zalingo wel heel leuk zijn, gezelschap om hem heen.

De reis gaat prima. Het busstation in Kigali is niet op te komen, zó druk is het. Dus stap ik gelijk bij het begin uit.

Ik was natuurlijk al daarvoor gespot door een bagagejoch, die ik al had gezegd dat hij even moest wachten. Maar nu we hier al uit stappen, geef ik hem toch maar mijn backpack. Mieke, ik had even daarvoor al Hubert/Patrick een berichtje gestuurd, maar die was niet “available”.

Moet ik alsnog het hele busplein over “rennen” want de taxi die hij wil, staat aan de andere kant. Maar goed, it is a very good driver!

Als ik in de taxi zit na hem wat geld gegeven te hebben, loopt hij er nog de hele rit op het busplein én daarbuiten naast, discussiërend met de taxidriver over geld. Hij wil natuurlijk ook nog commissie van hem. Ik bemoei me er maar niet mee.

Zalingo komt ‘s avond nog weer mee-eten, gezellig! We hebben leuke gesprekken, soms wat lastig met de taal. Ik kom steeds meer van hem te weten. Ga het niet allemaal niet delen vanwege zijn privacy, maar ben weer onder de indruk van zijn verdere levensverhaal.

De woensdag besteed ik o.a. aan herpakken. Ik wil niet alles meenemen naar mijn volgende adres. En verder lezen en een middagje Spotify.

Eigenlijk zou Zalingo ook weer aansluiten ‘s avonds, maar die voelt zich beroerd. Moe, hoofdpijn en overgeven.

De volgende ochtend appt hij al om 06:00 uur dat hij nog steeds beroerd is.

Misschien is het malaria, zegt hij.

Ik denk dat het misschien ook zenuwen kunnen zijn. Zijn dochter komt eindelijk vanmiddag aan uit Burundi.

Om uit te sluiten dat het malaria is, moet hij zich gaan laten testen. Het zou wel heel beroerd zijn als je het gooit op zenuwen en het blijkt dan malaria te zijn. Dat risico moet je niet lopen.

Later blijkt het tyfus te zijn, ook niet fijn. Hij heeft medicatie van de apotheek.

Inmiddels zit ik bij Akagera Neigbours buiten, te wachten op mijn kamer. Ik had weer keurige instructies van Elie gekregen, met een spraakopname zelfs van wat ik tegen de chauffeur moet zeggen.

Maar ik was zo druk met deze blog, appen met Elie en Zalingo volgen, dat ik ineens het bord Kaborondo zie staan. Huh? Ik heb heel geen Kayonza gezien!!!!!

Dat was mijn ijkpunt, daarna zou ik zeggen dat ik er graag uit wilde bij Akagara Neighbours. Maar blijkbaar hoefde er daar niemand uit of in, dus is hij doorgereden. Dat scheelt ook veel tijd, want ik zou hier om 14.00 aankomen, volgens Elie. En nu is het 13.30 uur.

Mijn buurvrouw bevestigt dat ik Neighbours heb gemist. Dus stap ik snel uit op het busstation en neem een motor.

2000, zegt hij. Jammer, vriend, ik heb connecties hier en weet dat het 500 is.

Hij brengt me keurig naar Neighbours. Ik geef hem 500 en 100 als 1e geld voor een nieuwe helm. Want wat ik op mijn hoofd heb, is echt niet safe. Een volgende keer wil ik of een volgende Mzungu niet op zijn motor, met deze helm, zeg ik.

Ik kan mijn kamer nog niet in, het meisje van de schoonmaak is een examen aan het doen? En heeft per ongeluk de sleutel van de receptie meegenomen en nu kunnen ze niet bij de sleutel van mijn kamer.

Een ander meisje maakt even een andere kamer open zodat ik kan plassen én opfrissen. (ook gekots in deze bus, het heerst zeker).

En nu wacht ik op Elie en Pacifique om samen te lunchen.

Merk dat ik mijn eigen waterfles in de bus heb laten liggen, das wel balen.

Vervolg Elie:

Heerlijk bij gekletst met Elie en Pacifique!

En samen het supportplan met ze doorgesproken. Vooral Pacifique is hier heel blij en dankbaar voor. En ik ben blij dat ik de opleiding van één van de kinderen kan steunen, zodat zij kunnen sparen om land te kopen, zonder daar een dure lening voor af te sluiten. En zeker te stellen dat de opleiding afgemaakt kan worden. Win win, in mijn ogen.

Het wordt heel gezellig, Elie snapt mijn humor heel goed én kan daar ook zeker zelf in meegaan. En we vertalen alles voor Pacifique, zodat ze zich niet buitengesloten voelt. Deze keer krijg ik de speech van haar, super dat ze dat doet!

De kinderen weten nog niet dat ik er ben. Nog even rust in de tent, knap dat ze daar over nadenken.

Dorcas vermaakt zich nog steeds met de Mikado die ik vorige keer heb meegenomen. En nodigt hier ook steeds andere kinderen voor uit.

Morgen ga ik de kinderen zien! Heb nieuw spelletje mee, memory. Goed voor het geheugen en om Engels te oefenen.

Daarna check ik met Alexi mijn echte kamer. En dat is ook weer hilarisch. Als eerste gaat hij mijn lamp vervangen. Deze heeft fel wit licht en hij wil geel warm licht voor me regelen. Prima, vind ik ook fijner.

Dus gaat hij, terwijl ik mijn bagage daar weghaal, op een gammele stoel staan in mijn “oude” kamer en draait daar de lamp uit. Vervolgens komt hij met een hele hoge én ook weer gammele kruk mijn kamer binnen. Ik vraag of dat wel veilig is.

Ja, zegt hij, ik mag 3x vallen op een dag. Hoeveelste keer is dit dan? De 1e…… ik hou de kruk wel vast!

Vervolgens checkt hij de badkamer, geen zeep. Terwijl hij dat gaat halen, check ik toiletpapier. Dat is er wel!

Dan volgt er een zoektocht voor de beste plek voor de mosquito-stekker. Uiteindelijk besluit hij die achter het hoofdeinde van mijn bed te doen. Daar ga ik hem straks weer weghalen, ik hoef dat niet zo dicht bij mijn hoofd.

Er zijn hier niet veel mosquito’s volgens hem. Maar ik voel al snel jeuk op beide voeten! Dus gelijk sokken aan en lange mouwen!

En ik krijg nog een handdoek uit de vorige kamer. Het is hem niet gelukt om die zoals die gevouwen lag op het bed mee te nemen, zegt hij.

Boeien….

Er is een mega irritante vlieg in mijn kamer……..

Om 20.00 uur krijg ik berichtje van Zalingo. Zijn dochter en zus zijn veilig aangekomen en liggen al te slapen. Zelf gaat hij bij de buren slapen, er is nu geen plek meer bij hem thuis. Hij is heel blij

dat ze er zijn. It is a big joy to me now!

Er is een mega irritante vlieg in mijn kamer waar ik, helaas voor hem, moordneigingen van krijg……

Daarna mijn bed in, lekker slapen!

Ik benieuwd wat er morgen in petto is.

De grote finale

Ga er maar even voor zitten, dit wordt een lang verhaal!

Vandaag was de dag van de grote finale!

Vandaag trouwt Kabodiko en die had gevraagd of de dansgroep van de zaterdag wil komen optreden.

Daar hebben wij zelf de djembé’ spelertjes aan toegevoegd. Het duurde een tijd voordat we wisten of hij dat wel wilde, maar uiteindelijk vond hij dat een goed idee!

Gisteren hebben Gerjanne en ik een kado bedacht. Het is gebruikelijk om geld en/of voedsel te geven. Eerst was het plan om voedsel te geven, maar daar moest een kado bij. Er was nog een wat grotere fotolijst. Toen wilden we er nog wat geld bij doen met een kaart. Vervolgens bedacht Gerjanne dat we misschien van het geld hartjes konden vouwen én bedacht ik dat we dat dan wel in de fotolijst konden doen. We hebben dus vanmorgen eerst geldhartjes zitten vouwen, bloem ervan geplakt, steel getekend en vlinderstickertjes erbij. In het Kinyarwanda de tekst Let love grow erbij geschreven. Zag er superleuk uit! Vervolgens moest er inpakpapier om, dat hadden we niet, maar wel een kitengke (grote lap stof). Dus die er omheen gevouwen en met een reep stof nog mooi gestrikt. Gokje dat nog geen enkele Rwandees ooit zo’n uniek kado heeft gekregen. Wij zijn er uiterst tevreden over.

Na 10 uur druppelen de 10 dansers en de 8 gekozen djembéspelertjes binnen. Ze zien er netjes uit, hebben “mooie” schoenen mee en hebben er zin in!

Er moet nog veel gebeuren voordat we richting de bruiloft gaan. Bijkomend detail is dat je hier nooit weet wanneer iets begint of eindigt en dat maakt iets organiseren nogal lastig. Maar we beginnen vol goede moed. Eerst moet iedereen er zijn, voordat we kunnen gaan oefenen. Om ervoor te zorgen dat ze niet vies worden, laten we ze binnen spelletjes doen.

Als de dansers er zijn, hebben we er 1 teveel! Er blijkt een tweeling gekomen te zijn, waarvan er één in de dansgroep zit en de ander op de zaterdag altijd komt lezen. Ouders hebben hen allebei gewoon gestuurd. Dat moet dus eerst besproken en uitgelegd te worden. En helaas moet er dus één naar huis.

Terwijl Gerjanne dat regelt, zitten Soraya, Didier en ik nog met de djembéspelertjes binnen en zijn de foto’s op mijn telefoon mega interessant.

Als de dansgroep in de kleren zit, gaan die met Thérèse en Zalingo oefenen.

De djembékids gaan hun voeten wassen en omkleden. Allemaal een groene broek en een rood t-shirt aan. Het ziet er heel kleurig uit én dan kunnen ook zij gaan oefenen.

En dan ineens staat het bruidspaar voor de poort. Verwarring, was dat de bedoeling? Moeten we hier optreden?

Communicatie rondom deze bruiloft (en alle andere Rwandese bruiloften)is niet helder, afspraken en tijden blijven lang onzeker en wijzigen steeds, je moet hier een olifantenhuid én olifantengeduld hebben.

Er is iets misgegaan bij het maken van de foto’s en het bruidspaar heeft spontaan besloten foto’s te gaan maken bij ons.

Dat is natuurlijk een hele happening.

Helemaal geweldig wordt het als Kabodiko een foto wil maken op de schommels. Zijn bruid heeft nog nooit geschommeld!

Als het bruidspaar weer weg is, begint voor ons weer wachten op een seintje van vertrekken naar de trouwlocatie.

Dus gaan we weer naar binnen en doet Gerjanne wat activiteiten in de kring.

En dan komt er een seintje, kom maar!

De djembékrukjes zijn vanmorgen al naar de locatie gebracht. Zalingo en wat andere coaches nemen de djembé’s mee en wij gaan er in twee keurige rijen achteraan. Een rij dansers achter elkaar en een rij djembékids. We blijven natuurlijk wel Nederlandse juffen. Een wandeling door het dorp die veel bekijks trekt. Wat heeft Twiga dukina nu weer bedacht?!

Op locatie begint weer het wachten, en dat duurt vooral lang voor de kids.

Zij moeten buiten wachten namelijk.

Gerjanne en ik moeten binnen zitten als “belangrijke” gasten.

Ik zal de trouwlocatie even beschrijven. Op een open plek met losse aarde is met allerlei zeil een tent/overkapping gemaakt.

Daarin staat een allegaartje van stoelen en wij belanden op twee groene plastic stoelen. Let op: met nogal gammele poten en op aarde dat steeds wegzakt. Ik zak steeds verder weg en moet mezelf op de plek houden door met mijn voet te steunen op de stoel voor mij.

Bij te ver wegzakken verzet ik de stoel een paar keer en als er mensen achterlangs lopen die op mijn rugleuning steun zoeken, zak ik steeds schever weg. Één keer dreig ik echt helemaal om te kieperen omdat Gerjanne bij weglopen op mijn leuning duwt! De buurvrouw en Soraya die achter me zit, vangen me. Hilariteit alom, we zitten al pontificaal in beeld én dan zijn we ook nog Mzungus die van hun stoel vallen.

Er gebeurt van alles, allerlei “toneelstukjes” met vertegenwoordigers van beide families. Op een gegeven moment zijn we de bruidegom kwijt? Die zit niet meer naast zijn bruid en wij hebben dat even gemist. We zitten namelijk gewoon te kletsen, dat kan namelijk als je niet teveel lawaai maakt. De

bruid gaat wisselend op haar en zijn stoel zitten. Is dit een onderdeel van de ceremonie?

Even later zien we hem de “zaal” weer inlopen met een soort “bruidje” aan de hand.

Haha, Gerjanne vertelt net over het krijgen van een koe op je bruiloft, misschien is hij die buiten aan het ontvangen?

Maar dit is geen koe!!

Wat blijkt? Het zijn twee bruiloften! De zus van Kabodiko wordt weggegeven aan haar verloofde (of zoiets) . Er zitten dus geen twee, maar drie families in de zaal!

En het duurt en duurt maar……

Ondertussen maken wij ons druk over de kinderen die nog steeds buiten aan het wachten zijn met de coaches. Die moeten onderhand echt gaar van het wachten zijn en al om 10.00 uur of eerder van huis zijn.

Het is inmiddels al half drie!

Gerjanne stuurt coach Phocas weg om biscuitjes voor ze te gaan halen. Die kunnen ze nog oppeuzelen en dan om 15.00 uur mogen ze eindelijk, eindelijk laten zien wat ze kunnen.

Vanaf dat moment is het ongelofelijk genieten.

Ze doen het megagoed en iedereen wil ze filmen en op de foto zetten.

Daarna start het “buffet”. Alle gasten mogen eten gaan halen. Dat gaat gestructureerd rij voor rij op basis van belangrijkheid. Betekent dat Gerjanne en ik vrij snel aan de beurt zijn, maar de kinderen pas als laatste. En die tent zit stampensvol, dus dat gaat nog heel lang duren en is het maar de vraag of er dan nog eten voor ze is. Het is ook de hele week al onduidelijk of de kinderen wel eten zullen krijgen.

En dus besluiten we samen dat we daar voor gaan liggen! Als wij aan de beurt zijn, ga ik als eerste en trekt het 1e kind met me mee en laten we alle andere kinderen daarbij aansluiten. Wij horen bij elkaar, we zijn hier samen.

Gerjanne sluit de rij én moet echt haar best doen om andere volwassenen de kinderen niet van hun plek te “beroven”. Je komt niet aan onze kanjers!

Als de eerste paar kinderen eten op hun bord krijgen én ik zie dat het loopt, sluit ik met Zalingo aan achteraan deze rij.Didier en Isaac vinden het helemaal geweldig!!

Er zal vast nog lang over nagepraat worden in het dorp, positief of negatief. We hebben ons wel wat Nederlands gedragen namelijk.

Maar onze kinderen hebben vandaag een goed bord eten binnen gekregen.

Daarna is het eigenlijk afgelopen en willen we de kinderen naar huis gaan sturen zodat ze voor het donker thuis zijn.

Maar Kabodiko heeft nog een verrassing.

Voor alle kinderen en ons is er bij zijn huis nog een verrassing: een Fanta voor iedereen. Dat gaan we natuurlijk nog even doen én dan snel met iedereen weer in optocht naar het centrum!

De coaches waren super vandaag! En Zalingo was helemaal geweldig! Hij heeft tijdens de bruiloft, vooral rond de kinderen, veel geregeld.

De kids zijn dan ook helemaal weg van hem en wij ook! Wat een kanjer!!

Gelukkig gaat hij hier weer terugkomen!

Ik duik nu eindelijk mijn bed in met een ongelofelijk dankbaar en trots gevoel!

Trots op Gerjanne die de uitdaging aandurfde om mee te gaan met mijn plan!!

Dankbaar voor Landry die me op het spoor zette van Zalingo.

Dankbaar voor alle sponsors!!!

Dankbaar en trots op Zalingo die het echt niet gemakkelijk heeft gehad met het maken van de djembé’s. Die tijd heeft gemaakt om 2 weken vrijwillig hier te zijn en de hele tijd gewoon doet wat hij heeft beloofd. Die de kids en anderen hier een hele leuke tijd heeft bezorgd! Die 4 geweldige songs heeft geschreven en waar we al effecten van zien in de mindset van sommigen. En die van plan is betrokken te blijven!

Megatrots op alle kids!!

En verbaasd en trots dat het me is gelukt!

Hier kan ik weer een hele tijd op teren……

Nu een paar dagen relaxen aan het Kivu meer (geen blog is het plan). En dan door naar Kigali en later naar Elie.

Hup! Mijn bed in!