In de rij voor de douane

Even een blik terug terwijl ik in het vliegtuig zit. Kleindochter Nine was mee om weg te brengen. Ze is ruim vier en heeft een olifantengeheugen. Ze weet precies de weg naar Schiphol en wat er dan gaat gebeuren.

Gelukkig gingen we door de tunnel! Je kan mooi op het bagagekarretje op de grote tas zitten. Nog een laatste knuffel bij de incheckbalie. En dan is het huilen. “Ik ga oma zo missen”. Gelukkig hebben ze op Schiphol appelflappen, daarna gaat het wel weer, goed idee, mama Marloes, hihi.

Gisteren toch nog even op ballenjacht geweest voor een basketbal en een volleybal. Bij de Scapino waren alleen nog voetballen én bij de plaatselijke sportwinkel waren ze te duur naar mijn zin. Maar….. lucky me…… als ik al bijna weer bij huis ben, loop ik L&C tegen het lijf. (Ik gebruik initialen want L wil niet genoemd, toch “tante?”) Eh ja, maar dan kan ik geen verhaaltje schrijven in mijn blog, he. Dus…..

Op de één of andere manier komt mijn ballenjacht ter sprake. Oké, omdraaien, we lopen terug, die krijg je van mij!

Nee, joh! Jawel, want ik ben morgen jarig én dan moet je trakteren. Oh ja, das waar????Haha! En zo loop ik even later vrolijk met 2 ballen (1 van L, 1 van C) weer naar huis. De sportwinkel deed mee met afdingen én haalde ook nog de lucht er uit!

Het ging nog bijna mis, want bij het in de bigshopper doen, trek ik de rits eraf……. Ah kak, het zal toch niet waar zijn. Het was al een dubbele tas, want de vacuumgetrokken slaapzakken zitten tussen de 2 tassen in. Ik heb ook geen andere meer liggen. Ik kan dus de tassen nog omwisselen, maar dan moet ik alles opnieuw inpakken. Zoooooo.geeeen.ziiiiiiin.in.

Dus na paar keer diep inademen, rustig blijven, Monique, probeer ik de rits er weer op te frunniken. Ging niet vanzelf, maar na 4 pogingen is het gelukt! Gauw dicht en tape erover. Niets meer aan doen!

Bij inchecken vindt de baliemedewerker de tas té breed. Oh echt?!! En dus mag ik hem bij “odd bagage” afgeven. Gratis gelukkig! Moet een heel eind lopen naar het afgeefpunt. Daar aangekomen vraagt een medewerker of de tas té zwaar is? Eh nee, haalde precies 20 kg. Maar te breed? Haha, het gezicht van die man! Maar hij zet hem netjes in de kar, waar ook al 2 kano’s en fietsen in staan.

Waar ik altijd zeg dat vooraf plannen maken geen zin heeft, werd gister ook al bevestigd. Bosco appt dat hij graag wil dat ik eerder naar Akagera Neigbors kom. Want komend weekend komen de mensen van Close to Africa uit Hongarije. Dat wist ik en dat had ik wel in mijn globale planning gezet. Want die wil ik wel graag ontmoeten.

Maar……. hij wil vooraf met mij spreken om te bespreken waar we met hen over in gesprek gaan. Oh!

Ik heb eerst wat dingen in Kigali te doen: telefoon voor Elie, kaas voor Jemima, envelop voor Lizet. Huis van Zalingo bekijken. En zou de 28e Hannah (oud VSO-collega) ontmoeten, die dan landt en maar 8 dagen in Rwanda is.

Bosco wil me zelfs van het vliegveld halen! Hij maakt me wel héél belangrijk. Nou, daar heb ik toch maar een stokje voor gestoken. Ik wil eerst Zalingo zien!

(En ook geen zin om na mijn vlucht nog 2,5 uur in de auto te zitten in het donker)

Terwijl ik al een paar uur in het vliegtuig zit, krijg ik een appje van Lizet. Zij is Nederlandse, getrouwd met een Burundian en woont al heel lang in Kigali. Ze blijkt ook een B&B te hebben! Dat is nieuw voor mij, heb haar al eens gesproken, maar dus niet hierover gehad. Ze stuurt me de boekingslink.

Ik kan dat in het vliegtuig niet bekijken. Maar stuur de link ook naar Gerjanne en die zegt dat het er heel mooi uitziet.

Ik ga er zeker een kijkje nemen. Kom ook weer terug in Kigali, dus altijd leuk om nog een adresje te hebben.

Vanavond eerst naar Nziza View, Jemima appt dat manager Fabrice me komt halen.

In de rij nu voor de douane. Kijken of ik dit al kan posten ondertussen, lange lange rijen namelijk.

Noot: vandaag (maandag) dagje acclimatiseren. Beetje moe én het is hier warm, moet ik even aan wennen. Vanmiddag ga ik het huisje en de omgeving van Zalingo bekijken.

Midden in de voorbereiding

Het is nu woensdagavond, nog 3 dagen voor vertrek....

Heel even kort: er was een beetje twijfel bij mij of ik wel echt zou gaan, deze keer. Dat had te maken met de situatie in een buurland. Normaal gesproken volg ik dat niet, maar was nu wel gedwongen om me daar wat meer in te verdiepen. Omdat er 2 stagiaires van het Windesheim naar Twiga dukina zouden afreizen én we ons daar erg verantwoordelijk voor voelden. Dus zijn we er met betrokkenen hier en betrokkenen daar goed ingedoken om een verantwoorde beslissing te kunnen nemen. Er was ook al een plan B bedacht voor het geval plan A niet veilig genoeg zou zijn in verband met de ligging. Maar inmiddels loopt gewoon plan A, heel fijn.
Het had wel een paar dagen zijn weerslag op mijn gedrevenheid en enthousiasme weer voor 6 weken te vertrekken. Heb ook alvast afscheid moeten nemen van iemand hier én de kans is aanwezig dat ik niet bij het echte afscheid kan zijn. Ik kon even zelf niet meer voelen wat ik wilde, hoofd én hart vonden elkaar niet meer. Daar baalde ik enorm van! Je wil wel voelen waar je voor gaat.
Maar door dat gevoel te delen met mensen hier én mijn mensen in Rwanda, is de knop nu wel om.

Het is heerlijk om in alle rust te kunnen voorbereiden! Ik wissel af en toe inpakken af met huis poetsen, oppassen, inkopen doen, afspreken met mensen, boeken lezen, vestje afbreien etc. Ik vind inpakken altijd een crime, zowel met eigen kleding als met wat er mee moet voor de projecten en waar om is gevraagd.

Deze keer gaan er complete voetbaltenues mee, via collega Sicco gedoneerd door FC Kraggenburg. Dat lag al een jaar te wachten op naar Rwanda gaan, maar er waren steeds andere dingen die eerst mee moesten. Nu gaat het er toch van komen. Twee grote volle teamtassen, die beiden ruim onder de toegestane kilo's zitten. En dat is best frustrerend!
Want je wil het liefst de toegestane kilo's meenemen omdat je daar voor betaalt. In de teamtassen kan ik echter niet andere spullen stoppen, er is simpelweg geen ruimte. Dus mezelf een paar keer gepusht om eerst alles op maat te sorteren, zodat ik weet wat ik heb. En daarna keuzes te maken wat mee te nemen. Er moesten ook nog 1 tent en 2 slaapzakken mee. Dus heb ik eerst de slaapzakken in een vacuümzak in de XXL big shopper gedaan, daarna opgevuld met de voetbalshirts + broekjes in verschillende maten en aantallen, toen de tent erbovenop én daarnaast zoveel mogelijk voetbalkousen gestopt, ook in verschillende maten. Daarbovenop was nog ruimte voor de stoffen plunjetasjes die ook al een tijdje lagen te wachten. En nu hoop ik nog een basketbal én een volleybal op de kop te tikken om mee te nemen. Want die willen ze héél graag. Heeft iemand die thuis nog liggen? Nieuwe ballen hoeven niet, met een gebruikte maar nog goed, ben ik al heel blij.
Wat er nu nog ligt, pak ik ook in, wellicht kan zoon Jasper die meenemen als hij komt. Dan zijn alle tenues (ik heb ze niet geteld, maar het totaal gaat wel naar de 100) op de plek van bestemming. Daar gaan dan ook nog wat voetbalschoenen en tennisballen bij.

Gisteren was kleine Sef hier een paar uurtjes én terwijl die lekker in de kinderwagen lag te slapen, hebben we in de winkelstraat de benodigde etenswaren, kruiden, toiletartikelen, vitamines, handbagagekoffer (had die van mij in Rwanda gelaten voor Zalingo) etc. ingeslagen. Handig zo'n kinderwagen, kun je onderin van alles stallen. Mooie win win! En dat manneke maar slapen, die heeft geen idee wat zijn oma weer gaat ondernemen.

Morgen pak ik mijn eigen koffer in én dan nog twee dagen om huis goed achter te laten.

Wat gebeurt er ondertussen in Rwanda terwijl ik nog hier ben?
Bij Twiga dukina zijn Gijs & Jasmijn begonnen aan hun buitenlandse stage. Wat een leuk positief stel! Ben heel benieuwd wat ik daar over een paar weken van ze ga zien.
Bij Akagera Good Neighbors is Bosco, samen met mij, druk bezig om voorbereidingen te treffen voor een mogelijke reis naar Polen!
Een langskomende Poolse toeriste was vorige zomer zó enthousiast over de optredens van de kinderen dat ze 6 kinderen én een begeleider heeft uitgenodigd om deel te nemen aan het festival Lelenfant in Wroclaw in Polen. Een internationaal cultureel festival in juli voor kinderen uit verschillende landen én Polen, dat twee weken duurt. Daar zitten best wat haken en ogen aan! Ik ben sparringspartner voor Bosco, mijn rol is hem een spiegel voor te houden én zoveel mogelijk vragen te stellen over alles waar je mee te maken kunt krijgen. Mijn eerste zorg is de zorg voor de kinderen. Wat gaan die meemaken, hoe zal dat voor ze zijn? Wie gaat ze daar begeleiden? Welke begeleiding geeft de organisatie daar? Hoe kunnen we ze hierop voorbereiden? Tweede zorg zijn de financiën, want paspoorten, visums, vluchten, verblijfkosten, verzekeringen, kleding etc. Dat geld is er niet én als het er wel zou zijn, zou dat wellicht het AGN programma in gevaar brengen. Zoals het nu lijkt, betaalt de organisatie alle kosten én organiseren ze een inzamelingsactie voor de extra's.
En de derde zorg is het regelen van alles wat nodig is. Contacten met ambassades en consulaten, in Rwanda én Tanzania.
We zullen er vast de komende weken nog veel voor te regelen hebben.

Op Facebook had ik al een berichtje gedaan, het naaiproject, is ook van start! Afgelopen zaterdag zijn er 3 nieuwe naaimachines neergezet bij AGN. Twee naaimachines en benodigd materiaal met sponsorgeld vanuit Nederland (bedankt o.a. Mieke en Tineke), een naaimachine gekocht met spaargeld van de moeders zelf, de inzamelingsactie van Marcel Hess (zie vorige blogs) heeft ervoor gezorgd dat er zes maanden huur is voor een eigen ruimte (aan de doorgaande weg, heel fijn!), en een voorbijkomende toerist heeft een bijdrage gedaan voor krukjes, een grote tafel/werkbank én een stelling. Twee van de moeders geven sinds deze week naailes aan de andere vrouwen.

Verder is er nu niet alleen een zondagprogramma voor de kinderen, maar ook een middagprogramma voor de kids die eigenlijk alleen de ochtend naar school kunnen (P1 t/m P4). Door medewerking van de school bleven zij daar ook de middag nog. En deden dus gewoon het ochtendprogramma nog een keer. Niet heel motiverend, maar dan waren ze in ieder geval van de straat.
Er is iemand aangenomen die 's middags met de kinderen werkt. Van de rapportage die ik dagelijks krijg, merk ik dat het middagprogramma nog niet zo loopt. Er missen regelmatig kinderen en vaak ook dezelfde kinderen (die eerder wel 's middags op school bleven). Ik ben dan ook heel benieuwd naar de begeleider én ik hoop eenmaal daar het middagprogramma een boost te kunnen geven. Zodat de kids hier ook met enthousiasme naar toe komen, hun huiswerk maken én lekker kunnen spelen/bewegen.

Zalingo heeft sinds een paar weken een ander huisje en is bezig dat in te richten. Ik ben er heel nieuwsgierig naar, de foto's zien er goed uit. Ik ben vooral benieuwd naar de omgeving, de ligging, de buren etc. Start in ieder geval eerst bij Nziza View voor mijn overnachtingen, vandaaruit komt er een plan voor de eerste week.
Ik ga in Kigali heel snel na aankomst in ieder geval Hannah, oud-collega van VSO uit Engeland, ontmoeten. Zij is ook voor een paar weken in Rwanda. Een envelop afleveren bij Lizet én een bezoek aan Elie, die ook weer is verhuisd, begrijp ik. Zijn gezin woonde de vorige keer in zo'n leuk huisje, vind het bijna jammer. Nu wonen zijn moeder en schoonmoeder ook bij hen, ik hoor het verhaal dus daar wel.
Eind van de week of begin van de week erna verkas ik eerst naar Kabarondo, naar AGN. En de rest volgt vanzelf.

Een heel uitgestippeld plan maken heeft geen zin, je laten leiden door wat er op je pad komt, werkt beter.
Ik reis in ieder geval pas de 5e week naar Twiga dukina, omdat ik Jasper mee wil nemen die kant op. Die is week 5 en 6 van de partij.

Tot zover de voorbereidingen; ik plaats hier straks nog wat foto's, maar wil je daar de komende weken meer van zien, dan is het handiger om mij te volgen op Facebook/Instagram. Het werkt voor mij namelijk makkelijker om daar de foto's te plaatsen.

Ik zal ook weer proberen of ik via VPN de blogs vanuit Rwanda kan posten, hopelijk omzeil ik dan dat ze mijn blog als spam zien én niet willen plaatsen. Dat gebeurde namelijk de vorige keer steeds. Lukt dat niet, dan komt hij met hulp vanuit Nederland bij jullie terecht.
Ik ben al wel bezig om het anders te gaan organiseren, maar dat is nogal veel werk met omzetten van de mailadressen én heb daar de rust en de tijd niet voor gevonden de laatste maanden. Wie weet lukt me dat in Rwanda wel?

Heb het goed de komende weken en tot blogs vanuit Rwanda!

Oppikken van de draad

Het is inmiddels januari 2025.

Zal jullie even bijpraten over de afgelopen maanden.
Terug in Nederland ben ik begonnen met een invalklus van 7 weken bij de kleuters in Rutten. Een kleuterklas draaien, dat was 16 jaar geleden! Na de eerste halve dag was ik helemaal aan de lat. Gelukkig kwam gaandeweg de week de routine terug (hoe deed ik dat ook alweer) en werd het een leuke én drukke tijd met Sinterklaas én Kerstmarkt in het programma.
Ik ben zelfs nog even blijven hangen in Rutten en draai nu tot de voorjaarsvakantie nog 3 dagen groep 3. Dat is meer gesneden koek voor me. Nog 4 weken te gaan én dan zit die klus er ook al weer op.

Op 13 november werd mijn 3e kleinkind geboren, Sef Jasper Bakker. Ik was te laat om bij de bevalling te zijn, hij lag al aangekleed op zijn mama toen ik de bevallingskamer binnenkwam. We wisten al dat hij een schisis zou hebben, er was goede hoop dat het alleen zijn lipjes zouden zijn, maar het bleek een volledige schisis te zijn. Verder is het gewoon een gezond kereltje.
Helaas belandde hij afgelopen week in het ziekenhuis met waarschijnlijk het RS virus. Vandaag mocht hij na 5 dagen in Zwolle te hebben gelegen, weer naar huis. Ik was blij dat ik alle dagen kon ondersteunen in het ziekenhuis én bij de andere 2 kids thuis.
In mei en augustus wil ik in ieder geval in Nederland zijn, dan staan de operaties gepland voor zijn schisis.

Wat is er gebeurd in Rwanda in de tussentijd?
In september schreef ik nog dat Zalingo op huizenjacht was. Dat was heel lastig én lukte ook niet. Hij is tot twee weken terug nog in zijn "oude" huis gebleven. Maar omdat de landlord weer de huur omhoog wilde doen, van 70.000 Rwfr naar 100.000 Rwfr, zonder enige verbetering in het huis te hebben gedaan, moest hij toch weer op zoek naar een ander huis.
Dat is gelukt! Een beter huis voor 70.000 Rwfr met een heus Europees toilet, een tegelvloer én plafond met ingebouwd licht in de woonkamer, een tegelvloer en wandtegels in de keuken, geverfde muren aan de binnen-en buitenkant én in een compound (muur eromheen en een goed af te sluiten poort). De landlord heeft alles binnen én buiten opnieuw geverfd, het ziet er fris uit op de foto's. Wel in een andere buurt, Kururama. Het nadeel is dat het internet er héél langzaam is waardoor de communicatie er niet op vooruit gaat.

Ik ken deze buurt niet en heb dus ook geen idee hoe de omgeving eruit ziet, hoe ver het is van de hoofdweg etc.
Maar over een paar weken kan ik het zelf bekijken, want ik heb geboekt! Van 24 februari tot en met 5 april.
Zes weken Rwanda! En ...........! Jasper komt de laatste 2 weken ook naar Rwanda! Superleuk!

Bij Twiga dukina is Gerjanne begonnen met 2 ochtenden peuterspeelzaal. Samen met Isaac, Didier en Soreye heeft ze zorgvuldig 18 peuters geselecteerd uit de armste gezinnen in de omgeving. De moeder van Soreye kookt pap zodat ze met een gevulde buik kunnen spelen. Flink aanpoten met dit grut!
Gijs en Jasmijn, onze 2 studenten van de CALO Psychomotorische Therapie reizen over 3 weken af naar Kigali om hun buitenland stage te beginnen. Ze zitten volop in de voorbereidingen.
Ik ga in mijn 6 weken Rwanda zeker een week die kant op. Nog even goed uitkienen wanneer, want ik wil Jasper zeker meenemen om een potje te voetballen met de coaches.

Bij Akagera Good Neighbors zijn de tussentijdse examens achter de rug. Divine heeft me tot die tijd elke dag een rapportje gestuurd van de aanwezigheid van de kids. Als er eentje niet komt opdagen, is het haar taak om te achterhalen waarom ze er niet zijn. Van de 20 kids is er eentje die er echt meer niet dan wel is. Het is heel erg lastig om te achterhalen waar dat aan ligt. Ik heb me al een paar keer afgevraagd of deze jongen wel veilig is én niet in een stelende bende is beland. Maar.... zijn resultaten zijn redelijk, hij heeft gewoon zijn examens gedaan en scoort 51,9%, hetzelfde resultaat als vorig jaar. 19e van de 37 in P3. Hij is ook niet bij de sessies op zondag.
Bosco wil hem nog niet opgeven....... maar hij geeft wel een heel slecht voorbeeld en ik ben bang dat hij andere gaat meetrekken. Want waarom zou je de ochtend én middagshift op school én de zondagsessie blijven doen, als je ook alles krijgt aan materialen (schooluniform, schoenen, schooltas, schoolmaterialen, hygienekits) als je dat niet doet. Ik heb al een paar keer aangegeven dat je voor hem de situatie om moet draaien; hij kan het verdienen door zijn aanwezigheid. Komt nog niet helemaal binnen. Dus daar wil ik zeker aandacht aan besteden als ik er ben.

Van de schommel en het duikelrek wordt goed gebruikt gemaakt, de kids zijn er dol op!

In 4 maanden tijd zijn we gegroeid van 20 naar 31 kinderen! Ik ken het verhaal erachter nog niet helemaal. Ik weet dat er wat sponsoren zijn bijgekomen waardoor we kinderen konden toevoegen, maar ik twijfel nu even of er sponsors zijn voor alle kinderen. Ga ik uitzoeken als ik er ben! Betekent namelijk ook een flink verhoogd budget voor het zomerkamp straks in augustus/september, daar maak ik me dan wel zorgen over. Heb al een paar keer aangegeven dat we sponsors moeten vragen om ook een bijdrage te doen voor het zomerkamp. Of er moet een fonds gevonden worden, dat is me nog steeds niet gelukt.
Er wordt ondertussen flink getraind op met name acrobatiek. Ik heb een aantal filmpjes gezien, echt amazing! Het woord geweldig is niet genoeg. Met dank aan coach Patrick (vader van Elvis en Oris) die elke zondag met ze traint.
Ik heb dus wel wat speerpunten om me op te richten de komende tijd. Ik ga in ieder geval Andrea ontmoeten uit Hongarije, van de Hongaarse stichting Close to Africa die ook een aantal kinderen sponsort.

Doordat een Zwitserse familie geld heeft ingezameld op een Adventszondag kon Kerst gevierd worden met de kinderen en de moeders. Daar hebben ze enorm van genoten!

Vandaag heb ik geld overgemaakt voor het kleermakersproject van de vrouwen. Met dank aan Tineke en Mieke voor hun bijdragen kan dit nu echt van start gaan. Hier gaan 2 naaimachines voor worden gekocht. De moeders kopen zelf een 3e naaimachine van hun spaargeld. Marcel Hess (de Duitse fotograaf die in Dubai woont) heeft € 400,-- weten in te zamelen, waardoor er een kleine ruimte gehuurd kan worden voor zes maanden voor de moeders. Een voorbijkomende toerist heeft een bijdrage gedaan waardoor er een tafel, krukjes en een kast gemaakt zijn door de timmerman. Ik zal zo snel mogelijk foto's delen op Facebook van het hele gebeuren.

Voor mijn komende 6 weken heb ik nog geen dichtgetimmerde planning. Ik start in Kigali voor een week, dan door naar Akagera Good Neighbors voor een wat langere tijd. Heb ook nog niet helemaal een idee óf en wat ik ga meenemen die kant op. Er ligt hier in ieder geval voetbalkleding voor ze. Er zit een idee in mijn hoofd om jongleersets te kopen voor het zomerkamp, afhankelijk van beschikbaar budget ............

Rwanda, tuzakubona ubutaha!

Donderdag
Spannende dag voor Akagera Good Neighbors. Ik wens ze om 07.00 uur alvast veel succes. Het bezoek van RGB (Rwanda Governance Board) begint met de mededeling dat het verschoven wordt naar 3 uur ‘s middags. Pfff, moet je de hele dag eerst nog door zien te komen.

Wij ontbijten om 08.00 uur en daarna gaat Zalingo op huizenjacht. Zijn netwerk heeft de afgelopen dagen allerlei huizen opgesnord in verschillende delen van Kigali. Hij gaat ze allemaal langs vandaag. Het is nu 19.00 uur, hij is nog niet terug én de berichten die ik tussendoor krijg, zijn niet positief.

Maar…… ik heb wel nét bericht van Bosco. Heb het even geknipt en geplakt hieronder:

Vertaalde versie uiteraard.

Hallo jongens,

Ik wil jullie vertellen dat het spel voorbij is 😜 . Alles stond op de juiste plek en de bezoeker was overtuigd 😍.
Ze zei dat we veel doelen hadden bereikt met een minimaal budget. Moedigde ons aan om door te gaan en een aanvraag in te dienen voor een permanent operationeel certificaat.
Ik ben dankbaar voor jullie inspanningen om als team samen te werken om alles op de juiste plek te hebben🙏🏿👏🏿👏🏿 ga zo door👍🏾.

Jaaaa!! Zooo blij!

Ik krijg ook nog een bedankje voor mijn ideeën en mijn documenten.

En kort daarna komt ook Zalingo weer terug: hij heeft 6 huizen gezien en ze allemaal niet goed bevonden. Een kennis in de buurt krijgt er lucht van dat Zalingo zijn huis uit gaat én weet nog een huis, in Batsinda. Daar is hij ook nog gaan kijken én dat lijkt wél goed! Nu moet de huisbaas nog zijn goedkeuring geven. Die moet vandaag uit Amerika komen, dus hopelijk horen we snel iets.

We gaan eten en kijken nog naar Lupin. Vervolgens hebben we een 2e beroerde nacht! Het is warm, ik plak aan alle kanten én veel muskieten.

Om 02.00 uur ben ik er zat van, Zalingo is ook wakker en we besluiten verder Lupin te kijken. Na 2 afleveringen proberen we nog een paar uur slaap te pakken.

Vrijdag

We worden ietwat vermoeid wakker én moeten er toch uit voor het ontbijt.

Daarna verkassen we van kamer. Mét een muskietenhor, muskietennet én muskietenstekker. Meer kan je niet doen.
En een ventilator! De kamer is ook wat groter, ook fijn.

We gaan deze ochtend een bezoek brengen aan Gisimba. Een centrum in Nyamirambo waar in de ochtend een peuter/kleuterschool zit, maar ze hebben ook een after school programma. Met een trauma sensitieve aanpak en activiteiten als muziek, voeding, dans, een bibliotheek, schilderen en crafts als armbandjes maken en een aanpak die ze Trust Building Relation Intervention noemen. Voor ouders en trainers.

Het heeft een lange geschiedenis: eerst was het een weeshuis én in de genocide heeft de eigenaar Papa Gisimba 400 mensen gered door ze weken verborgen te houden op de zolder.
Als je het gebouw ziet, vraag je je af hoe in vredesnaam! Anne Frankhuis in Rwanda.
Er is een boek over als ik het goed begrepen heb.

In 2015 mochten weeshuizen hier niet meer én zijn alle kinderen ondergebracht in families of een pleeggezin. Het weeshuis is omgevormd naar wat het nu is.

Brian, het broertje van Mike én mede-schilder van de Akagera Kids djembé’s, werkt hier 3 dagen als vrijwilliger en geeft teken-en schilderles aan de kleintjes én in het naschoolse programma. (Brian is op zijn 15e gevlucht uit Burundi, met Mike). Papa Gisimba is vorig jaar overleden en zijn zoon heeft de leiding overgenomen. Overigens was het weeshuis al door zijn grootouders opgericht.

Op het terrein zit nu ook een privéschool, die een deel van de gebouwen huurt.

Eén van de dansers is een meisje dat nu in België danst én er zijn ook al erg getalenteerde schilders uit voortgekomen. Eén van hen ontmoet ik in het atelier waar Brian én Cedric (ook een artiest) nu bezig zijn. Hij maakt echt al hele mooie schilderijen en is nog maar 15. Robinson, die ons rondleidt, benoemt nog dat het after school programm ze ook van de straat en uit de problemen houdt.

Er is een muzieklokaal met wat gitaren, een drumstel, een piano en 4 wat aftandse djembé’s. Ik zie iemand opveren! Er zitten gemiddeld 30 kids bij de muziek workshops. Er is een muziekleraar die het goed doet, alleen niet kundig is in het zingen met de kids.

Twee weken terug opperde ik nog bij Zalingo dat we op zoek moeten naar een nieuw djembéproject voor hem. Om zijn skills om djembé’s te maken te blijven onderhouden. En er weer kids mee te helpen.

Brian heeft al meerdere keren aangegeven bij Zalingo of hij niet wil komen helpen hier. Gaat dit bezoek hem nu over de streep helpen? Er worden in ieder geval nummers en mailadressen uitgewisseld met Robinson.

Ik ga me nog verdiepen in de trauma-based approach van dit centrum, ben benieuwd. Het komt uit Texas, heb ik begrepen en op YouTube zijn er veel filmpjes over.

Daarna lunchen we met Brian in Nyamirambo én gaan Zalingo en ik op zoek naar een wanddoek dat ik wil kopen. En breng ik 2 uur door in de bank omdat ik de app van Bank of Kigali wil gaan gebruiken. Wat uiteindelijk is gelukt!

Zalingo zet me af bij ons hotel en gaat weer op huizenjacht. Ik bel met Gerjanne in Nederland die verontrustend nieuws heeft vanuit Rwanda. Tijdens de lunch had Zalingo al iets laten zien over een virus dat is uitgebroken in de ziekenhuizen en waar al 6 verpleegsters aan overleden zijn. Eén van de Nederlandse vrouwen hier werkt in dat ziekenhuis. Zij heeft 2 collega’s verloren aan dit virus. Er gaan wat geruchten over lockdown. En dus besluit ik alvast in te pakken, zodat ik klaar ben voor vertrek mocht dat eerder moeten.

Geen paniek, maar wel beetje onrustig gevoel…… ik heb dit eerder meegemaakt, hoop dat het niet nog een keer gaat gebeuren. Het is wel wat minder ontspannen nu.

Zaterdag

Heerlijk geslapen! Zonder muskieten, deur open en de hordeur ervoor dus ook niet te warm.

Mijn gevoel is ook weer rustig. Ik ben ingepakt en kan zo vertrekken als het nodig is. De berichtgeving is nog niet ge update.

We ontbijten om 09.00 uur en Zalingo is nu de armbandjes aan het afronden (losse draadjes wegwerken).

Het zijn er 70 in totaal! Betekent dat ik er straks 28 over heb. Misschien proberen te verkopen? Heb ik weer een startbudget voor de volgende keer.

En dan op naar Elie! Het hele gezin woont nu samen in Kigali. Alleen Anderson is in boardingschool in Kayonza. Hij heeft nu een vast contract op zijn school als leraar Engels primary en secondary. Die is vlakbij zijn huis, 10 minuten lopen. Zijn vrouw, Pacifique, geeft Kinyarwanda op een primary school, op 25 minuten loopafstand. En na school geeft ze nog privéles, wat door ouders wordt betaald.

Dorcas zit op een privé school, dichtbij de school van Elie. En Felicien, de zoon van zijn broer, doet een TVET school (vakschool).

Ze hebben er bewust voor gekozen om als gezin samen te zijn, na vele jaren Elie elders en alleen in de weekenden of vakanties thuis. Dit geeft rust voor iedereen.

Ze wonen nu wel op een duurdere plek dan ze gewend zijn en het huis is weer veel kleiner, maar dat is bewust.

Er is een lunch van African tea, gebakken aardappelen én groundnuts (pinda’s). Zalingo blijft ook eten en daarna gaat hij nog weer even op huizenjacht.

Er wordt de hele middag gekletst. Deze familie is echt mijn Rwandese familie!
Eind van de middag haalt Zalingo me weer op.

Zondag

Laatste dagje.

Zalingo gaat om 07.00 uur al vast zijn djembé en gitaar wegbrengen naar huis. We ontbijten om 09.00 uur.

Daarna gaan we wandelen naar een galerie om niet de hele tijd in de wachtstand te staan. Daar een lunch en weer terug wandelen.

We zijn net op tijd terug voor de wolkbreuk!

En die stopt ook niet meer. Ik ga nog even douchen en omkleden en dan staat het taxibusje van Nziza View klaar voor vertrek.

Onderweg naar het vliegveld moeten we nogal omrijden vanwege ondergelopen straten.

Ik lees een bericht van de Amerikaanse ambassade hier, dat ze vanaf morgen 2 weken dicht zijn. Mini lockdown vanwege het Malburg virus (wat ik al eerder noemde). Ze werken vanaf huis. Fingers crossed dat niet het hele land in lockdown gaat, dat heeft ook weer grote gevolgen.

Ik ben blij dat ik nu naar huis ga. Daar is ook van alles gaande waar ik bij wil zijn.

Ik kom morgenochtend aan in Amsterdam en ga dan in Zaandam bij Jasper behang plakken! Mijn auto staat daar én dus rij ik ‘s avonds zelfs naar huis. De rest van de week ben ik nog vrij. En vanaf volgende week weer beschikbaar voor AVES.

In ieder geval 4 maanden in Nederland waar ik ergens de volgende periode Rwanda ga bepalen.

Ik kijk met een goed gevoel terug op de afgelopen 2 maanden!

Rwanda, tuzakubona ubutaha!

Paniek bij mij, stress bij Bosco, dagje toerist én jonge schurken

Zaterdag

We blijven thuis. Slapen uit, ik doe een wasje.

De rest van de dag lees ik wat buiten én Bosco komt de tenten halen. We zetten er eentje op buiten. Ze zien er goed uit. Ben benieuwd of ze gebruikt gaan worden. Soms zijn er gasten die naar Akagera Park willen en vragen of ze een tentje kunnen huren. En er zijn ook gasten die niet in de kamers willen, maar om een tent vragen.

We zetten de financiën op een rijtje. En daarna praten we nog lang aan de achterkant van het huis terwijl we genieten van de zonsondergang. Ik ben benieuwd of en wat er allemaal verandert is hier, als ik terugkom over een paar maanden.

‘s Avonds kijken we Lupin op Netflix. Blijft een geweldige serie.

Zondag

De ochtend is er één van actie. Zalingo doet de was, ik de poets van onze kamer, de keuken leeghalen en schoonmaken én alles inpakken.

Daardoor mis ik een bezoek van 3 Poolse dames. Die ontzettend genieten van het optreden van de kids. En hele grote donatie achterlaten en ook nog heel veel kopen van de moeders.

Eén van hen is leraar op de universiteit en denkt erover om op vrijdag online Engels te geven aan onze kids? En er zijn banden met een Poolse stichting die jaarlijks een groep kinderen uit Afrika uitnodigt om op te treden. Heel leuk én tegelijkertijd zitten er wat haken en ogen aan, vind ik. Maar we gaan zien wat hier uit voorkomt.

‘s Middags sluit ik aan bij de kids en ook Pacifique komt nog een keer uit Rwamagana. Als we eten met de kids, stort Muzungu zijn hart bij me uit. Zijn Engels is echt goed, hij vertelt eigenlijk niets iets wat ik nog niet weet. Maar voor hem is het heel moeilijk. Hij heeft het idee dat zijn stiefmoeder hem als slaaf ziet én dat ze vergeet dat hij tijd nodig heeft voor school of dat ze snapt dat hij in ons programma zit en daar dus aanwezig moet zijn. Hij wil het niet met zijn vader bespreken omdat hij bang is dat die ruzie gaat maken en gaat slaan. Ik weet even niet of hij bedoelt hem slaan óf zijn stiefmoeder. Hij eindigt met: jij bent ook een moeder, wat is jouw advies wat ik kan doen?

Op dat moment kan ik hem geen advies geven (ik ken de situatie niet van alle kanten). Maar beloof hem dat we gaan proberen hem te helpen.

Na de lunch start ik met wat spelletjes die ik ze heb geleerd. Gaandeweg neemt Pacifique het van me over. En brainstorm ik met Bosco. Hij heeft een bericht gehad dat RGB (Rwanda Governance Board) komt controleren. En dat geeft paniek en stress. Eigenlijk komt dat net wat te vroeg. Ik heb de afgelopen weken documenten ontwikkeld om de NGO ook op papier in kaart te brengen. Voor de afgelopen 2 maanden had ik daar alles al in weggeschreven. Maar nu kunnen die ook gebruikt worden om het afgelopen jaar vast te leggen in rapportages. Ze wilden dinsdag langskomen, daar heeft Bosco donderdag van weten te maken.

Betekent dat de komende dagen Bosco, Alexi, Divine en Christopher hier druk mee zijn. Ik geef nog wat andere suggesties: maak het NGO kantoortje (wat we niet veel gebruiken omdat andere plekken fijner zijn om te werken) een echt kantoortje. Hang foto’s aan de muur, tijdschema’s vergunningen aan de muur. Ontvang ze ook daar.

Vraag de moeders om donderdag te komen in plaats van vrijdag. Dan zien ze de NGO ook in actie.

Er hangt veel af van dit bezoek! Het gaat bepalen of de NGO een nieuwe vergunning krijgt… Spannend!!

Aan het eind laten we de kids nog even vrij spelen. Tjonge, wat ben ik blij met de schommel en het duikelrek!! Die nu ook keurig in de lak zijn gezet. En er is toch ook nog genoeg plek om te voetballen of te volleyballen.

Als de kids naar huis gaan, neem ik afscheid van iedereen. En neem ik Muzungu nog even apart. Hij drukt me op het hart het verder tegen niemand te zeggen. Dat beloof ik.

Bosco weet het namelijk al, van Muzungu zelf.

Bosco gaat zijn vader en stiefmoeder bezoeken en stiefmoeder vragen zich aan te sluiten bij de vrouwen coöperatie. Lijkt me een goed idee.

Daarna gaan we naar huis en lopen op die weg elk shopje binnen om de kleine visjes te vinden. Ideetje van Zalingo. Hier heet het geen sambasa, maar anders wat ik niet kan onthouden! Maar ik wilde ze graag proeven.

Bosco eet ook mee vanavond.

Daarna gaan we op tijd slapen.

We willen om 08.00 uur met de bus.

Plaatsen zijn al geboekt. En dan gelijk via Kigali doorreizen naar Musanze in het noorden. Naar de vulkanen.

Maandag

We staan om zes uur op! Zalingo gaat ontbijt maken, ik ga de badkamer nog doen én er staat nog een afwas van gisteren.

Christopher is er om 07.30 uur met een biker. En dan is er paniek.

Ik kan mijn sleutels van het kantoortje niet vinden………… potver, de djembé van Zalingo staat daar nog in en die moet mee!

Plus dat die sleutels hier moeten blijven.

Christopher belt snel Divine dat ze met haar sleutels moet komen.

Ik schiet in de baalstand. Als we naar Akagera Neighbors lopen, lukt het me ook nog om onderuit te gaan. Ik slip net langs het randje van een waterplas en mijn linkervoet belandt in de plas en ik val op mijn rechterarm en heup. Lekker dan!

Bij het kantoortje heeft Divine de djembé al gepakt, fijn! En als ik mijn handen sta te wassen vanwege de val én daarna voor de 5e keer mijn tas en broekzakken check, hoor ik sleutels rammelen. In mijn kontzak. Blij!!!

De bus pikt ons op bij Akagera Neighbors. We hebben de hele achterbank gekocht.

Bagage gaat door het raam naar binnen.

We moeten in een andere bus stappen in Kigali, op het megagrote en drukke busplein Nyabugogo. Eén grote heksenketel is het daar van mensen, grote en kleine bussen en taxi’s. Zalingo staat buiten de bus met een loopjongen de andere loopjongens van zich af te praten, terwijl ik de bagage door het raam geef. We kopen weer de hele achterbank in de volgende bus en na

30 minuten wachten, vertrekken we naar Musanze. Ons hotel daar heet Volcano View. Leuk plekje, Mieke!!!

Ik doe ze een berichtje als we echt van het busplein af zijn. En krijg gelijk antwoord van eigenaar Isaac. Zeg het even als je 20 minuten van Musanze af bent, dan kom ik je halen.

Dat is super geregeld!

Als we ons geïnstalleerd hebben, wandelen we naar het centrum én eten we bij het Migano hotel. Uitgebreide kaart, niet té duur en het eten is er snel (tip van Isaac van Volcano View). Daarna wandelen we terug en kijken Netflix.

Dinsdag

Toeristendag!!

We wilden graag op pad, maar niet daarheen waar alle toeristen zijn. Ook geen cultuur, dat hebben we al genoeg gezien.

Op advies van Deborah gaan we naar Twin Lakes, twee meren die in elkaar overgaan. Met motordriver David en collega Jeanvier gaan we op pad. David is een goede motorrijder en ik ben blij dat ik op zijn motor zit. Jeanvier heeft veel minder ervaring én we moeten regelmatig wachten totdat hij en Zalingo weer zijn aangesloten. De weg naar de Twin Lakes is grotendeels onverhard, maar goed te doen.

Daar aangekomen doen we een boottour. Heerlijk varen én ondertussen speelt Zalingo gitaar. Na 2 uur meren we aan bij een hotel voor koffie en pancakes. Daarna besluiten we terug te gaan en vragen we David om ons in de buurt van de vulkanen af te zetten om een stuk te wandelen.

Om bij die vulkanen te komen, is niet makkelijk! Hele stukken slechte weg met grote en kleinere brokken vulkaansteen terwijl we omhoog én omlaag moeten. Gratis massage, zegt David. We dreigen 1x echt om te vallen! Gaat net goed!

Op de makkelijkere stukken voel ik me comfortabel genoeg om te filmen terwijl we rijden. Dat is voor het eerst!

Ze zetten ons af op de onverharde weg die naar de ingang van Volcano National Park loopt. Met mooi zicht op de vulkanen gaan we wandelen. Waar we al snel gezelschap krijgen van een zestal jongens rond de 20.

Heel gezellig, er wordt wat verteld over de omgeving, vragen gesteld over waarom we hier zijn etc.

En natuurlijk vraag ik waarom ze niet op school óf aan het werk zijn. Er is geen geld om school af te maken, zeggen ze. En omdat ze geen diploma hebben, is er ook geen werk. Klinkt geloofwaardig, maar is niet helemaal waar, volgens mij.

Als er een politiejeep langsrijdt, proberen een paar zich onzichtbaar te maken.

En sluiten zich weer aan als de wagen uit zicht is. (Dit is achteraf geanalyseerd door ons).

We wandelen nog wat verder tot na een tijdje de politiejeep weer terugkomt.

En stopt.

De politiecommandant wil een gesprekje met ons.

Op dit stuk wandelpad komen vaak klachten van toeristen die aangesproken worden door jongeren die vragen om een scholarship. Eenmaal thuis worden ze via E-mail of WhatsApp lastig gevallen omdat er geen geld over de brug komt.

Het vermoeden is natuurlijk dat het deze jongeren zijn. We zijn dus gewaarschuwd.

Er is inderdaad een vraag gesteld door Olivier of er in Nederland fondsen zijn die studiebeurzen verschaffen. Hij komt er niet meer op terug. Jimmy wil dokter worden, zegt hij, en vraagt of ik niet online Nederlands en wiskunde aan hem kan geven. Kennedy wil een toeristenopleiding doen en gids worden.

Ze hebben ook nog een ander verhaal. Wat ze al voordat de politiejeep langskwam waren gestart. Ze zijn hun goede bal vanmorgen kwijtgeraakt in de training. Jimmy heeft hem in een boom geschoten én nu is hij lek. Maar morgen moeten ze een wedstrijd spelen tegen een ander team en dan moet je een goede bal meenemen.

Of ik een bal voor ze wil kopen?

Ik hoor het aan; “oh vervelend zeg, dat is balen!” “Heeft Jimmy al straf gehad?” Heel gesprek nog over hoeveel dat dan kost etc. Er wordt voorgesteld om naar de winkel te gaan (3 minuten verder) en een bal te kopen. We kunnen ook nog naar het huis van Kennedy, hij wil me een gorilla geven die hij uit hout snijdt.

We doen het allemaal niet!

Wél bedanken we ze voor de gezelligheid onderweg, het was echt leuk, ze waren echt wat aan het gidsen en we hadden ook veel lol. Hebben ook leuke foto’s met de vulkaan op de achtergrond.

Sorry jongens! Het verhaal zit best goed in elkaar, slim bedacht. Maar ik stel toch voor om een baantje te zoeken, klussen te doen voor wat geld, te sparen én uiteindelijk je opleiding af te maken. Waarschijnlijk zijn het drop-outs en niet de braafste jongens door de omstandigheden. Hopelijk weten ze zich uit de situatie te vechten én op het goede pad te belanden. Dat gun ik ze.

Wij stappen weer op de motor én rijden naar één van de watervalletjes. Gelukkig is de weg daar naar toe weer goed te doen.

Daarna laten we ons afzetten bij Migano voor het diner. En wandelen we terug naar Volcano View.

Superleuke ontspannen dag!!

Woensdag

Reisdagje!

We doen de ochtend nog rustig aan en checken uit om 12.00 uur. Met de taxi naar het busplein.

Ik had Isaac even moet appen, want die had ons ook weer willen brengen, niet aan gedacht.

We kunnen gelijk weer op de achterbank van een bus terug naar Kigali. Ik heb 3/4 van de reis geslapen. Op Nyabugogo begint weer het spektakel van 1 loopjongen vinden én 1 taxichauffeur, terwijl 10 andere ook willen. Voor de taxichauffeur is het daarna een hele kunst om van het busplein af te komen, dit keer duurt het 30 minuten.

Ik vraag me af wanneer ze dit plein nou eens aan gaan pakken en beter gaan organiseren. Er is nu maar 1 ingang waar altijd file staat en 1 uitgang waar alles langs moet. Volgens de taxichauffeur gaan ze daar in februari mee starten.

Ben benieuwd.

We checken weer in bij Nziza View, van Jemima. Haar echtgenoot is vandaag net vertrokken naar Amerika, voor een maand.

Betekent meer drukte voor haar, wat ze al had met 5 kinderen. Heb haar nog niet gezien, maar wel op de app gesproken.

Na het eten probeer ik nog Lupin te kijken, maar ik val in slaap.

Sorry Zalingo! Omdat ik in slaap val, stopt hij ook met kijken. We moeten het nog wel afkijken voordat ik vertrek. Nog 4 dagen….

Van alles en nog wat

Woensdag

Ik begin met het verhaal van Muzungu. Groeit op in Kayonza. Zijn moeder is daar sexwerker. Vader verlaat het gezin.

Moeder krijgt hulp van een instantie om een nieuw leven te starten. Verhuist naar rural area, maar verkoopt alles wat ze van de instantie krijgt en de kinderen krijgen geen eten. En dus moeten ze dat zelf vinden op straat, stelen dus.

Wanneer ze een keer betrapt zijn op het stelen van aardappelen op een farm, worden ze naar de lokale leiders gebracht. Deze zijn niet getraind en bedenken als straf dat ze met zijn allen in een grote watertank worden gestopt en de heuvels af worden gerold. Muzungu is dan 7 en heeft sinds dat gebeuren vaak last van zijn onderrug. Wat wervels die niet meer goed zitten? Ook tijdens het sporten heeft hij vaak last.

Hierna gaat Muzungu bij zijn oma wonen. Dat gaat een hele tijd prima. Oma zit bij onze vrouwengroep en vraagt Bosco om Muzungu in het programma op te nemen. Hij blijkt het op school goed te doen.

Bij oma wonen nog wat andere kinderen en later komt ook de broer van zijn vader daar wonen met zijn kinderen. Muzungu krijgt ruzie met zijn oom en besluit bij zijn vader te gaan wonen.

Vader heeft bij diverse vrouwen kinderen, maar is nu hertrouwd. Hij heeft dus een stiefmoeder en moet meedraaien in dat gezin. Dat is moeilijk, volgens Muzungu.

Vanmorgen dacht ik dat hij misschien in de klas blijft tijdens de pauzes om zijn huiswerk al vast te doen. Omdat hij daar na school geen tijd voor heeft. Alle kinderen hebben hier ook taken thuis, als water halen etc. En ze gaan natuurlijk 2x naar school dus ‘s middags is er ook geen tijd om dat te doen.

Heb het al met Bosco besproken.

Het kan zijn dat hij zichzelf te veel druk op legt. Als dat de reden is, dan heeft hij met 3 maanden een burn out.

Hij zegt zelf dat het probleem niet op school ligt, maar thuis.

Bosco heeft het aanbod gehad van een psycholoog om met onze kinderen te werken. Vrijwillig. Ik hoop maar dat daar een vervolg van komt, meerdere kinderen zullen daar baat bij hebben. Wat betreft start hij er volgende week al mee!

Het idee om de kids ‘s middags hier te laten komen, laat ook Bosco niet los. Wat als we iemand kunnen vinden, die de kinderen kan begeleiden met hun schoolwerk én misschien stof op een andere manier kan uitleggen? Marcel kan leren lezen en schrijven? Oris van 5 is ook bijzonder, op een speelse manier laten leren. De ochtendshift op school en de middag hier.

Qua budget denkt Bosco 150.000 RWfr per maand kwijt te zijn. Rond de 100 euro.

( heb informatie gevraagd aan anderen: een geschoold iemand voor 3 uur per dag, 5 dagen in de week = 250.000 - 300.000 RWfr.,)

Ondertussen wordt er in de keuken gekookt en dat ruikt lekker! Dus vraag ik wat ze aan het koken zijn, ik krijg er honger van. Bosco gaat even checken en tijdje later eten we allebei een bord met kahunka (spelling?), bonen en wat eggplant. Kahunka wordt gemaakt van maïsmeel en is niet mijn favoriet. Maar de combi met de bonen en wat saus maakt dat ik eet.

Food = food.

We bespreken het tailoring project.

Bosco is er al snel over uit. We weten hoeveel geld er is van de moeders en van mijn sponsorgeld. We steken in op 2 butterfly machines en wat we nodig hebben om te starten. Hij gaat achter korting aan en probeert de zigzagmachine goedkoper te vinden. Een gebruikte dus. En die ook even testen bij iemand. Die functie zit hier namelijk niet op de butterfly. Dat is de reden dat de blouses niet gezigzagd waren. Dan moet ze met de blouses naar iemand anders. De broeken waren wél gezigzagd! Hoop maar dat ze die blouses nog een keer doet: ze gaan dan echt langer mee.

Tafels doen we nog niet. Strijkijzer lenen.

En eerst naaien voor dat wat makkelijk verkoopt. A la Twiga dukina. Gerjanne, hij wordt helemaal wild van de foto’s. Gekleurde ritsen! Hoe gaaf!

Heeft ideeën over de vlaggetjes, hij wil kleefband gebruiken zodat je zelf kan bepalen welke vlaggetjes je eraan wil. Vlaggetjes met cijfers en letters erop.

Heb het al eerder gezegd: je stopt er een dubbeltje in en het hoofd gaat ratelen!

En hij wil nu toch een shopje aan de weg gaan gebruiken als winkeltje! Als dat een beetje gaat lopen, kan de coöperatie daar later ook wat huur voor betalen wellicht.

Met Christopher werk ik nog aan het laatste

social media account. En ik heb internet afgespeurd naar tips voor elk platform én daarmee een social media timetable gemaakt. Hoe vaak en op welke dagen/tijden te posten om ervoor te zorgen dat het algoritme je bericht oppikt voor zoveel mogelijk volgers. Ik ben blij dat het uitvoerende werk door Christopher wordt gedaan. Moet nog wel even werken aan de lengte van de berichten. Hij kan ze beter in stukken posten.

Ondertussen is Divine met Yvonne naar het de dokterspost. Ze wordt doorgestuurd naar een het ziekenhuis. Als ik het goed begrepen heb, gebeurt dat al morgen. En daarna moet ze schoolspullen gaan kopen voor Theo én Aline. Die gaan volgende week starten op hun boardingschool. Heb haar dus de hele dag niet gezien!

En als ik naar huis wil, gaat het regenen!! Ai, net op de dag dat ik op mijn slippers ben gekomen… ik zie me al slippen op de weg naar huis. Als het niet droog wordt, krijg ik een kamer hier, zegt Bosco.

Er zijn ook 2 nieuwe gasten gearriveerd, in een hele gave tent-op-je-dak jeep. Ik praat even met de man terwijl zijn vrouw gaat inschrijven. Ze zijn op doorreis naar Tanzania. Na een paar zinnen vraagt hij waar ik vandaan kom. Nederland. Dat dacht ik al, zegt hij. Daarna moet hij ook inschrijven. Ik zie ze verder niet meer, ga zodra het droog is op mijn slippers in het donker naar huis. Het is niet glad gelukkig, alleen af en toe een plas die ik dankzij de zaklamp op mijn telefoon net op tijd zie.

Donderdag

Ik besluit ‘s morgens eerst thuis te blijven én alles af te ronden. Soort van mijn laatste werkdag.

Social media protocol en een tijdschema voor Christopher wanneer hij aan posts “moet” werken. Nodig om zoveel mogelijk mensen te bereiken en met name andere organisaties die in hetzelfde werkveld zitten.

Een Excell document met registratie over de kinderen en alles wat maar van belang is om vast te leggen.

Een document om dagelijks te rapporteren over de kids (schoolgang, afspraken met ouders/verzorgers, medische dingen etc).

En één om de bijeenkomsten van de moeders te rapporteren.

En een Excell document om de dagelijkse financiën in weg te schrijven en van daaruit een maandrapport te krijgen.

Mijn twee sponsors uit Nederland krijgen een officieel document om ze als sponsors te koppelen aan hun kinderen. En ze sponsoren ook een deel van de maaltijden op zondag.

Ik wilde eigenlijk’’s middags nog naar Akagera Neighbors wandelen voor een cappuccino, maar de lucht betrekt en dus besluit ik om maar thuis te blijven.

Dat was een goed besluit, het regent 3 uur en niet al te zuinig. Omdat de wind de regen naar mijn ramen blaast, wordt de badkamer nat én de ramen van mijn deur blijken water naar binnen te laten stromen. Mijn gordijn wordt nat dus leg ik die wat hoger op een stoel en een handdoek voor de deur.

Kijk een film op Netflix, dineer maar met stroopwafels want ik kan zo niet naar de keuken om te koken. En lig al om 20.30 uur te slapen.

Vrijdag

Het is 13.00 uur en ik zit in een auto die stilstaat op een slechte weg in rural area. Ik ben met Bosco op pad, om zijn homeland te bezoeken én om naar Rusomo watervallen te gaan. Die liggen op de grens van Rwanda en Tanzania.

Helaas is het gaan regenen en daarom staan we nu stil omdat we anders gaan slippen. Het water stroomt langs de auto naar beneden, als soort mini riviertje.

We zijn al in het gebied van zijn familie. Ouders, ooms en tantes, zijn grootmoeder van moeders kant, alles woont hier.

Heb al de hand geschud van de jongere zus van zijn moeder.

Als de regen enigszins is gestopt, stappen we uit.ik heb gelukkig een regenjasje mee.

Bosco blijft gewoon in zijn blouse rondlopen.

En begint onze tocht over zijn land. Het is groot! Achter zijn land ligt een stuk grond wat eigendom is van de overheid. Het ziet er netjes uit, maar er gebeurt niets op. Aangezien Rwanda het land is van Thousand Hills, moet ik dus omhoog lopen. Maar als ik bovenaan deze heuvel ben, gaat het weer wat naar beneden en word ik verrast door een fantastisch uitzicht! Meren die in Akagera National Park liggen en overal natuurlijk heuvels. Omdat het een regenachtige dag is, is het uitzicht niet helder, maar nog steeds mooi!

Achter dit stuk land ligt een heuvel met rotsblokken, best hoog! Een kleinere berg, zeg maar.

Vorige zomer heb ik Monkey’s mountain beklommen én het lijkt erop dat ik nu deze berg ga bedwingen? En ja hoor, het eerste stuk is nog een mix van grasland, heuvel en wat rotsblokken. Ik wil een panoramafoto maken én daar dan ook de meren op zien. Dus gaan we steeds een stuk hoger. Ondertussen krijg ik alle verhalen te horen uit zijn jeugd. Na een tijdje zijn er alleen nog rotsblokken en wordt het echt meer klimmen. Mijn enkels zijn niet meer zo soepel maar met kleine stapjes lukt het nog. Ik zeg wel een paar keer: ik moet ook nog weer naar beneden, hè! Dat gaan mijn knieën niet leuk vinden, weet ik uit ervaring.

Als ik weer een panoramafoto aan het maken ben, begint Bosco een verhaal over een konda? Ja, een slang. Nee; ik sta hier op een berg en nu vertel jij dat er hier anaconda’s zijn? Lichtelijke paniek bij mij. Nee, nu niet meer! Vroeger!

Pffff, dit stuk gebied hoorde eerder bij Akagera National Park. Is na de genocide aan de mensen gegeven. Veel van de dieren zijn daarna verdwenen uit het gebied.

Later vind ik meer onderaan de berg koeien en schapen.

Als we zo’n 3 meter van de top zijn, vind ik wel genoeg. De rotsblokken worden steeds groter. Maar Bosco overtuigt me dat we echt naar de top moeten want aan de andere kant is een makkelijker weg naar beneden. Oké, dan zet ik nog even door.

Onder gemopper dat hij een berggeit van me wil maken, klim ik naar boven met af en toe een hand van Bosco.

Eénmaal boven snap je wel dat ik geen spijt heb. Wat een uitzicht rondom! We hebben zeker een half uur daar gewoon gezeten.

Nou ja, ik dan.

Bosco staat de hele tijd op het puntje van een rotsblok rond te draaien. Ik had mijn wandelschoenen hiervoor uit mijn koffer gehaald en dat hadden ook best wel bergschoenen mogen zijn. Bosco is gewoon op zijn bruine leren schoenen, een pantalon en een nette blouse. Geen probleem.

Als we de weg naar beneden gaan beginnen, laat hij nog even zien hoe hij vroeger van rotsblok naar rotsblok sprong.

Geen probleem.

De weg naar beneden is wel wat makkelijker. Als de afstap niet te hoog is, is het voor mijn knieeen nog te doen.

Als hij me te hoog lijkt , is Bosco even mijn wandelstok en ik ga een paar keer op mijn billen naar beneden. Er is verder gelukkig niemand in de buurt om dat te aanschouwen.

Bosco heeft plannen voor zijn grond. Hij wil hier na zijn pensioen wonen.

En dus op het punt met het mooiste uitzicht een huis neerzetten . Een gedeelte van dat huis is dan voor mij , een eigen woonkamer met keuken, een slaapkamer en een badkamer. Met natuurlijk een terras met uitzicht. Moet ik wel mee investeren om het te kunnen bouwen.

Voor die tijd wil hij er ook een ECD (peuterspeelzaal) en een school bouwen om goed onderwijs te geven aan de kids van de arme families. Een private school dus.

Het onderwijs is slecht geworden hier, zegt hij. De generatie van zijn vader en van hem, daar hebben veel bekenden het ver geschopt. Een klasgenoot van vader Minister van weet ik nu niet meer, een neef van vader ambassadeur in Nederland tijdens de genocide, een burgemeester van Kigali en hij heeft er nog wat genoemd.

Nu is het onderwijs niet meer goed. En hij wil daar verandering in.

En een deel voor toeristen, camping en guesthouse. Met safari’s, local tours, een wandel trail.

Mooie dromen!

Als we weer beneden zijn, wandelen we nog door een bananenplantage van weer een familielid. En via een nu even droogstaande beek naar een drinkplek voor koeien. De trog van stenen is door zijn grootvader gebouwd nog voordat Bosco was geboren.

Erosie speelt hier ook een rol. Maar de overheid plant hier nu weer bomen om dat tegen te gaan.

Als we naar de auto lopen, heb ik een ongemakkelijke ontmoeting. Een oudere man roept dat we moeten stoppen. Bosco loopt door, ik dus ook. Maar hij haalt ons in en dus moet er begroet worden. Dat doet Bosco en krijgt dan telefoon en loopt door. Ik sta nog in mijn begroeting en de man houdt mijn hand vast met een heel verhaal. Ik hoor foto en vraag dus of hij op de foto wil. Hij trekt zijn trui omhoog om zijn buik en borst te showen. Okee! Ik sla mijn handen voor mijn ogen en roep oya om te laten zien dat ik het niet wil zien. Weer een heel verhaal en hij doet het nog een keer. Dus roep ik bye, en loop door.

Jullie mogen zelf invullen wat zijn bedoeling was.

Daarna lopen we weer naar de auto en gaan we op bezoek bij zijn oma. Die woont samen met haar zoon, die pastor is. Zoon is er niet, maar oma van 87 jaar is er wel. We kletsen een tijdje en dan moeten we weer weg. Als we naar buiten lopen, zegt ze tegen een buurjongen dat hij in het huis de machete moeten halen.

Het duurt even maar dan komt hij met die grote hakmes naar buiten. Hij moet een grote tros kookbananen gaan oogsten. Die moet Bosco meenemen naar huis.

Daarna rijden we door en pikken we 2 oude mannetjes op. Dat blijken zijn vader en een vriend van vader te zijn. Vader had ik al een keer gezien en dat roept hij dan ook gelijk.

We rijden door naar hun huis. Daar drinken we wat en dan in het donker naar huis.

Bij Bosco thuis is er thee en eten. Igor was al gaan slapen want hij had begrepen dat ik daar niet zou komen omdat Zalingo er weer was . Maar dit zit nog in de bus van Kigali en het gaat niet zo vlot. Dus komt hij alsnog uit bed. Hij moet ook nog eten.

Heel gezellig! En och, de schat. Hij vraagt of de schommel stopt als ik weg ben?

Nee natuurlijk niet!! Lekker blijven schommelen.

Na het eten wacht ik nog tot de regen stopt en loop dan met Theo naar huis. Het duurt nog anderhalf uur voordat Zalingo er is.

Aftellen is begonnen

Zondag

Ik slaap uit, ontbijt rustig, kijk wat Netflix, maak mijn kamer schoon, doe nog een kort dutje. en was mijn haar. In mijn badkamer heb ik een klein geisertje, waar niet veel druk op zit, maar het water is warm. De badkamer is klein, maar als k de slang gewoon vast hou, wordt niet alles zeiknat.

Om 12.30 uur loop ik naar Akagera Neighbors. Klets met Christophe die probeert ergens in Europa of Afrika een master te doen. Hij speurt het internet af. Ik stel wat vragen om te checken hoe serieus hij is. Heel serieus dus. Zijn vriendin wil ook nog ergens een master doen. En jullie zoontje dan? Die neemt ze dan gewoon mee. Hier zijn ze dus bereid om twee jaar niet bij elkaar te zijn. Zonder master krijg je geen goede baan, zegt hij.

Ik drink een cappuccino uit de shop en ga dan bij de kids kijken. Die zijn net klaar met armbandjes maken ! Heb ze nog niet geteld maar volgens Divine zijn het er 27.

Daarna is er lunch én daarna leert Patrick ze nieuwe danspassen.,Kleine Meta loopt lekker overal doorheen en ik krijg vandaag veel kusjes op mijn arm. Zij en Igor waren in paniek vanmorgen. Mijn huis is dicht bij hun huis. Vanmorgen vloog er een vliegtuig van RwandaAir nogal laag over. Beide kids dachten dat ik opgehaald was door het vliegtuig. Heb nog maar niet gezegd dat dit mijn laatste week is.

Een aantal kids hebben hun schooluniform mee. We controleren of ze ze wel goed genoeg gewassen hebben. Sommige kids moeten het nog een keertje doen. Bij het controleren zie ik dat de naden van de blouses niet gezigzagd zijn. Deze stof rafelt als een gek. Daar moet Josian echt nog wat aan doen, om ze langer goed te houden.

Als het tijd is om naar huis te gaan , willen ze nog naar de schommel. Bosco geeft ze nog 30 minuten extra speeltijd. En ik zie het graag zo. Er wordt geschommeld, geduikeld, gevoetbald en ik volleybal met de coaches én 2 kids. Die verrassend goed zijn.

Iedereen geniet er enorm van. Een veilige plek waar je vrij kunt spelen. Alleen Muzungu heeft zijn schoolboeken mee, die moet dit jaar examen doen in S3. Thuis lukt huiswerk maken niet, daar moet hij voor zijn stiefmoeder steeds van alles doen, zegt hij. Eindspeech van Bosco. We zijn een familie met zijn allen, we zorgen voor en houden van elkaar.

Daarna loop ik met Bosco naar mijn huis. Om daar samen nog van alles te bespreken. Ik heb hem gisteravond nog mijn werkwensenlijstje geappt voor komende week. Ik wil de school in om een aantal kids te observeren. En ik wil een SNECO meenemen. Dat is een Special Needs coördinator waar we in mijn VSO project mee werkten. De SNECO uit mijn eigen team Tony woont in Kigali, dat is te ver weg. Ik vraag hem of hij iemand weet bij mij in de buurt. En ik vraag ook Elie naar zijn SNECO’s . Beiden noemen Pacifique. Die woont in Rwamagana, dat is uurtje van hier.

Tony vraagt hem mij te appen. Hij heeft geen werk nu. Ons project bestaat niet meer, hij heeft daarna voor RwandaEquip gewerkt, maar dat is blijkbaar ook weer gestopt. Hij wil me deze week wel helpen met observeren. Ik betaal dan de bus én wat eten en drinken. Superfijn!

Nu moet ik morgen eerst langs de headteacher om uit te leggen wat ik wil doen. Klassen bezoeken én in gesprek met de leraren van onze kids.

Christopher moet mee als vertaler.

We werken nog wat plannen verder uit.

Flyers voor in de gastenkamers, nieuwsbrief voor in de kamers én sponsors, update website, een taakomschrijving voor Divine en een format voor dagelijks en maandelijkse rapportage . Ondertussen belt Zalingo. Die is op zoek naar een ander huis. Ik had al verteld dat de landlord de huur wilde verhogen met 10.000. Nu vertelde hij Zalingo dat hij een wc en een keuken binnen wilde maken en een plafond in de kamers en dat de huur 100.000 wordt. Van 60.000 naar 100.000, onmogelijk!

Ik eet met Bosco en Divine nog heel laat bij Akagera Neighbors. En dan naar bed.

Maandag

Ik word laat wakker.

Bosco&Divine zijn naar Kigali voor een 2 daagse training van USAID Oraho …… Divine vertelt me dat ze altijd ook echtgenoten/echtgenotes mee uitnodigen. Ze heeft me ook uitgelegd waarom, als partner ben je ook altijd onderdeel van het bedrijf. Mooie gedachte.

Ik app Christopher om een tijd af te spreken om naar de headteacher te gaan. Om zijn toestemming te vragen. We spreken ‘s middags af. Dat geeft mij de tijd om rustig op te starten en te ontbijten.

Daarna stort ik me op het naaimachine project. Een eerste voorstel is uitgewerkt door Bosco. Er staan nu 3 naaimachines op en een machine om knoopsgaten te maken en een machine om te zigzaggen. Ben beetje verbaasd, als ik het me goed herinner met mijn beperkte naaimachine kennis van lang geleden zat die functie gewoon op mijn naaimachine?

Dan ben je er nog niet. Er zijn tafels nodig, een plank om de spullen op te zetten , 3 scharen, een strijkijzer, naalden, olie en draad. En stof!

Ik moet wel een tegenvoorstel doen. Het plan was om het sponsorgeld dat over is, te investeren in naaimachines. De vrouwen dragen zelf bijna een hele naaimachine bij. Maar met het geld dat over is, kom ik niet bij het benodigde bedrag. Dan kom ik €325, — tekort. Dat vind ik teveel om bij te leggen en ook teveel om als lening te geven.

Heb wat brainstormhulp gevraagd aan vriendinnen én familie. Wat zou een haalbare constructie zijn?

Ik kan het geld ook bewaren voor de volgende keer…. Maar steek het het liefst nu in iets blijvend en concreets…

Waarschijnlijk wordt mijn voorstel 2 Butterfly naaimachines. Knoopsgaten kun je ook maken met de zigzagfunctie die als het goed is, op de naaimachine zit. En ik denk echt dat ze in eerste instantie makkelijk verkoopbare en niet te moeilijke spullen moeten maken voor de langskomende toerist. Een strijkijzer lenen van iemand van de groep als die nodig is. Helft van de stof kopen om mee te starten. Tafels gebruiken die er al zijn. Ga dat kostenplaatje maar eerst maken.

Bak voor de lunch wat bananenpannenkoekjes. Had ik eerder moeten bedenken. Maar Divine gaf me gisteravond een flinke tros met kleine bananen! En ik had nog bananen liggen! Ik eet veel minder dan iedereen hier. Maar wél lief. Dus de bananen die minder zijn, verdwijnen nu in pannenkoekjes. En Theo, broertje van, heeft de opdracht gekregen om me te helpen met opeten.

Die is over een paar dagen ook verdwenen, hij gaat naar de TVET boardingschool in Nyanza. Andere kant van het land. Maar hij wil automonteur worden. Heeft de hele zomervakantie gewerkt bij Bosco om zijn schoolgeld te verdienen.

Daarna wandel ik met Christopher naar de school om met de headteacher te praten. Gelukkig is hij er. Terwijl we even moeten wachten, plak ik de uitdraai met de mpox (apenpokken virus) maatregelen weer even goed op de muur. Congo heeft een grote uitbraak, in Rwanda zijn ook een aantal gevallen. Met wat simpele maatregelen als vaak handen wassen en met klachten naar het ziekenhuis gaan, wordt geprobeerd een uitbraak te voorkomen. Motorrijders moeten een mondmasker dragen én een handsanitaizer bij zich hebben voor de passagiers.

Terug naar de headteacher. Hij is vriendelijk en heeft een open blik. Hij blijkt ook nog heel goed Engels te praten. Hij weet al wie ik ben, hij was ook bij onze sluiting van het zomerkamp. Ik leg hem uit wat ik graag wil. En hij vindt het prima.

Ik ben, met SNECO, welkom wanneer ik wil.

Hoe fijn!

Daarna appen we nog even met Naomi, de teacher die voor ons de aanwezigheid van onze kids in de gaten houdt. Terwijl we appen, zie ik haar aan de overkant van het schoolplein lopen. We zwaaien even. Iedereen is er, behalve J Claude.

Nog even vermelden: deze school ademt rust. Alle kids zijn in de lokalen, ik zie geen groepjes leraren die niet in de klassen zijn. Dat heb ik wel anders meegemaakt.

Ben dan ook heel benieuwd hoe de lessen zijn.

Pacifique is er klaar voor! Hij komt morgen met de bus vanuit Rwamagana. Neemt mee wat hij heeft van de SNECO training. Gaan we eerst hier even samen zitten en doorspreken en dan naar de school. Zin in!!

Als ik terugloop naar huis, val ik met mijn neus in de boter. De kleuterschool gaat net uit. Een hele kudde kleintjes in groene bloesjes stormt op me af. Ik zwaai meestal als ze me van een afstandje roepen maar nu gaan ze naar huis. Ik wacht eerst even alle knuffels ter hoogte van mijn knieën af. Het zijn er nogal veel en ze duwen me bijna omver.

Twee teachers komen me helpen en proberen de boel in goede banen te leiden.

Mijn vragen in Kinyarwanda zijn blijkbaar nog te moeilijk. Wel grappig, 1 van de kleintjes pakt een steentje als ik vraag hoe hij heet en lijkt het op de grond te schrijven. Helaas onleesbaar.

De helft van de groene zwerm moet blijkbaar ook mijn kant op en dus lijk ik op de rattenvanger van Hamelen. Ik wandel maar rustig naar mijn huis en bij elke afslag zwaai ik wat kleintjes uit. De buurt ligt natuurlijk dubbel als ik langsloop.

Thuis stort ik me weer op het naaimachineproject. En werk 2 voorstellen uit. De eerste voor 2 machines en wat benodigdheden, gefinancierd door de bijdrage van de moeders en het sponsorgeld wat nog over is.

En het tweede voor 2 machines én de benodigdheden. Idem gefinancierd én de zigzagmachine als lening. Dat is voor ons een bedrag van € 86. Voor hen is dat 130.000 Rwf. Dat is net zoveel als dat het klinkt. Ik vind echt dat ze zich eerst moeten richten op het maken van tassen, vlaggetjes, etuitjes etc om vaardigheid te krijgen. De langskomende toerist gaat dat zeker kopen. En daarna kan er worden uitgebreid naar kleding voor de kids én de community.

Nog even bellen met Zalingo en dan slapen.

Dinsdag

Om 06.30 uur appt Pacifique dat hij van huis gaat. Dus sta ik ook maar op.

Tegen 08.30 uur wandel ik naar de hoofdweg én daar blijkt dat hij al om 08.00 ter plaatse was. Ah, had me even geappt, dan was ik wat eerder gekomen.

Het is superleuk om hem weer te zien!

Pacifique zat niet in mijn team, maar in dat van Elie. Onze teams hadden gezamenlijke meetings én ik heb het team waar hij in zat herhaaldelijk op sleeptouw genomen omdat hun teamleider zijn verantwoordelijkheid niet nam, helaas.

We gaan eerst wat drinken én bijkletsen. Niet te lang, want we moeten wel rond 10.00 uur op school zijn, vind ik.

Ik informeer hem vooral over ons project, waarom ik naar school wil én om welke kinderen het gaat.

We maken nog even een foto om naar al onze ex collega’s te sturen. Haha leuke reacties terug: huuuu? jealous! wow! applaus.

Daarna wandelen we naar school. En helaas, daar vind een teleurstelling plaats.

Naomi, de teacher die onze contactpersoon is en Ernestine, de Deputy of Studies DOS vinden het plan van klassenobservatie niet goed. Het zou de indruk wekken van een inspectie (zeker met mij erbij). Al onze argumenten helpen niet. Er moet eerst toestemming zijn van het district en de sector. Ik snap het ook wel, maar vind het wel héél jammer!

We mogen wel met Naomi de klassen langs én de kinderen even spreken én hun leerkracht. Dus dat gaan we dan maar doen.

Er is niet veel informatie nog van leerkrachten, de meesten werken net op deze school én kennen de kinderen nog maar net. Er heeft een leerkrachten switch plaats gevonden, niet ongebruikelijk hier.

Naomi weet gelukkig wel wat van de meeste kinderen. Veel van onze kids komen me even begroeten, het is net pauze.

We spreken met Marcel, die ze toch in P3 hebben gezet. Pacifique stelt wat vragen en zegt later dat hij echt niet in P3 hoort. Waarschijnlijk laten ze hem gewoon elk jaar verder gaan omdat ze wel zien dat hij hier, met dit onderwijs (denk ik dan) niet echt iets gaat leren. Hij zit wel in het remedial programma maar, met alle respect, ik heb daar niet zulke hoge pet van op. Als ik Pacifique goed begrijp, is dat herhaling van de lesstof en doet iedereen daar gewoon aan mee. Van elke vak ik dat de eerste les van elk vak in een week. Het idee is wel goed, hoor!

Van wat ik zie, hebben kids en leerkrachten Marcel wel in hun hart gesloten. Hij wordt geaccepteerd, het is ook een geweldig joch met humor, vaak ook verlegen en met een big smile.

Daarna zien we nog Passie, Evis, Balton, Gasaro Fanny én Muzungu.

Bij Passie vermoed ik ADD. Maar de leerkracht zegt dat er geen probleem is in de klas. Tja, dat had ik nou graag even willen observeren, meh.

Evis en Muzungu zien we omdat Naomi ze uit de klas haalt, die stonden niet op mijn lijstje. Ik wilde echt de Special Needs kids even zien.

Evis doet het goed in de klas, maar struggelt met het feit dat moeder is weggegaan (zie mijn verhaal over coach Patrick). Ben wel blij dat ook Naomi hiervan op de hoogte is.

En Muzungu breekt mijn hart! Hij is 15 en zit in S3. Hij is nieuw op deze school, hij is overgeplaatst omdat hij in ons programma zit. Pacifique stelt wat vragen hoe het gaat, Muzungu geeft zijn antwoorden in het Engels. Als Pacifique vraagt wat hij leuk vindt om te doen in de pauzes zegt hij: ik blijf in het lokaal en ga dan leren. Oei!

Er rinkelen al wat belletjes bij mij.

En na schooltijd?, is de volgende vraag.

Dat is heel moeilijk, zegt Muzungu. En er biggelen tranen over zijn wangen.

Ik schrik er van! Ik weet nog niet helemaal zijn verhaal, alleen dat er een stiefmoeder is. Hij zegt ook nog dat het nu niet het goede moment is om erover te praten. Hij breekt echt. Naomi neemt hem mee naast de school. En komt na een tijdje zonder hem weer terug.

Ook tegen haar heeft hij niets gezegd, maar ze zegt dat ze later nog wel met hem in gesprek gaat. We vragen haar ook om dat gesprek dan te delen met ons en met zijn teachers . En Pacifique geeft nog de tip om de teachers nu tijdens elke les echt even contact met hem te maken. Wisselen van school is moeilijk, je vrienden achterlaten, nieuwe teachers etc.

Hierna lopen we terug en bezoeken we nog even de headteacher. Die had ik al geappt dat we op school waren. We doen even kort verslag én bieden support aan. Als er leerkrachten zijn die struggelen met lesgeven aan onze kids of anderen, zijn wij altijd bereid om mee te kijken en te denken. Dat gaan ze waarschijnlijk niet doen, we zijn natuurlijk geen officiële instantie, maar toch.

De DOS zit niet in haar kantoor, dus verslag doen is niet mogelijk.

Maar van beiden heb ik wel begrepen dat we altijd welkom zijn op school.

Volgende keer maar verder bouwen aan deze contacten. En hopelijk kan Bosco dan ook met mij naar het district om me voor te stellen.

We nemen afscheid van Naomi. Die nog meldt dat een paar van onze kinderen op open schoenen op school komen (slippers). Ik vraag haar uit te zoeken wie het zijn zodat we dat kunnen opvolgen.

En ik bedank haar voor haar tijd en commitment.

We lopen terug naar Akagera Neighbors. Daar bestellen we lunch en heb ik de tijd om nog meer vragen te stellen aan Pacifique.

Hij is na het BLF project gaan werken bij Rwanda Equip als schoolsupervisor. Twee jaar en daarna werd ook dat project deels gestopt (lees: geen budget meer). Maar hij heeft wél zijn master SEN gehaald!

En hij heeft als vrijwilliger voor de VSO periode gewerkt in een centrum voor gehandicapten.

Mijn vingers jeuken! Het is zó jammer dat er geen banen zijn voor deze vakdeskundige mensen. Hij wacht op zijn graduation ceremony in november en heeft wel gesolliciteerd als leraar. De overheid betaalt geen geld extra voor een masterdegree helaas of creëert banen op dat niveau.

Ik merk dat hij heel veel kennis heeft en zie hoe hij de kinderen, de leerkrachten én de headteacher en DOS benadert. Deze man kan zó van meerwaarde zijn!! Arghh.

Hij is trouwens 35 jaar én nog single. Een baan hebben én een huis is een voorwaarde . Eerst dat voor elkaar en dan op zoek naar een vrouw.

Omdat we niet konden observeren, vraag ik of hij zondag ook nog wil komen. Om dan de kinderen te zien. Hij komt.

Ik vraag hoeveel hij nodig heeft voor zijn transportkosten. Hij vraagt wat er beschikbaar is. Maar ik wil hem echt alle kosten vergoeden, dus dat doe ik dan ook.

En dat zal ik zondag ook weer doen.

Ik hoop ergens dat ik hem op de één of andere manier kan toevoegen hier aan ons programma. Als consultant op afroep of zo?

Huiswerkbegeleider?

Dub, dub, dub….

Ik ga mijn eten koken. Heb nog rijst en een blikje vis gevonden in de shop. Wat ui en tomaat en knoflook toevoegen. Smaakt vast!

Swing swing swing

Donderdag

Rustig dagje vandaag.

Ik ben rond 09.15 uur op de playground om het werk rond de schommel op te volgen. Die was natuurlijk niet klaar op de dag van de sluiting. Ik vond dat ook al echt mega snel. Ik had de hele week nog niemand ermee bezig gezien. Dus gisteren even naar gevraagd, het moet wel klaar zijn voordat ik eind volgende week vertrek. Even een belletje van Bosco én ze zijn er weer! Wat foto’s en filmpjes gemaakt. Het is ook echt learning by doing. Soms moeten ze ook echt om zichzelf lachen, dan zit er iets op een verkeerde plek. Even weer checken op de bouwtekening of de foto van de schommel van Twiga dukina én weer door.

Ik had ook grote draadbouten mee moeten nemen vanuit Nederland. Heb niet heel veel vertrouwen in de bouten die ze hier gebruiken op de lange termijn. Maar de eerste maanden zal het wel lukken.

Nu moeten ze de zitplankjes nog gaan maken én de stangen van het duikelrek.

Divine heeft al bedacht dat ze met de kinderen gras onder de schommel gaat planten. Zodat het niet zo stuift en je een wat zachtere landing maakt.

En er moet nog gelakt worden, denk ik. Had ik zelf nog niet aan gedacht, maar opperde Zalingo. Dus daar moet ik ook even op letten.

Daarna had ik een videocall met Isa, van Nieuwe Gevers. Om even kennis te maken én te sparren. Het idee achter dit platform is dat deskundigen op allerlei gebied hun expertise inzetten om iets goed te doen voor (kleine) stichtingen met goede doelen. Zij doen dat vrijwillig, naast hun werk. Helemaal gaaf! Ik heb hier best wat vraagstukken liggen waar ik ondersteuning bij kan gebruiken. Er is alleen één maar: het lidmaatschap van € 2500, — voor een jaar. Ehm, de budgetten hier zijn ontoereikend voor wat we doen. Ik kan daar geen geld bij op gooien.

Ik heb de 1e week van oktober nog een vervolg afspraak staan. Vrees dat mijn boodschap dan zal zijn dat het voor mij (ons) niet haalbaar is.

Als ik klaar ben met het gesprek, stelt Bosco me voor aan de vader van Aline. Ik heb haar verhaal al met jullie gedeeld. Het is in mijn ogen een hele oude man, maar daar zal ik me wel in vergissen. Ze laten me de verwondingen zien die moeder heeft toegebracht aan vader. Flinke littekens op zijn onderarm (zit nu een plaat in) en op zijn hoofd. Hij is hier op verzoek van Bosco. Aline is toegelaten op de boardingschool hier in Kabarondo, waar ze verder kan leren in de vakken die zij graag wilde. Yes!!! Het is overigens de 2e helft van secundary school, wat ze hier advanced level noemen, dus S4, S5 en S6. Boarding betekent er ook slapen, ook al woont Aline ook in Kabarondo. Weekenden breng je ook door op school. Alleen lange vakanties mag je naar huis én er zijn wat dagen waarop de familie je mag bezoeken. We gaan haar wel heel erg missen op de zondagen! Ze kan de groep heel goed motiveren en begeleiden. Maar haar toekomst is nu het belangrijkste.

Bosco wil dat vader een bijdrage levert. Het is jouw dochter; je hebt het gezin al verlaten. Ook al heb je niet veel, iets van support moet je wel geven. Zodat Aline straks een goede baan kan krijgen en jou kan gaan ondersteunen. Als ik het goed begrepen heb, gaat vader maandag met Bosco naar de markt om een matras te kopen. Ik merk wel dat het Bosco om het principe gaat. Jij steunt/geeft en het kom later bij je terug.

Ik lunch niet thuis, maar snack wat uit het shopje. Dan werk ik nog door aan diverse zaken. En ga, na nog weer even bij de schommel gekeken te hebben, om 15.30 naar huis. Mooi op tijd om de afwas te doen én te koken. Werk daarna toch nog even door aan wat documenten (kan maar klaar zijn én mijn hoofd bedenkt nog van alles). Cheetah bedenkt nog dat hij best heel stiekem op het te lange gordijn in mijn deuropening kan liggen. Zo is ze toch half binnen, haha! Ik laat het toe totdat ik mijn deur en raam dicht moet doen vanwege de muskieten.

De gasten die ook hier slapen, zie ik nooit. Die komen heel laat pas binnen en zijn al vroeg vertrokken. Het zijn vertegenwoordigers en bezoeken hier bedrijven en boeren. Ik vind het prima.

Vrijdag

Terwijl Christopher verder werkt aan de accounts voor social media, stort ik me op het afmaken van het Summer camp report. Een soort verantwoording naar het district en andere leiders die straks opnieuw een vergunning moeten verlenen aan de NGO.

Later schuiven ook Bosco en Divine aan om het financiële plaatje van summer camp compleet te krijgen. De grootste kostenpost blijken, naar verwachting, de maaltijden geweest te zijn. Dat was ook de basisvoorwaarde van het hele kamp, kids met volle magen. Zodat ze niet de straat ophoeven om het eten van die dag te vergaren.

Om 16.00 uur stap ik in de meeting met de vrouwen. Zijn zij bereid om, samen met het sponsorgeld wat over is, te investeren in een naaimachine? Er wordt overlegd, gestemd, financiën gecheckt en weer overlegd.

Het is nu 18:02 uur en er is overeenstemming over hoeveel geld er op de spaarrekening staat.

Tien minuten later weten ze ook hoeveel ze willen bijdragen. En dat is bijna een hele machine! Wauw! Ik was nog aan het stoeien met 40-60 of 50-50 verdeling in mijn hoofd.

Op 20 vrouwen is 1 machine natuurlijk niet heel veel, dus een 2e is dan ook welkom. Ze opperen nog een andere machine waarmee je sweaters kan maken. Maar sweaters verkoop je niet zo makkelijk aan toeristen, die kopen liever iets kleins wat je meekan nemen naar het thuisfront. Daar verdien je sneller mee. Bovendien is die machine 5x duurder. Maar zij mogen het zelf bepalen.

Bij stemming wordt er toch gekozen voor 2 lichtere machines.

Ze geven nu hun hele spaartegoed op, is dat handig, vraag ik. Ja, zeggen ze, nog niet alle vrouwen hebben hun inleggeld betaald, dat gaan ze nu wel doen. En iedereen gaat weer 200 sparen (per week?), dus wordt dat spaargeld snel aangevuld. Bedenk nu nog dat er dan eerst nog geen geld is om stof te kopen.

Ik zeg dat ik erover na ga denken en er dinsdag op terugkom. Er was ook nog iets over kralen, snapte nog niet helemaal wat dat was. Dat kan dan ook dinsdag.

Ik word door Bosco naar de timmerman gestuurd die met de schommel bezig is, of ik even kom checken. Het is ondertussen donker geworden, dus ik zie geen steek.

Met wat telefoonzaklampen controleer ik de boel. Hij heeft twee zitplankjes gemaakt, beetje te diep naar mijn idee. Nu moeten de touwen eraan. Ze willen het bovenaan vastbinden met een knoop, dat moet dus andersom. Knopen onder de plank.

En dan blijkt dat ik zelf een fout heb gemaakt. Gatsie! Ik zoek de foto even terug van het meten van het touw. Ja hoor! Sukkel! Ik heb 20 meter en 2,5 cm gekocht. In plaats van 20 meter en 250 cm. Hoe dom!

Bij het nameten blijkt het ook nog 19 meter en 50 cm te zijn.

Dan maar de 2 schommels maken en het klimtouw even laten wachten. Zalingo moet dan nog maar een keer touw daarvoor meenemen.

En ik moet ook weer terug naar de vrouwen. Daar zijn de 3 Duitse meiden aangeschoven, die 2 avonden terug de armbanden nog hebben gekocht bij Divine.

Zij vinden het heel leuk om de moeders teven te spreken. Ze zijn 2 weken aan het rondtrekken en gaan morgen terug naar Kigali. Om dan 5 weken stage te lopen op de Arise and Shine nursery and primary school daar. Omdat ze de kinderen nog niet hebben ontmoet, vragen we de moeders of de kids om 12.30 uur kunnen komen voor een presentatie. Dat gaat lukken!

Het valt me op dat ze alledrie in het wit gekleed gaan. Paar dagen geleden ook. En dezelfde doet steeds het woord. Misschien vraag ik morgen of de kleding iets betekent.

Daarna nog een keer terug naar de schommel.

Het 1e zitje hangt wat te hoog, vind ik. Je moet erop springen. Bosco gaat het als eerste proberen. De timmerman duwt.

Daarna wil ook de moeder van Steven er op, de rest van de moeders zijn nu naar huis. Zij heeft net als Steven een geweldige olijke blik en dezelfde brede lach. Heel voorzichtig gaat ze erop zitten.

Morgen moet ik het zelf maar even proberen.

In het donker wandel ik naar huis. Met mijn telefoonzaklamp. Bij het huis is alles donker, geen Theo en ook geen buitenlampen aan. Bobby ontsnapt me als ik door de poort stap.

Ik ga dus eerst de lampen aandoen en gelijk maar koken. Als ik aan het koken ben, probeert er iemand met een sleutel de voordeur in te komen. Na wat morrelen (probeert verschillende sleutels) blijkt het Christopher te zijn. Die komt kamers checken, er is nog een 3e gast bijgekomen.

Ik laat hem daarna de poort weer uit, daar heeft hij geen sleutel van en hij is dus over de hoge muur geklommen. Ik heb geen sleutel van de voordeur, dus laten we zijn sleutel aan de binnenkant zitten en niet op slot. Kunnen ze zelf afsluiten straks.

Na het koken, eet ik dat op in mijn kamer, kijk nieuwe afleveringen van Emily in Parijs , bel even met Zalingo en communiceer met geluidsopnames met vriendin Yvon in Nederland.

Een heuse vrijdagavond!

Zaterdag

De zaterdag start rustig. Ik slaap tot 08.45 uur, jeetje!

Om 13.00 uur moet ik bij de kids zijn, die gaan optreden voor de 3 Duitse meiden.

Dus ik heb nog zee van tijd. Die breng ik door met rustig ontbijten. Mijn poederkoffie, snacken van noten, biscuit en gedroogde abrikoos. Ga buiten zitten op mijn rieten stoel waarvan de puppies denken dat ze daar op mogen kauwen. Eh, nee dus!

Tegen 11.30 bak ik een eitje. En ontdek ik dat de eieren die Eva me eergisteren heeft verkocht al gekookte eieren zijn! Haha!

Ik vroeg om eieren én zij wilde me persé de witte eieren geven. Okay, prima!

Ik had nog wat bruine eieren hier, dus heb ik eergisteravond 4 eieren gekookt (2 witte, 2 bruine) voor bij de spaghetti en alvast voor de lunch van de volgende dag. Vond de

bruine lekkerder. Blijkt vandaag als ik een wit eitje in de koekenpan wil tikken dat die al gekookt is!! Nee!! Wie bedenkt dat nou?!

Maar even goed navragen de volgende keer. Ik kook ze liever zelf, hier koken ze ze blauw namelijk.

Daarna doe ik een wasje.

En dan loop ik naar Akagera Neighbours.

Onder dat loopje zijn er altijd kids en anderen die al van ver roepen: Monika!

Gevolg van reageren op hun Muzungu met Oya (nee), nitkwa Monique (ik heet Monique).

Ik zwaai meestal of roep een groet in het Kinyarwanda. Ik moet de komende week even kijken hoe mijn lessen weer op te pakken. Ben uit het ritme gevallen door de slechte verbinding.

De kids waren we al om 11.30! En hebben zich vermaakt met de schommel én het duikelrek! Allemaal blij! Na de voorstelling is er zelfs schommelles van coach Patrick. Die veel humor heeft én vooral laat zien hoe het niet moet.

Wat een geweldige coach is dit. Is heel goed in karate, acrobatiek en theater. Coacht positief met discipline én humor. Maar zijn verhaal is hartbrekend.

Terwijl hij in Kigali zijn karate-opleiding volgde én werkte om geld naar huis te sturen, heeft zijn vriendin hun huis en bezittingen verkocht. Ze is vertrokken en heeft de kinderen voor de voordeur achtergelaten. Van 10 en 5 jaar én een baby van 7 maanden! Patrick werd gebeld door iemand uit de buurt. Waarom zitten je kinderen hier buiten? Je vriendin is weg en er wonen andere mensen in je huis.

Hij is daarom teruggekomen naar Kabarondo en zorgt voor de kinderen. Het meisje van 5 is niet van hem én ze is héél speciaal in gedrag. Hij heeft Bosco gevraagd of hij mocht komen coachen, niet eens voor geld, maar om de kids van 10 en 5 mee te laten doen in zomerkamp.

En hij doet het echt fantastisch!

Ik hoop dat we hem kunnen houden én ook kunnen gaan betalen zodat hij goed voor de kids kan zorgen.

Terug naar de voorstelling. Heb ik weer erg van genoten en lekker meegedanst. De meiden zijn onder de indruk. Voordat ze terug gaan naar Kigali, deel ik nog de foto’s en filmpjes met ze die ik heb gemaakt. Oh en de kleding was nu wel iets gekleurder, dus heb er niet naar gevraagd.

Daarna terug naar de playground. Niemand van de kinderen is van plan naar huis te gaan. Ze staan in de rij voor schommel! Andere kinderen willen een boekje lezen en later volleyballen we nog met een hele groep.

En we hebben de kralen gevonden!! Bosco kon niet geloven dat een kind, een coach of een moeder de kralen heeft meegenomen. En laat Divine en Candide alle dozen etc nog eens goed nakijken. En ja, hoor, gevonden. Gaan we morgen mee aan de slag!

Om 16.00 uur ga ik wel naar huis.

Ik bel een tijd met Jasper én ga als het donker gaat wordt mijn eten koken.

Nog één leuk nieuwtje….

Er hebben zich 2 sponsors gemeld die maandelijks een bedrag gaan overmaken. Wat ontzettend fijn!!

Heb het budget voor komend schooljaar gelijk weer aangepast. Het is nog niet helemaal dekkend, maar het gat wordt nu aanzienlijk kleiner.

Morgen zijn de kinderen er weer, armbandjes maken dus én ze vragen al een tijdje om een nieuw spel. Even op broeden….

En daarna gaat mijn laatste week hier in..

Heb een lijstje naar Bosco gestuurd van wat ik nog moet/wil in die week, benieuwd naar zijn lijstje…

Zo slapen en voor jullie vast fijne zondag!